Saturday, 18 July 2015
07 July 2020
کتاب‌خانه‌ی کوچک من-‌ بخش پایانی

«گام‌های یک مسیر»

2012 December 13

نهال نوریان / رادیوکوچه

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

در بخش‌های پیشین پیرامون مهارت‌های لازم برای کتاب‌خوانی سخن گفته شد. این موضوع چنان پیگیری شد که اهمیتش در زمینه‌ی رشد کودک نمایان شود چراکه اگر یک مهارت در کودکی فراگرفته شود، می‌تواند پایه‌ی مستحکمی برای رشد فرد در زمان‌های رو به جلو باشد. حال اگر این مهارت از آن دسته مهارت‌های پایه‌ای باشد که می‌تواند اساس رفتار فرد را در یک یا چند زمینه تشکیل دهد، می-تواند به فرآیند شکل‌گیری شخصیت و مسیر زیست فرد مورد نظر یاری رساند. مهارت در حوزه‌ی کتابخوانی و حوزه‌های وابسته به آن، از جمله مهارت‌های پایه‌ای هستند که فرد را به رشد همه‌جانبه-ای هدایت می‌کنند. برای نمونه، مهارت‌های پایه‌ای چون خواندن، تهیه‌ی دایره‌ی واژگان برای برقراری ارتباط، مهارت دسته‌بندی، طبقه‌بندی و استفاده از داده‌های اطلاعاتی و همین‌طور مهارت سخن‌وری و نوشتن از دسته مهارت‌هایی هستند که به‌طور مستقیم و غیر مستقیم به مهارت‌های کتابخوانی بستگی دارند. کودکی که به گونه‌ای اصولی با فرآیند و مهارت‌های متصل به کتاب‌خوانی آشنایی پیدا کرده است و قادر است آن‌ها را به کار گیرد، خواهد توانست در جنبه‌های گوناگون از این مهارت‌ها برای رشد فردی خود بهره گیرد. مسلم است که چنین فردی در آموختن، نوشتن و انتقال مفاهیم تواناتر خواهد بود و این مهم می‌تواند به اعتماد به نفس، ارتباط با گروه همسالان و ارتباط موثر با محیط یاری رساند. آن زمان که چنین مهارت‌هایی در زمان مناسب آموزش داده شوند، فرد می‌تواند مهارت‌های متصل را هم در زمان مقتضی فرا گیرد و همه‌ی این‌ها مسیر رو به رشدی را پیش روی فرد می‌نهند.

20121213-ketab-koocheh

آزمون و خطا یکی از مواردی است که می‌تواند در زمان مناسبش مفید باشد ولی اگر زمان آزمون و خطا به‌ویژه در حوزه‌ی کتاب به‌موقع نباشد، به اتلاف وقت، انرژی و رفتن راه‌های بی‌سرانجام می‌انجامد. این آزمون و خطا وقتی موثر است که کودک بتواند در بازه‌ای از زمان با در دسترس داشتن کتابخانه‌ای هرچند کوچک ولی در حد کفایت، به آن‌چه نیاز دارد آگاهی پیدا کند ولی اگر این مسیر در بازه‌ی زمانی دیگری برای مثال در بزرگسالی طی شود، مطلقن تاثیر قابل قبول زمان کودکی را نخواهد داشت هرچند آگاهی از ضرورت بهره‌گیری و دریافت مهارت در هر سنی می‌تواند راه‌گشا باشد. وقتی کودکی قرار است به جمع یک خانواده افزوده شود، مطمئنن والدین کودک در هر طبقه‌ی اجتماعی‌ای که باشند، با هر بنیه‌ی اقتصادی و هر بضاعت فرهنگی و توان مالی، بسته به طبقه‌بندی نیازهای مفروض از سوی ایشان، به ضرورت‌های مورد نیاز کودک می‌اندیشند و تا حد امکان در پی برآورده کردن این نیازهای ضروری برای زیست کودک بر می‌آیند. اگرچه این ضرورت‌ها بسته به امکان و جای‌گاه خانواده متغیر است ولی ضرورت دانستن یک موضوع را می‌توان با آگاهی‌رسانی در زمینه‌ی آن ایجاد کرد. در حال حاضر که سازمان‌های دولتی و نهادهای متصدی امر فرهنگ و کتاب، دغدغه‌های دیگری جز مسئولیت اصلی خود را در پیش گرفته‌اند، این آگاهی‌رسانی وظیفه‌ی با اهمیتی است که باید از سوی حوزه‌های دیگر دخیل در حوزه‌ی کتاب بر عهده گرفته شود. تاکید دوباره بر این نکته ضرورت دارد که وقتی با دوران کودکی ‌گروهی از مشاهیر چون چارلز داروین، ویرجنیا وولف و آرتور رمبو یا صائب تبریزی آشنا می‌شویم، یک نکته‌ی اساسی وجود دارد که ایشان را شتاب‌ناک‌تر از دیگران به پیش رانده است و آن در دسترس بودن یک کتابخانه‌ی تقریبن جامع در کودکی‌شان است و همچنین باید یادآور شد که حضور یک کتابخانه-ی ابتدایی با کتاب‌های پایه و ضروری امر محتملی است که تهیه‌ی آن ساده‌تر از فراهم کردن بسیاری از مواردی است که حتا برای یک خانواده‌ی ثروتمند هم ضرورت ندارد ولی می‌توان آن‌ها را در خانه‌های استیجاری هم جست و جو کرد. در هر حال، این‌که یک کتابخانه‌ی کوچک در کنج یک خانه‌ی معمولی بدون توجه به کتابخانه‌ی مکمل باید چه خصوصیاتی داشته باشد، بحثی است که در جستارهای بعدی مورد توجه قرار خواهد گرفت ولی در عین حال در همین‌جا باید دوباره بر این نکته تاکید کرد که حتا حضور نمادین و تزیینی کتاب و کتاب‌خانه در خانه هم می‌تواند در رشد کودک و علاقه‌مندی او به این مهم اثرگذار باشد.

 

بخش دوم

 

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , ,