حمید جعفری / رادیو کوچه
روز یکشنبه، یازدهم بهمنماه، در تالار اجتماعات شهرکتاب مرکزی تهران برنامهای متفاوت برگزار شد: جشن آغاز نودمین سال زندگی احمد سمیعی گیلانی، پژوهشگر، مترجم، ویراستار و عضو فرهنگستان زبان و ادب فارسی.
فایل صوتی را از اینجا بشنوید
فیروزان با بیان نکته فوق افزود: «تمدن یک سیستم است. فرد نیز، هم در زندگی اجتماعی و هم در زندگی شخصی یک سیستم به حساب میآید. سیستمهایی موفق هستند که در برابر مسائل روزانهشان پاسخهای روزآمد ارائه کنند و آقای سمیعی یک سیستم موفق است و از دیگر سو در سیستم بزرگتری به نام تمدن، او سلولی است که برای نوبهنو شدن همواره به شکلی خستگیناپذیر تلاش کرده است. در بحث ویرایش، پاسخهای آقای سمیعی همواره نو شده و پیشنهاد امروز وی با نگاه ششماه قبلشان یکی نبوده؛ چرا که توانسته با تحولات زبانشناسی همگام شود و تاثیرات گسترش روزافزون رسانه را به خوبی درک کند.»
موسی اسوار، رئیس شورای عالی ویرایش، سمیعی را پیر جواننهاد نامید و گفت که این خصیصه را در حوزههای کاری و شخصی وی به راحتی میشود تشخیص داد. به عقیده اسوار نوجویی و نوآوری جزو خصایص سمیعی محسوب میشود: «ایشان مدیریت گروه ادبیات معاصر فرهنگستان زبان و ادب فارسی را پذیرفتند و طرحهایی روزآمد را در این حوزه به تصویب رساندند. جزو کسانی بودند که زودتر از خیلیها با شعر شاملو ارتباط برقرار کردند و برخی رمانهای ایرانی را هم خیلی زودتر از دیگران مطالعه کردند. وقوف ایشان بر شعر امروز و جستجوی ریشههای این شعر در ادبیات کهن، هم نشانه اعتقادشان به ادبیات نوست و هم نشانه تسلطشان به ادبیات قدیم. در جلسات مربوط به رسمالخط فارسی دیدگاههای آقای سمیعی همواره ناظر بر دغدغههای نسل معاصر بوده و جریانها و تحولات جدید را مد نظر داشتهاند.
در فرهنگستان در هر جلسهای همه منتظر اظهار نظر آقای سمیعی میمانند. آمدن یا نیامدن ایشان به جلسه برای همه حاضران اهمیت ویژهای دارد. رسیدن به این جایگاه در فرهنگستان نشانه موقعیت ممتاز ایشان به حساب میآید.
علیاشرف صادقی، عضو شورای عالی ویرایش و عضو فرهنگستان زبان و ادب فارسی سخنران بعدی برنامه بود. وی به قریب به ده سال تلاش سمیعی در مقام سردبیری فصلنامه «نامه فرهنگستان» اشاره کرد و به نوع فصلبندی و عنوانبندی فصول مجله پرداخت و از تاثیرگذاری سرمقالههای سمیعی در این مجله نیز سخن گفت.
دانشآموزان از پلههای عمر معلمان خود بالا میروند. هوشنگ مرادی کرمانی، عضو فرهنگستان زبان و ادب فارسی با نقل جمله فوق از کتاب مدیر مدرسه جلال آلاحمد سخنان خود را آغاز کرد و گفت: در فرهنگستان در هر جلسهای همه منتظر اظهار نظر آقای سمیعی میمانند. آمدن یا نیامدن ایشان به جلسه برای همه حاضران اهمیت ویژهای دارد. رسیدن به این جایگاه در فرهنگستان نشانه موقعیت ممتاز ایشان به حساب میآید.
طهمورث ساجدی، استاد زبان و ادبیات فرانسه، هم ترجمههای سمیعی را در کنار ترجمههای سیدحسینی، سعادت و نجفی از ادبیات فرانسه جزو ترجمههایی دانست که در دوره فوق لیسانس برای مقابله با متن اصلی و آموزش ترجمه مورد استفاده قرار میگیرد. وی تخصص اصلی سمیعی را در حوزه ترجمه، ادبیات قرن ۱۸ فرانسه یا قرن روشنگری و فلاسفه دانست و اظهار کرد: «توانایی ایشان فقط به این حوزه محدود نمانده و آثاری از قرن ۱۹ و حتی قرن بیستم را نیز با موفقیت ترجمه کردهاند.»
اما آخرین سخنران مردی بود که گام به ۹۰ سالگی مینهاد: احمد سمیعی گیلانی که اگرچه بنابه گفته خودش سال ۱۲۹۹ در کوچه افشارها در سنگلج تهران تولد یافته، لهجهای گیلانی داشت. او گفت: «همچنانکه سعدی به سیر آفاق و انفس پرداخت و نتیجه گرفت که قرار نیست همه چیز آرمانی باشد و اگر به تغییر آنچه از آن ناراضی هستید بپردازید باز با نمونه دیگری روبرو خواهید شد که رضایت کاملتان را در پی نداشته، من نیز در طول زندگی به این نتیجه رسیدهام که خیلی از حرفهای آرمانی چیزی جز خیال نیست و به همین دلیل با سعدی بیشتر انس دارم تا با حافظ که میخواهد فلک را سقف بشکافد و طرحی نو دراندازد.»
در پایان این مراسم هدایایی به رسم یادبود از طرف شورای عالی ویرایش و شهرکتاب و دوستان استاد سمیعی به وی اهدا شد. در این مراسم استادانی چون امیر احسان کرباسی زاده، ضیا موحد، محمد روشن، هوشنگ رهنما، اسماعیل سعادت، مهستی بحرینی، مهشید نونهالی، علیمحمد حقشناس، حسین معصومیهمدانی، توفیق سبحانی، اصغر دادبه و … حضور داشتند.
«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»
