Saturday, 18 July 2015
29 November 2020
پس‌نشینی تند

«روشن‌فکران و انتظار عدالت»

2013 July 03

 

اکبر ترشیزاد/ رادیو کوچه

بولیوی، اکوادور، چین، کوبا، نیکاراگوئه و روسیه شماری از کشورهایی هستند که «ادوارد اسنودن» افشاگر اطلاعاتی مشهور آمریکایی از آنها تقاضای پناهندگی کرده است.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

اسنودن در پی اقدامی که خود آن را  «دفاع از آزادی‌های اساسی مردم سراسر جهان» نامیده است دست به افشای موضوع جمع‌آوری اطلاعات شهروندان آمریکایی توسط آژانس اطلاعات ملی آمریکا زده و در پی آن از این کشور متواری و به هنگ کنگ و سپس روسیه رفته است. قضاوت درباره‌ی نوع و چرایی اقدام اسنودن البته متسلزم پاسخ به پرسش‌هایی مانند این است که آیا دولت‌ها حق دارند برای «حفظ امنیت ملی و مبارزه با تروریسم» اطلاعات شخصی افراد را جمع آوری کنند؟ و مرز بین حفظ آزادی‌های فردی و حفاظت از امنیت ملی کجاست؟ اما به گمان نگارنده مهم‌تر از آن اقدام او برای پناه بردن به برخی از کشورها است که به اندازه تصمیم و حرکت نخستین او چالش‌برانگیز است. اگر به حرکت اسنودن بار ارزشی بدهیم به این معنا که بخواهیم بگوییم او در دفاع از آزادی‌های فردی و اجتماعی دست به این اقدام زده و این عمل او را ناشی از ایدوئولوژی و نگاه او به سیاست و روابط جهانی حاکم بدانیم، باید پرسید که آیا پناه بردن او به دامان روسیه نشان از این دارد که او این کشور و ساختار سیاسی حاکم بر آن را از وضعیت موجود در آمریکا که خود از آن گریخته و سیستم حکومتی‌اش را به زیر سوال برده است، سالم‌تر می‌داند؟

2013073-Kooche-Akbar1

همه می‌دانند که سال‌هاست که روسیه و حاکمان آن از بزرگ‌ترین دشمنان آزادی بیان بوده و هستند و شمار فراوانی از مخالفان، کنشگران حقوق بشری و روزنامه‌نگاران در این کشور مورد اذیت و آزار و شکنجه قرار گرفته و تعداد فراوانی هم‌اکنون در حال گذراندن دوران محکومیت خود در زندانند. این وضعیت در چین، ونزوئلا و بولیوی هم بهتر از روسیه نیست، کشورهایی که گزینه‌های دیگر «ادوارد اسنودن» برای دریافت پناهندگی و اقامت در آن‌ها هستند.

نوع رفتار و اقدام اسنودن آدمی را به یاد چهره‌های ادبی و فرهنگی مشهوری هم‌چون «پابلو نرودا» و «رومن رولان» می‌اندازد که در اثر نگاه شیفته‌وار خود به اندیشه‌ی کمونیسم و نفرت از فاشیسم و به سبب آن‌که تنها راه رهایی بشر از رنج و فقر و بدبختی را در این ایدوئولوژی می‌دیدند به دامان شوروی سابق و سران دیکتاتور آن پناه بردند و از ستایش‌گران آنان شدند گرچه که بسیاری از آنان پس از مدت کوتاهی بر خطا بودن تصویر خودساخته‌ی خود از این کعبه‌ی آمالشان پی بردند و خود از منتقدان این سیستم شدند. اگر صد سال پیش چنین حرکتی به سبب نبود وسایل ارتباط جمعی امروزی و بسته بودن راه شناخت نزدیک و بهتر این جوامع، قابل توجیه می‌نمود، بدون شک امروز چنین نیست.

2013073-Kooche-Akbar2

«ادوارد اسنودن» که خود از متخصصین اینترنت بوده بیش از هرکسی این توانایی و آگاهی را دارد که بداند اگر شرایط آزادی‌های اجتماعی، فردی و سیاسی در غرب قابل انتقاد است اوضاع در روسیه و کشورهای حامی آن فاجعه‌آمیز است و نوع حرکت او مصداق عینی در افتادن از دامان بد به بدتر است. شاید زمانی این نوع هم‌دلی روشن‌فکران غربی با روسیه و متحدانش از سر دل‌بستگی و امید به تفکری بود که گمان می‌رفت، بتواند در برابر کاپیتالیسم به عنوان راه چاره‌ای برای دردهای بشری و حاکمیت مردم‌سالاری و دموکراسی در دنیا و رفع تبعیض و از بین رفتن نژادپرستی باشد. اما اکنون که استیصال و ناتوانی این ایدوئولوژی در تحقق آرمان‌های انسانی به اثبات رسیده و تجربه‌ی تلخ ضرباتی که کمونیسم حاکم بر کشورهایی چون چین و روسیه بر کرامت انسانی وارد آورده پیش چشم بشریت است. از این قشر انتظار می‌رود تا به دنبال راه تازه‌ای باشند و یا این‌که حداقل انتقادات خود را متوجه دو طرف ماجرا بنمایند، عدالتی که متاسفانه به اندازه‌ی کافی از سوی روشن‌فکران رعایت نشده است. مدارک افشا شده از سوی بنیاد ویکی‌لیکس و نمونه‌ی اخیر رفتار اسنودن به خوبی نشان دهنده‌ی این واقعیت تلخ است که متاسفانه این افراد به موضوع حقوق بشر و آزادی‌های فردی و اجتماعی نیز نگاه جانب‌دارانه‌ای داشته‌اند.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , , , , , , , , , ,