Saturday, 18 July 2015
16 July 2020
پس‌نشینی تند

«بالیوود، افیون توده‌های هند»

2013 April 29

اکبر ترشیزاد/ رادیو کوچه

ذرات گرد و غباری که به هوا برمی‌خیزند، خیابان‌های باریک، کابل‌های درهم‌پیچیده‌ی برق و تلفن، دیوارهایی که درست کنار هم چیده نشده‌اند، بوی گند آب فاضلابی که از مسیرش بیرون زده‌ و  همه‌ جا را گرفته‌ است و مردمانی که کوچک و بزرگ در کنار کوچه‌ها و جلوی در خانه‌هایشان نشسته‌اند و به هر کسی زل می‌زنند. این تصویری آشنا در هند امروز است و فقط در دهلی نزدیک به 5 میلیون نفر در محله‌های این‌چنینی زندگی می‌کنند که حتا به طور رسمی و قانونی بخشی از شهر به حساب نمی‌آیند و از داشتن امکانات اولیه‌ی شهری هم محرومند.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

نابرابری، فقر، آلودگی، فلاکت و عدم رعایت بهداشت فردی و عمومی در جای جای هندوستان به چشم می‌خورد اما برای توریست‌هایی که به مدت یک هفته یا ده روز به هند می‌آیند و بر طبق آن تصویری که تبلیغات رسمی و حکومتی این کشور سعی دارد تا به دنیا مخابره کند هند سرزمین عجایب است که سراسر آن را معابد زیبا و باشکوه پر کرده است و در آن مردمانی شاد و آرام در نهایت صلح و صفا و قناعت در کنار یکدیگر زندگی می‌کنند. از دیگر سو برای بسیاری از غربی‌ها نیز این کشور جایی است که می‌توان در آن به آرامش روحی و روانی دست یافت و تنها جایی از دنیاست که در آن انسان‌ها نه تنها به یکدیگر بلکه به حیوانات و گیاهان نیز آزاری نمی‌رسانند. پیش‌آمدهای ناگواری که در دوسال گذشته در هند اتفاق افتاد و بدترین نمونه‌های آن شمار فراوانی از تجاوزهای گروهی و سپس قتل زنان و کودکان بود جهان را در بهت و حیرت فرو برد و اندکی چشمانشان را به روی حقیقت آنچه در هند می‌گذرد باز کرد.

a1

به گمان نگارنده دو عامل بسیار مهم و تاثیرگذار بیش از دیگران در ایجاد یک تصویر غیرواقعی از هند موثر بوده است، نخست سینمای بالیوود و دوم تبلیغات غربیان شیفته، و باورمندان به اندیشه‌های عرفانی هند. اگر فردی که در هند زندگی نکرده است بخواهد بر اساس آن چیزی که در آثار سینمایی تولید شده در بالیوود دیده می‌شود واقعیت‌های زندگی در این کشور را مورد قضاوت قرار دهد چیزی به جز رنگ، زیبایی، رقص و شادی و محبت نخواهد دید. مردم هند از دروغ لذت می‌برند و دوست ندارند کسی واقعیات، دردها، محرومیت‌ها و خلاصه بدبختی‌های هر روزه‌شان را که در زندگی واقعی با آن دست و پنجه نرم می‌کنند به خودشان نشان دهد. از همین روست که فیلم‌سازان بزرگی هم‌چون ساتیا جیت‌رای در هیچ کجای دنیا مانند سرزمین مادر‌ی‌شان غریب و ناآشنا نبوده‌اند. در نیم قرن اخیر کم ‌نبوده‌اند غربیانی که برای رسیدن به آرامش فردی و روحی و روانی در زندگی شخصی‌شان، دست به دامان مبلغان و مروجان انواع و اقسام عرفان‌های شرقی شده‌اند و چون تا اندازه‌ی زیادی گم شده‌ی خود را در این مکاتب یافته‌اند، ناخودآگاه نوعی شیفتگی و دل‌بستگی به زادگاه این اندیشه‌ها یعنی هند نیز در وجودشان پاگرفته است. بسیاری از این افراد به جز یکی دو سفر کوتاه مدت توریستی هیچ‌گاه در این کشور زندگی نکرده‌ و از همین روست که با واقعیات روزمره‌ای که در هند می‌گذرد بیگانه‌اند.

a2

هند امروز ثروتمندتر شده است اما هنوز یکی از بالاترین آمار فقر و بیسوادی و نابرابری در جهان را داراست، برده‌داری در این کشور بیداد می‌کند و هر روزه هزاران هزار دختر برای ارایه خدمات جنسی به توریست‌ها مظلومانه فروخته می‌شوند و در جای جای این سرزمین زنان و دختران مورد تجاوز واقع می‌شوند و به طرز فجیعی به قتل می‌رسند. نمونه‌های اخیر که بازتاب جهانی یافته‌اند فقط موارد انگشت‌شماری هستند که گزارش شده‌اند وگرنه آمار واقعی صدها برابر بیشتر از این است. دنیا و از آن مهم‌تر خود هندیان باید روزی چشمانشان را به روی واقعیات هند باز کنند. با انکار واقعیات و در رویا زیستن چیزی عوض نخواهد شد. در این میان گمان می‌رود که بالیوود با برخورداری از میلیون‌ها مخاطب روزانه به ویژه در میان طبقات محروم هند، مسوولیتی بیش از دیگران داشته باشد. آن چیزی که این صنعت عظیم تاکنون تولید کرده است به جز افیونی که به کار آرام کردن درد مردمان و شاد کردن کاذب آنان بیاید به درد دیگری نخورده است. ای کاش سینماگران هند به جز پول، تجارت و کسب درآمد به چیز دیگری هم بیاندیشند.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , ,