Saturday, 18 July 2015
14 December 2019
مجموعه برنامه‌های سیاه چاله

«زمین زندگانی ما»

2013 March 08

هادی ناصری/ رادیو کوچه

 سلام. با هفدهمین قسمت از مجموعه برنامه‌های سیاه چاله در خدمت شما هستیم که به موضوعات ستاره شناسی و نجوم می‌پردازد و این برنامه به زمین زیبای ما تعلق دارد.

«سیاره‌ی زمین» یا Earth یا ارض که خواست‌گاه حیات و زندگی موجودات زنده از جمله انسان‌هاست، پس از تیر و ناهید، سومین سیاره‌ی منظومه‌ی خورشیدی است. زمین در فاصله‌ 150 میلیون کیلومتری از خورشید قرار دارد. این سیاره، چگال‌ترین و از نظر بزرگی، پنجمین سیاره از هشت سیاره‌ی منظومه‌ی خورشیدی است. هم‌چنین در میان چهار سیاره‌ سنگی منظومه خورشیدی، زمین بزرگ‌ترین آن‌‌ها است. زمین جزء سیارات داخلی منظومه‌ی خورشیدی به ‌شمار می‌‌آید.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

نزدیک به 4.5 میلیارد سال از پیدایش زمین می‌گذرد و زندگی بر روی سطح آن در طول یک میلیارد سال پدیدار گشته ‌است. هم اکنون زمین خانه‌ی میلیون‌‌ها گونه از جانداران است، که انسان یکی از آن‌‌ها است. زیست‌ کره زمین با گذر زمان، جو زمین و دیگر شرایط فیزیکی و شیمیایی این سیاره را دچار دگرگونی‌‌های شگرفی کرده ‌است و محیطی را فراهم کرده ‌است تا جانداران بتوانند به رشد و تولید مثل بپردازند. هم‌چنین در اثر این دگرگونی‌‌ها، لایه‌ی اوزون به دور این سیاره تشکیل شده ‌است، لایه‌‌ای که با کمک میدان مغناطیسی زمین، مانع از ورود پرتوهای آسیب‌رسان خورشید می‌‌شود و به این ترتیب اجازه می‌دهد در زمین زندگی ادامه یابد. ویژگی‌‌های فیزیکی، پیشینه‌ی زمین‌شناسی و گردش زمین به دور خورشید باعث شده‌‌اند تا زندگی در طی دوره‌ها در آن پابرجا بماند و انتظار آن می‌رود که برای 500 میلیون تا 2.3 میلیارد سال دیگر نیز زندگی هم‌چنان بر روی آن ادامه داشته باشد.

20130308_sayareh_koocheh

شعاع زمین برابر با 6378 کیلومتر و قطر آن 12756 کیلومتر است. مساحت زمین در حدود 510 میلیون کیلومتر مربع و محیط آن در حدود 40 میلیون کیلومتر است. جرم زمین 5.9 در 10 به توان 24 و حجم آن 1.08 در 10 به توان 12 است. زمین با سرعت نزدیک به 108 هزار کیلومتر در ساعت بدور خورشید می‌گردد که برابر با یک سال یا 365 روز است. هم‌چنین طول مدت گردش زمین به دور خود که شبانه‌روز را پدید می‌آورد برابر با حدود 24 ساعت است.

کره زمین از پوسته، گوشته یا جبه و هسته تشکیل شده است. جبه خود از دولایه جامد بالایی و نیمه مذاب پایینی تشکیل شده است. هسته زمین نیز از دو قسمت مذاب بیرونی و جامد درونی تشکیل شده است. هسته‌ی مذاب با چرخش خود باعث به وجود آمدن میدان مغناطیسی زمین می شود. پوسته‌ی زمین به چندین لایه ی سخت یا زمین ‌ساخت بشقابی تقسیم شده است، این لایه ها در گذر میلیون‌‌ها سال در زمین جابه‌جا می‌‌شوند. نزدیک به 71٪ از سطح زمین، با آب شور اقیانوس‌‌ها پوشیده شده ‌است و باقی مانده‌ی آن را قاره‌ها و جزیره‌‌ها تشکیل می‌‌دهند که خود آن‌‌ها نیز تعداد زیادی دریاچه و دیگر سرچشمه‌‌های آبی را در خود جای داده‌اند. زمین دارای دو قطب جغرافیایی شمال و جنوب است که بیش‌تر سطح آن‌ها از یخ و یا دریای یخ زده پوشیده شده‌ است.

زمین تاکنون یگانه سیاره دارای حیات شناخته شده است. تنها قمر طبیعی شناخته شده برای زمین، کره ماه است که نزدیک به 4.5 میلیارد سال پیش گردش خود به دور زمین را آغاز کرده ‌است. ماه باعث ایجاد اثر کششی یا مّد در آب اقیانوس‌‌ها و دریا‌ها، پایدار شدن زاویه‌ی انحراف محور زمین و آهسته تر شدن سرعت گردش زمین شده‌است. فاصله کره زمین تا کره ماه 340 هزار کیلومتر  است. بلندترین نقطه بر روی خشکی‌‌های زمین کوه «اورست» نام دارد که نزدیک به نه کیلومتر از سطح دریا ارتفاع دارد، هم‌چنین ژرف‌‌ترین قسمت زمین نیز در اقیانوس آرام به نام گودال ماریانا با عمق حدود 11 کیلومتر قرار دارد. محدوده‌ی دمای هوا بر روی کره زمین میان 90 درجه سانتیگراد زیر صفر در قطب جنوب تا 70 درجه بالای صفر در کویر لوت ایران قرار دارد.

206  کشور در جهان وجود دارد که در این شمارش، 193 کشور عضو سازمان ملل متحد است. هم‌چنین 59 مورد هم قلمروهای وابسته‌‌اند و شماری هم سرزمین‌های خودمختار و یا مورد اختلاف‌اند. در فوریه سال 2013 میلادی جمعیت جهان بیش از هفت میلیار و یکصد میلیون نفر برآورد شده است. بررسی‌ها نشان داده‌ است که تا سال 2050 میلادی جمعیت جهان به بیش از 9 میلیارد نفر خواهد رسید.

 دانشمندان بر این باورند که اگر منابع کره زمین به‌طور یکسان میان انسان‌ها تقسیم شود، گنجایش واقعی زمین بیش از 36 میلیارد نفر خواهد بود. برآورد شده ‌است که تنها یک هشتم سطح زمین برای زندگی انسان مناسب باشد. سه- چهارم سطح زمین را اقیانوس‌‌ها پوشانده‌‌اند و نیمی از خشکی‌های زمین، بیابان، کوه‌های بلند یا دیگر خشکی‌هایی است که برای زندگی آدمی چندان مناسب نیست. در حدود پنج میلیارد سال دیگر خورشید با اتمام سوخت خود به غول سرخ تبدیل می‌شود که در آن صورت میزان پرتوهای تابیده شده از آن به بیش از 5000 برابر فعلی می‌رسد. در صورتی که این پرتوها و حرارت بی‌اندازه حیات زمین را نابود نکند، زمین در غول سرخی که اکنون بسیار بزرگ و حجیم شده است تبخیر خواهد شد.

تا سیاه چاله ای دیگر، خورشید زندگیتان فروزان.

قسمتهای قبلی سیاه چاله را از اینجا دنبال کنید

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , ,