Saturday, 18 July 2015
05 July 2020
کتاب‌خانه‌ی کوچک من- بخش دوم

«گام‌های یک مسیر»

2012 December 11

نهال نوریان / رادیوکوچه

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

مادامی که فرآیند کتاب‌خوانی را منحصر به خواندن کتاب بدانیم و این انحصار را در لحظه‌ی اتفاق آن، بررسی کنیم، نمی‌توانیم به نتیجه‌ی درخوری از این فرآیند دست یابیم حتا اگر نتیجه‌ی مورد نظر، خواندن برای خواندن و یا خواندن برای لذت بردن و گذران وقت باشد. واقعیت این است که این روند نیاز به پیوستارهایی دارد که باید آن‌ها را در شمار آورد تا بتوان به نتیجه‌ی مطلوب امیدوار بود. این پیوستارها می‌توانند شامل فن‌های کتاب‌خوانی، گزینش موضوع و دسته‌بندی کتاب‌های دارای اهمیت در آن رده، برنامه‌ریزی زمانی و موارد دیگری از این دست باشند تا بتوان از این ره‌گذر، یک فرآیند ایده‌آل را به وجود آورد. این فرآیند احتیاج به یادگیری و بهره‌گیری از راه‌کارها و آموزش‌هایی دارد که لازمه‌ی آن، توجه به خواست و علاقه‌مندی و همین‌طور لذت خواندن است. مادامی که لذت و جذبه از این فرآیند غایب باشند، نمی‌توان انتظار یک چرخه‌ی کامل را داشت.

در بخش پیشین به فوریت و اهمیت مجموعه‌ی در دست‌رس خواننده‌ی کتاب اشاره شد. این مجموعه لزومن بنا نیست تا در کتاب‌خانه‌ی ایشان به چشم بیاید ولی می‌توان کتاب‌خانه‌ای را متصور شد که مجموعه‌ی خوانده‌های ایشان را به‌صورت مثالی در خود جای داده است به عبارتی فرد می‌تواند با رجوع به تاریخ‌چه‌ی خواندنی‌ها، خود یک محتوای فرضی را در ذهن بیاورد و به تحلیل محتوایی کتاب‌خانه‌ی مثالی بپردازد. آن‌گاه برای اشاره به اهمیت این موضوع، به داده‌های اطلاعاتی اشاره شد که در دست‌رس کودکان قرار می‌گیرد. این داده‌ها تا به آن‌جا مهم هستند که حتا مقوله‌هایی که زیر عنوان سرگرمی برای کودکان برشمرده می‌شوند هم ضرورت توجه دارند. تا زمانی که ما نتوانیم برای کودکانمان یک مسیر منظم و طرح‌ریزی‌شده‌ای را البته بر پایه‌ی علاقه‌مندی کودک برنامه‌ریزی کنیم، نمی‌توان امید بست که هر میزانی از مطالعه یا دریافت داده‌های اطلاعاتی و علمی در رشد کودک یاری رساند. طراحی مسیر برای مطالعه‌ی کودک به این معنی نیست که او را به راه ویژه‌ای از اندیشیدن یا تحکیم جهان‌بینی خاصی هدایت کنیم یا این‌که تلاش کنیم تجربه و تفکر زیستی خود را به او انتقال دهیم بلکه به این معنی است که در جهت علاقه‌مندی و تمایل او به کودک یاری رسانیم تا بتواند مهارت‌های لازم برای کتاب‌خوانی را فرا گیرد.

وقتی با دوران کودکی ‌گروهی از مشاهیر چون چارلز داروین، ویرجنیا وولف و آرتور رمبو یا صائب تبریزی آشنا می‌شویم، یک نکته‌ی اساسی وجود دارد که ایشان را شتابناک‌تر از دیگران به پیش رانده است و آن در دست‌رس بودن یک کتاب‌خانه‌ی تقریبن جامع در کودکی‌شان است. یک کتاب‌خانه‌ی جامع که علاوه بر دارا بودن کتاب‌های پایه در هر زمینه‌ای، بتواند چنان‌چه فرد کشش ویژه‌ای به موضوع یا علم خاصی دارد، نیاز او را در سطح‌های ابتدایی مرتفع کند. داشتن یک کتاب‌خانه با این شرایط در یک خانه‌ی متعلق به یک خانواده‌ی متوسط کار دشواری نیست حتا اگر انتظار نرود که کتاب‌خانه‌ی مکمل ‌کتاب‌های پایه، در خانه وجود داشته باشد، حضور یک کتاب‌خانه‌ی ابتدایی با کتاب‌های پایه و ضروری امر محتملی است که تهیه‌‌ی آن ساده‌تر از فراهم کردن بسیاری از مواردی است که حتا برای یک خانواده‌ی ثروت‌مند هم ضرورت ندارد ولی می‌توان آن‌ها را در خانه‌های استیجاری هم جست و جو کرد. در هر حال، این‌که یک کتاب‌خانه‌ی کوچک در کنج یک خانه‌ی معمولی بدون توجه به کتاب‌خانه‌ی مکمل باید چه خصوصیاتی داشته باشد، بحثی است که در جستارهای بعدی مورد توجه قرار خواهد گرفت ولی در عین حال در همین‌جا باید دوباره بر این نکته تاکید کرد که حتا حضور نمادین و تزیینی کتاب و کتاب‌خانه در خانه هم می‌تواند در رشد کودک و علاقه‌مندی او به این مهم اثرگذار باشد.

بخش نخست

بخش پایانی

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , , ,