شنبه, ۲۷ تیر ۱۳۹۴
26 August 2016
ابعاد ماهوی و ظاهری تفکیک جنسیتی دانشگاه‌ها

«نقش تفکیک جنسیتی در بالا رفتن آمار طلاق»

۱۳۹۱ بهمن ۰۲

آیدا قجر/ رادیو کوچه

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

اجرای تفکیک و سهمیه‌بندی جنسیتی در دانشگاه‌ها از روز انتشار دفترچه‌های انتخاب رشته سال ٩١ در ادامه طرح موسوم به «اسلامی شدن»، کلید خورد. زنان در ٧٧ رشته حق تحصیل نداشته و پذیرش دانشجو به شکل بومی در اولویت قرار گرفت.

«کامران دانشجو» اما تفکیک و سهمیه‌بندی جنسیتی را برای اسلامی شدن دانشگاه‌ها کافی ندانسته و در هفته گذشته اعلام کرد: «اسلامی شدن، دارای ابعاد شکلی ظاهری همانند مناسبات دانشجویان و دانشگاهیان با یکدیگر و ابعاد ماهوی همانند محتوای دروس دانشگاهی است. هرچند ماهیت، اصل است اما نمی‌شود به این بهانه به شکل توجه نکرد».

حذف زنان از تحصیل در رشته‌ها و دانشگاه‌های مورد علاقه‌شان، «ماهیت اسلامی شدن» بر شمرده شده و تفکیک جنسیتی دانشجویان در کلاس درس یا حیاط دانشگاه‌ها، جدا از کنترل حجاب و پوشش آنان، «شکل ظاهری» چنین طرحی شناخته می‌شود.

201301211-Tafkik1

حمایت روحانیون سنتی از تفکیک جنسیتی

اجرای این طرح از سوی روحانیت سنتی مورد استقبال قرار گرفت به طوری‌که «آیت‌اله مصباح یزدی» پیشنهاد تشکیل کمیته‌ای پنج تا هفت نفره متشکل از حوزه، دانشگاه،‌ شورای انقلاب فرهنگی، مجلس و وزارت‌خانه‌های مربوطه به منظور طراحی مدلی برای اسلامی شدن دانشگاه‌ها ارایه کرده است.

«محمدتقی مصباح یزدی» با اشاره به تاکید رهبری مبنی بر «اسلامی شدن دانشگاه‌ها»، بر ناکافی بودن اقدامات اصرار کرده و گفت: «این کار ممکن است چند ده سال به طول بیانجامد زیرا باید متون اسلامی را تهیه کرد».

در جامعه‌ای که قدرت در دست مذهب قرار دارد، تصمیمات بزرگی چون تفکیک جنسیتی که می‌تواند بر میزان آمار طلاق تاثیرگذار باشد، بر اساس نگاهی تبعیض‌آمیز و مغایر با اعلامیه جهانی حقوق بشر اتخاذ می‌شود.

«آیت‌اله جوادی آملی» نیز در سخنانی اعلام کرد: «مشکل ناکافی بودن دانش، فهم و جهان‌بینی دینی است. تظاهر دینی در دانشگاه به معنای علم دینی نیست و زمانی که این موضوع صرفن جنبه علم دینی داشته باشد، علم سکولار است».

حمایت روحانیون سنتی از تفکیک و سهمیه‌بندی جنسیتی زنان در پوشش اسلامی شدن دانشگاه‌ها، نشان از نگاه آنان نسبت به «جنس دوم» جامعه دارد. همان نگاهی که وظیفه زن را در خانه،‌ همسر و فرزندداری دانسته و می‌گوید: «اولویت فعالیت زنان با رسیدگی به امور منزل و تربیت فرزندان است».

در جامعه‌ای که قدرت در دست مذهب قرار دارد، تصمیمات بزرگی چون تفکیک جنسیتی که می‌تواند بر میزان آمار طلاق تاثیرگذار باشد، بر اساس نگاهی تبعیض‌آمیز و مغایر با اعلامیه جهانی حقوق بشر اتخاذ می‌شود.

افزایش طلاق در اثر تفکیک جنسیتی

روان‌شناسان بسیاری در جهان معتقدند ارتباط آزاد میان دو جنس زن و مرد، باعث ایجاد شناخت متقابل آنان از یکدیگر خواهد شد و قدرت تصمیم‌گیری‌شان را بالا خواهد برد اما هر چه جداسازی بین آنها بیشتر اتفاق افتاده و موکول به بعد از ازدواج شود، نه تنها شناخت کافی نخواهند داشت، بل‌که تحت تاثیر عدم شناخت، سوء تفاهم‌ها و عدم درک بیش‌تر، اختلافات بسیاری پیش خواهد آمد که منجر به طلاق می‌شود.

به نظر می‌رسد با توجه به آنچه ذکر شد تاکید «کامران دانشجو» در روزهای اخیر مبنی بر تفکیک فیزیکی هرچه بیشتر دانشجویان دختر و پسر بر اساس «دستورات اسلام» باعث بالا رفتن آمار طلاق در کشور خواهد شد.

201301211-Tafkik2

اما اسلامی شدن، تنها مختص محیط دانشگاه،‌ دانشجویان و رشته‌های تحصیلی نیست بلکه اساتید بسیاری طی سال‌های اخیر به اتهام «سکولار بودن» یا «عقاید مغایر با دستورات اسلامی داشتن»، مجبور به بازنشستگی یا اخراج شده‌اند.

دکتر «افسر افشار نادری»، جامعه‌شناس، دارای دکترای مدیریت فرهنگی و عضو گروه مطالعات خانواده دانشگاه تهران در نقد سیاست‌های جمهوری‌ اسلامی در تفکیک و سهمیه‌بندی جنسیتی در هفته گذشته گفت: «چارچوب تحلیل جنسیتی به بطن تفکراتی راه یافته که پیرامون سیاست اجتماعی با رویکرد قدرت را فرا می‌گیرد، مساله جنسیت بر نهادهای اجتماعی دیگر مثل سیاست‌هایی که در مورد خانواده اتخاذ می‌شود، بازار، آموزش، بهداشت، رسانه و بخش‌های دولتی تاثیر می‌گذارد و اوضاع نامساعد جنسیتی را بازتولید می‌کند».

نقش تبلیغات تفکیک جنسیتی بر افزایش طلاق

قوانین حاکم بر کشور توسط مردان وضع شده و ناشی از نگاهی مردانه است، در نتیجه از تجارب، حقوق و نقش زنان با توجه به پیشرفت آگاهی در جامعه برخوردار نبوده و توازن قدرت را به نفع مردان تغییر داده و از آزادی آنان حمایت می‌کند.

حمایت روحانیون سنتی از تفکیک و سهمیه‌بندی جنسیتی زنان در پوشش اسلامی شدن دانشگاه‌ها، نشان از نگاه آنان نسبت به «جنس دوم» جامعه دارد.

با توجه به درصد پایین حضور زنان در پست‌های تصمیم‌گیری سیاسی و عملکرد گزینشی جمهو‌ری اسلامی در انتخاب یا رد صلاحیت زنان در فعالیت‌های اجتماعی و بازار کار، می‌توان چنین نگاه مردانه‌ی مطابق با سیاست‌های جمهوری اسلامی را در تبلیغات رسانه‌ای کشور نیز مشاهده کرد.

برنامه‌های کودک، سریال‌های تلویزیونی، میزگردها و بحث‌های اجتماعی یا سیاسی درگیر در رسانه‌ها و هرآنچه مجوز انتشار می‌یابد، نشان از تلاش راندن هرچه بیشتر زنان به داخل منزل و رسیدگی به اموری دارد که به زعم روحانیون سنتی و مملکت‌داران مذهبی و سنتی، در وظایف زنان بازشمرده شده است.

دکتر «افشار نادری» ضمن اشاره به اجرای چنین سیاست‌های تبلیغاتی، تاکید دارد: «باید میان تبلیغات فرهنگی آموزش‌دهنده سازمان‌محور و مخاطبان، هماهنگی ایجاد شود مثل شرایطی که از مصاحبه زن با یک مرد در صدا و سیما خودداری می‌شود، در نتیجه هدف به مخاطب منتقل شده و بر او غلبه می‌کند و به او چیزی می‌گوید که مخاطب آمادگی شنیدنش را دارد، مثل پارک‌های مخصوص زنان و این دقیقن همان چیزی است که سیاست‌گذارها می‌خواهند؛ یعنی تایید از طرف کسانی که این برنامه‌ها برای آن‌ها پی‌ریزی شده است».

201301211-Tafkik3

با تاسیس پارک‌های زنانه و پذیرش آن از طرف مخاطبان، هزینه کاهش و فشار افزایش یافته است. چنین تصمیماتی ابتدا از طریق تبلیغات فرهنگی و اجتماعی اتفاق می‌افتد و طبق نظر افشار نادری «کم‌کم افراد در دانشگاه، تلویزیون،‌اتوبوس از هم جدا می‌شوند و در خیابان هم، دیگر تعاملی صورت نمی‌گیرد و ممکن است این وضعیت به درون خانواده‌ها نیز راه یابد و افراد خانواده از هم تفکیک می‌شوند».

زمانی که سخنان دکتر «افشارنادری»، کنار ادعای روان‌شناسان قرار می‌گیرد، باز هم به نتیجه افزایش طلاق در اثر تفکیک جنسیتی می‌رسیم.

رعایت حق تحصیل برای همگان

حق تحصیل برای تمامی انسان‌ها و بدون هیچ‌گونه تبعیض، در پیمان‌های بین‌المللی که ایران از امضا کنندگان آن است به صراحت آمده. هم‌چنین بر این حق، در اعلامیه جهانی حقوق بشر، میثاق بین‌المللی حقوق اقتصادی – اجتماعی – فرهنگی و کنوانسیون یونسکو علیه تبعیض تحصیلی، تاکید شده و قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران نیز آن را تضمین کرده است.

روان‌شناسان بسیاری در جهان معتقدند ارتباط آزاد میان دو جنس زن و مرد، باعث ایجاد شناخت متقابل آنان از یکدیگر خواهد شد و قدرت تصمیم‌گیری‌شان را بالا خواهد برد

تبعیض نه فقط به معنای تبعیض جنسیتی بلکه در ایران نژاد، مذهب، اعتقاد، قومیت،‌ عقاید سیاسی نیز می‌تواند از موارد تبعیض شمرده شده و برای افراد محدودیت ایجاد کند در حالیکه حکومت ایران موظف است طبق اصول و امضاهای خود آزادی هیچ دانشجویی را به صرف اعتقادات مذهبی، هویت و جنسیت مختل نکند.

دفتر تحکیم اما در گزارشی خطاب به «احمد شهید» در سال گذشته، اعلام کرده بود که تا شهریور ماه ٩٠ و در یک دوره دو و نیم ساله، ۶٣۴ دانشجو دستگیر، ٣٩۶ دانشجو از تحصیل محروم و ۴۵٠ حکم محکومیت از سوی دادگاه برای دانشجویان صادر شده است.

کامران دانشجو در توضیح «اسلامی شدن» دانشگاه‌ها با توجه به تمام خطراتی که جامعه را تهدید می‌کند،  اعلام کرد: «اسلامی‌کردن دانشگاه به معنای ترویج و به کارگیری فرهنگ دینی و جاری شدن احکام الهی در دانشگاه‌هاست، هم‌چنین در رشته‌های مختلف تحصیلی بویژه علوم انسانی، محتوای دروس باید منطبق با تعریف انسان در اسلامی و جهان‌بینی توحیدی باشد».

بایگانی کوچه:

«برنامه‌های قبلی آیدا قجر در حوزه زنان را این‌جا بشنوید»

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , ,