Saturday, 18 July 2015
26 November 2020
کوچه سلامتی

«سرطان مری»

2013 January 04

دکتر آویده مطمئن فر / رادیو کوچه

avideh@koochehmail.com

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

این بیماری اغلب افراد سیگاری، مصرف کنندگان الکل و افراد چاق خصوصن مردان پنجاه ساله و بیش‌تر را تحت تاثیر قرار می‌دهد.

 مری یک لوله عضلانی دان عمودی در حدود ۲۵ سانتی‌متر دربزرگ‌سالان است که نقش آن هدایت غذا از دهان به معده می‌باشد. مری از انتهای حلق شروع می‌شود و به صورت عمودی در جلوی ستون فقرات تا معده ادامه می‌یابد. مری از ناحیه پایین گردن، پشت نای و قفسه سینه در پشت نای، قلب و بین ریه‌ها عبور می‌کند. سپس از دیافراگم عبور کرده، وارد ناحیه شکم شده و در قسمت فوقانی معده یعنی کاردیا پایان می‌یابد.

 بنابر این سرطان مری در این لوله عضلانی که دو تا سه سانتی متر قطر دارد و گلو را به معده متصل می‌کند رخ می‌دهد.

هنگامی که غذا بلعیده می‌شود، وارد مری شده و با انقباضات عضلات دیوار مری به معده هدایت می‌شود. ورودی و خروجی مری حلقه عضلانی دارد که با باز و بسته شدن مدیریت عبور غذا را به عهده دارند. این حلقه عضلانی «اسفنکتر مری» نامیده می‌شود. اگر اسفنکتر ورودی معده به درستی کار نکند، ممکن است ریفلاکس معده به مری به وجود بیاید و مری تحریک می‌شود. این تحریک مزمن مری مهم‌ترین عامل احتمالی سرطان مری شناخته شده است هر چند که بسیاری از عوامل خطر دیگر برای این سرطان وجود دارد. سرطان مری، تشکیل تومور بدخیم در بافت دیواره مری می‌باشد.

انواع مختلف سرطان مری کرسینوم اپیدرمویید و آدنوکرسینوم است. کرسینوم اپیدرمویید به سلول‌های دیواره داخلی مری حمله کرده و به طور کلی به قسمت فوقانی مری می‌رسد. ولی آدنوکرسینوم به  نظر می‌رسد که اغلب در قسمت پایین مری به سلول‌های غده‌ای که تولید و ترشح مخاط و مایعات  برای هضم غذا را به عهده دارند، حمله می‌کند.

20130104_mery_koocheh

سرطان مری در کانادا کم‌تر از یک درصد از همه موارد سرطان را در بر می‌گیرد در حالی که در فرانسه در رده سوم سرطان‌های سیستم گوارشی قرار دارد ولی در هر حال یکی از کشنده‌ترین سرطان‌ها  است زیرا اغلب در مرحله پیش‌رفته‌ای تشخیص داده می‌شود. کم‌تر از یک نفر از هفت نفر مبتلا پنج سال پس از تشخیص جان سالم به در می‌برد ولی تشخیص زودرس در افراد در معرض خطر می‌تواند تفاوت بزرگی ایجاد کند.

در ابتدای این بیماری، سرطان مری به ندرت علایم مشخص و واضح نشان می‌دهد. از این رو،  تشخیص این بیماری در مراحل اولیه بسیار دشوار است. ولی بلع دردناک، اشکال در بلع غذاهای جامد، یعنی وقتی احساس می‌شود که مواد غذایی در جناغ سینه گیر می‌کند، کاهش وزن غیر قابل توضیح، از دست دادن اشتها، درد قفسه سینه، سوزش معده مکرر، گرفتگی مداوم صدا حداقل برای دو  هفته به طور مداوم، سرفه‌های مزمن، تهوع، استفراغ و به‌خصوص استفراغ خون، از علایم سرطان مری به شمار می‌روند.

این علایم لزومن وجود یک تومور سرطانی را نشان نمی‌دهد. این علایم می‌توانند نشانه‌هایی از مشکلات رایج دیگر نیز باشند. ولی اگر نشانه‌هایی این چنین وجود داشته باشد، این مهم است که با یک دکتر مشورت کنید به طوری که پزشک بتواند با امتحانات مناسب علت بروز این علایم را تعیین کند.

بالا رفتن تکراری شیره معده از معده به مری می‌تواند باعث تحریک مخاط مری شود، بنابراین افرادی که از بیماری ریفلاکس معده به مری یعنی سوزش سر معده رنج می‌برند در معرض خطر بالاتر ابتلا به سرطان مری هستند. زیرا در پاسخ به این سوزش، سلول‌های داخلی مری می‌توانند به سلول‌های غده‌ای یعنی مشابه به سلول‌های معده تبدیل شوند. این حالت سندرم بارت است و  سلول‌های  تبدیل شده تحت خطر بالاتر تبدیل شدن به سلول سرطانی هستند.

استفاده از توتون و تنباکو و جویدن آن، مصرف بیش از حد الکل، تحت پرتودرمانی قرار گرفتن برای سرطان سینه یا بیماری هاچکین، سوزش مکرر مری با نوشیدن مایعات داغ از عوامل خطر این بیماری در نظر گرفته می‌شوند.

مصرف منظم فیبر، میوه و سبزیجات که می‌تواند به جلوگیری از رشد سلول‌های سرطانی در مری کمک کند، سیگار نکشیدن یا ترک آن، و اجتناب از نوشیدن بیش از حد الکل از اقدامات پیش گیرانه برای این بیماری به شمار می‌روند.

از آن جایی که ده درصد از افراد از سندرم مزمن ریفلاکس معده به مری رنج می‌برند و در حدود نیم درصد از این افراد سندرم بارت به توسعه یک آدنوکارسینوم می‌انجامد، تشخیص اولیه این سرطان به طور قابل توجهی موفقیت درمان را افزایش می‌دهد.

درمان سرطان مری به طور کلی نیاز به عمل جراحی دارد، اما بعضی اوقات ترکیبی از چندین روش درمانی لازم است. جراحی تنها مداخله‌ای است که احتمال بهبودی کامل را امکان‌پذیر می‌سازد. البته گزینه‌های درمانی به محل تومور و مرحله سرطان بستگی دارند.

هنگامی که یک تومور در مری وجود دارد، بخش بیمار مری باید قطع شود. به خودی خود، این عمل جراحی دشوار نیست اما مسیر مری در قفسه سینه عمل جراحی را پیچیده می‌سازد. به طور متوسط، جراحان حداقل پنج تا ده سانتی‌متر از مری و کاردیا را حذف می‌کنند. بنابر این کاردیا دیگر نقش جدا کننده معده از مری را بازی نمی‌کند و  افرادی که این جراحی را داشته‌اند در معرض بازگشت اسید به مری، یا همان ریفلاکس معروف معده به مری قرار می‌گیرند. البته این عملیات سیستماتیک نیست. زمانی که متاستازهای بسیاری وجود دارد، شیمی درمانی ترجیح داده می‌شود. همان‌طور  زمانی که به علت وضعیت جسمی بیمار بی‌هوشی کامل بیمار امکان‌پذیر نیست.

اگر چه به نظر می‌رسد که این غربال گری دست و پا گیر باشد ولی انجام این نوع نظارت تنها راه برای تشخیص سرطان مری در اسرع وقت است و دقیقن در این نقطه است که درمان بهترین نتایج را به دنبال خواهد داشت.

اگر تومور سطحی باشد، گاهی اوقات می‌توان بخش آسیب دیده را با یک آندوسکوپ، از طریق دهان،   از بین برد. ولی اگر تومور پیش‌رفته‌تر باشد، جراح مجبور به حذف بخشی از مری و یا تمامیت آن، بسته به جایی که تومور واقع است شود. گره‌های لنفاوی مجاور تومور نیز باید حذف شوند. گاهی اوقات حتا بخشی از معده باید حذف شود اگر تومور در انتهای مری واقع شده باشد. جراح سپس معده را به آن‌چه از مری باقی می‌ماند متصل می‌کند. گاهی اوقات لازم است به جای مری حذف شده از بخشی از روده استفاده کرد.

بازیابی ممکن است طولانی و گاهی اوقات پیچیده باشد. بیمار ممکن است چند روز در بخش مراقبت‌های ویژه باشد و به طور موقت به یک دست‌گاه تنفس نیاز داشته باشد. او باید بلعیدن را دوباره بیاموزد  و تا زمانی که دوباره قادر به بلع باشد توسط یک لوله داخلی تغذیه خواهد شد. آگاهی داشتن از این مراحل قبل از عمل به بیمار کمک می‌کند تا تمام مراحل بهبودی را سریع‌تر بپیماید.

سرطان مری بسیار نادر است ولی میزان مرگ و میر آن بالا است. ولی خوشبختانه می‌توان بر روی چندین عوامل خطر این سرطان تاثیر گذاشت. نظارت پزشکی برای افرادی که از بیماری ریفلاکس معده به مری رنج می‌برند ضروری است. این تنها شکل غربال گری ممکن برای یک بیماری نادر اما بسیار کشنده است. بنابر این غربال گری شامل گاستروسکوپی در فواصل منظم و نمونه‌برداری از بافت بیمار  است. اگر چه به نظر می‌رسد که این غربال گری دست و پا گیر باشد ولی انجام این نوع نظارت تنها راه برای تشخیص سرطان مری در اسرع وقت است و دقیقن در این نقطه است که درمان به‌ترین نتایج را به دنبال خواهد داشت.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , , , ,