Saturday, 18 July 2015
29 November 2020
کوچه سلامتی – کمی بیشتر درباره‌ی بدن ما

«سرطان سینه را بیشتر بشناسیم»

2013 July 05

دکتر آویده مطمئن‌فر/ رادیو کوچه

avideh@avideh.net

بدن انسان از میلیون‌ها سلول که شکل، اندازه، و عمل‌کرد بسیار متنوعی دارند تشکیل شده است. یک سلول، ساختار اصلی‌ تمام بافت‌های بدن است.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

در بافت‌های سالم، در طول فرایند تقسیم سلولی؛ یعنی‌ میتوز (Mitose)، سلول‌های جدید ایجاد می‌شوند. وقتی‌ که سلول‌ها خیلی‌ پیر می‌شوند، خودشان را با روند اپپتوز (Apoptose) از بین می‌برند. توازن میان تعداد سلول‌های جدید و سلول‌های از دست رفته بسیار حساس است و وقتی‌ این توازن از بین می‌رود، امکان ابتلا به سرطان به وجود می‌آید. در حقیقت در این شرایط، سلول‌ها شروع به تکثیر انرشیک (Anarchique) می‌کنند که منجر به تشکیل تومور می‌شود.  یک تومور خوش‌خیم که رشد بیش از حد معمول دارد، غیر سرطانی است و در محل بنیادی خود باقی‌ می‌ماند، ولی‌ سلول‌های بدخیم سرطانی، از طریق سیستم گردش خون و غدد لنفاوی، به سایر نقاط بدن منتقل می‌شوند و تومورهای جدیدی در بخش‌های دیگر بدن به وجود می‌آورند.

مطالعات و پژوهش‌ها، تا به حال قادر نیستند شواهد ارتباط مستقیم بین استفاده چربی‌ در رژیم غذایی و سرطان پستان را ثابت کنند، ولی‌ ما می‌دانیم که در کشور‌های فقیر و در ژاپن که جزو کشور‌های صنعتی است، ولی‌ مشکل چاقی وجود ندارد، این بیماری بسیار نادر است

هر نوع سرطان، به نام عضوی از بدن‌ که از آن نشات گرفته، نامیده می‌شود. سرطان سینه در سلول‌های سینه شکل می‌گیرد. سینه تنها شامل بافت سینه نیست، بل‌که شامل بخشی از بدن، بین استخوان ترقوه، زیر بغل و استخوان جناق سینه در وسط قفسه‌ی سینه نیز می‌شود. سینه‌ها روی عضلات قفسه‌‌ی سینه و دنده‌ها قرار دارند. هر پستان شامل غدد شیری، مجرا‌های شیر و بافت چربی‌ است. غدد پستانی، گروه‌بندی شده و با هم شیر را تولید می‌کنند که توسط شبکه‌ای از کانال‌های شیری به نوک پستان جریان پیدا می‌کند. نوک پستان در مرکز نقطه‌ی تیره‌تری قرار دارد که هاله (Areole) نامیده می‌شود. بافت‌های چربی،‌ فضای بین غدد شیری و کانال‌های شیری را اشغال و از آن‌ها محافظت می‌کند. بافت سینه، در طول زندگی دست‌خوش تغیرات زیادی می‌شود. در میان زنان جوان‌تر، بافت پستان، بیشتر از غده‌ها و مجراهای شیری تشکیل شده است، در حالی‌ که در زنان مسن‌تر، بافت چربی‌ جای بیشتری را در اشغال می‌کند.

 سینه‌ها نیز حاوی عروق لنفاوی و بخشی از سیستم لنفاوی هستند که نقش اساسی آن‌ها مقابله با عفونت است. اگر سلول‌های سرطانی در کانال‌های شیری توسعه یابند، کارسینم کانالیر (Carcinome Canalaire) نامیده می‌شود و اگر توسعه‌ی سلول‌های سرطانی در بافت‌های میانی باشد، آن را کارسینم لوبولر (Carcinome Lobulaire) می‌نامیم. «کارسینم کانالیر» شایع‌ترین نوع سرطان پستان است.

 سرطان التهابی سینه (cancer inflammatoire du sein) نوع نادری از سرطان سینه است، ولی‌ می‌تواند، حتا در مراحل اولیه‌ی بیماری، به سرعت توسعه و گسترش پیدا کند. این نو سرطان در شرایطی ایجاد می‌شود که سلول‌های سرطانی، عروق لنفاوی سینه را که معمولن با حذف مایعات، باکتری‌ها و دیگر مواد زائد، محافظ بافت پستان هستند، مسدود می‌کنند. بر خلاف اکثر سرطان‌های پستان که معمولن با ایجاد یک یا چند تومور مختلف به وجود می‌آید، سرطان التهابی سینه، به‌طور لایه‌ای یا لانه‌ای رشد می‌کند و به ندرت توسط ماموگرافی یا سونوگرافی تشخیص داده می‌شود، مگر این‌که تومور جامدی شکل گرفته باشد. بیوپسی (نمونه‌برداری) مطمئن‌ترین راه برای تشخیص این‌گونه سرطان سینه است.

2013075-Kooche-Avideh1

در اغلب موارد، سرطان پستان با وجود یک توده بدون درد در پستان یا زیر بغل خود را نشان می‌دهد که معمولن دکتر شما در طی امتحان روال فیزیکی‌ یا از طریق ماموگرافی به وجودش آگاهی‌ پیدا می‌کند، اما علایم دیگری نیز می‌تواند وجود داشته باشد؛ مثل تغییر در اندازه یا شکل سینه، فرو رفتگی در پوست و یا ضخامت پوست که گاهی اوقات شکل پوست نارنج را دارد. قرمزی پوست، تورم یا گرمی‌ سینه، برعکس شدن نوک پستان و یا پوسته پوسته شدن نوک پستان و ترشح مایعی از نوک پستان که شیر نیست و به صورت دایم و خود به خود وجود دارد نیز می‌تواند علایم دیگر سرطان سینه باشد. البته اغلب این علایم می‌تواند در شرایطی غیر از وجود بیماری سرطان، به خاطر مشکلات دیگر سلامتی‌، وجود داشته باشد و فقط تجزیه و تحلیل و آنالیز‌های دیگر می‌تواند تشخیص وجود سرطان را تایید کند.

 بررسی پیشرفتگی سرطان به معنای‌ اندازه‌گیری بزرگی تومور و تشخیص گستردگی تکثیر سلول‌های سرطانی است. هنگامی‌که سلول‌های سرطانی مجرای شیر و بافت‌های میانی را فرا می‌گیرند، سرطان تهاجمی نامیده می‌شود، ولی‌ هنوز هم می‌تواند قابل درمان باشد، البته اگر زود تشخیص داده شود. طبقه‌بندی بافتی سرطان، به ما اجازه می‌دهد که ظاهر سلول‌های سرطانی را تجزیه و تحلیل کنیم و از رفتار سلول‌های سرطانی آگاه شویم؛ به این معنا‌ که می‌توانیم شکل رشد و خطر گسترش آن‌ها را تخمین بزنیم.

 اکثر زنانی که به سرطان سینه مبتلا می‌شوند، فاکتور ریسک بیشتری از این ندارند که فقط زن و مخصوصن بالاتر از ۵۰ ساله هستند و البته قبلن به یک نو سرطان سینه مبتلا بوده‌اند. سابقه‌‌ی خانوادگی سرطان پستان، به خصوص اگر مادر، خواهر و یا دختر کسی قبل از یائسگی، مبتلا به سرطان پستان بوده باشد و سابقه‌‌ی خانوادگی سرطان تخمدان، درصد ریسک امکان ابتلا به سرطان سینه را بالا می‌برد. هم‌چنین در زنانی که حامل ژن‌های BRCA1 یاBRCA2  هستند و یا در معرض بیش از حد هورمون‌ استروژن بوده باشند، نیز امکان ابتلا به سرطان سینه، بیش از دیگران خواهد بود.

مانند زنان، مردان هم بافت پستانی دارند و می‌توانند به سرطان پستان مبتلا شوند. در کانادا یک درصد تمام سرطان‌های پستان در مردان اتفاق می‌افتد. این سرطان معمولن در مردان بالای سن ۶۰ سال تشخیص داده می‌شود. البته‌ این بیماری در هر سنی‌ می‌تواند بروز کند

 

 از طرفی‌ دیگر، کسانی که تا به حال هرگز فرزند به دنیا نیاورده باشند یا اولین فرزند خود را پس از سن ۳۰ سالگی به دنیا آورده باشند و یا کسانی که اولین قاعدگی را در سن جوان‌تر از سنین معمول و یا یائسگی را در سن بالاتر از سنین معمول تجربه کرده و از درمان با هورمون‌های استروژن و پرژوسترون استفاده کرده باشند، و نیز کسانی که دارای ترکیب بافتی متراکم در پستان هستند یا از چاقی – به خصوص – بعد از یائسگی رنج می‌برند و نوشیدنی الکلی و قرص ضدبارداری مصرف می‌کنند، فاکتور ریسک بیشتری برای مبتلا شدن به سرطان سینه دارند. البته‌ توجه داشته باشید که علارغم همه‌ی این شواهد، سرطان پستان، گاهی اوقات در شرایطی که هیچ‌گونه از این عوامل ریسک وجود نداشته باشد، به‌وجود می‌آید و پیشرفت می‌کند. اکثر زنان مبتلا به سرطان سینه، هیچ سابقه‌ی‌ خانوادگی در ابتلا به سرطان سینه نداشته‌اند.

 مانند زنان، مردان هم بافت پستانی دارند و می‌توانند به سرطان پستان مبتلا شوند. در کانادا یک درصد تمام سرطان‌های پستان در مردان اتفاق می‌افتد. این سرطان معمولن در مردان بالای سن ۶۰ سال تشخیص داده می‌شود. البته‌ این بیماری در هر سنی‌ می‌تواند بروز کند.

 مطالعات و پژوهش‌ها، تا به حال قادر نیستند شواهد ارتباط مستقیم بین استفاده چربی‌ در رژیم غذایی و سرطان پستان را ثابت کنند، ولی‌ ما می‌دانیم که در کشور‌های فقیر و در ژاپن که جزو کشور‌های صنعتی است، ولی‌ مشکل چاقی وجود ندارد، این بیماری بسیار نادر است. شواهد نشان می‌دهد که حیواناتی که وزن کمی‌ دارند، در برابر اشعه و مواد شیمیایی سرطان‌زا، از مقاومت بیشتری برخوردار هستند. به نظر می‌رسد که در شرایط فراوانی‌ کالری، بدن استراتژی تولیدی را دنبال می‌کند که نتیجه‌ی آن، تولید بیش از حد سلولی است، ولی‌ در صورت کمبود، بدن استراتژی استقامت را دنبال می‌کند، بنابراین طول عمر بالا می‌رود که نتیجه‌ی آن، محدود کردن تکثیر سلولی است. یک رژیم غذایی غنی، به بلوغ زودرس منجر می‌شود، که خود یک عامل خطر شناخته شده برای سرطان پستان است. علاوه بر این، چاقی یک عامل خطر اثبات شده برای سرطان‌هایی‌ مثل، مری، کبد، مثانه، صفرا، روده بزرگ، اندمتر (Endometre)، پستان و کلیه است.

 مطالعات در بین زنان چاق اروپایی نشان می‌دهد که در این‌گونه افراد، نه تنها ابتلا به بیماری سرطان سینه بیشتر شایع است، بل‌که خطر عود این نوع سرطان و متاستاز (Metastase) نیز بالاتر است.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , , , ,