Saturday, 18 July 2015
28 November 2020
مثل‌ها و متل‌ها

«دست کسی را توی حنا گذاشتن»

2013 July 07

مهشید / رادیوکوچه

این ضرب‌المثل ناظر بر رفیق نیمه‌راه است که از وسط راه باز می‌گردد و دوست را تنها می‌گذارد. عامل عمل در چنین موارد نه می‌تواند پیش برود و نه راه بازگشت دارد. در واقع مانند کسی است که دستش را توی حنا گذاشته باشند.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

اما ریشه‌ی تاریخی این ضرب‌المثل‌:

سابقن که وسایل آرایش و زیبایی گوناگون به کثرت و وفور امروزی وجود نداشت مردان و زنان دست و پا و سر و موی و گیسو و ریش و سبیل خود را حنا می‌بستند و از آن برای زیبایی و پاکیزگی و احیانن جلوگیری از سردرد استفاده می‌کرده‌اند.

طریقه‌ی حنا بستن به این ترتیب بود که مردان و زنان به حمام می‌رفتند و در شاه‌نشین حمام، یعنی جایی که پس از خزینه گرفتن در آن محل دور هم می‌نشستند و هر یک به کاری مشغول می‌شدند حنا را آب می‌کردند و در یکی از گوشه‌های شاه‌نشین و دور از تراوش ترشحات آب به صورت مربع بر زمین می‌نشستند و دلاک حمام موی سر و ریش و سبیل آن‌ها را حنا می‌بست، سپس دست و پای‌شان را توی حنا می‌گذاشت.

2013077-Kooche-Mahshid

حنا بسته ناگزیر بود مدت چند ساعت در آن گوشه‌ی شاه‌نشین تکان نخورد و از جای خود نجنبد تا رنگ بگیرد و دست ‌و ‌پا و موی گیسو و ریش‌ و سبیلش کاملن خضاب شود و اقلن تا هفته‌ی دیگر که مجددن به حمام خواهند آمد رنگ حنا دوام بیاورد.

در خلال مدت چند ساعت که این خانم‌ها یا آقایان دست و پایشان توی حنا بود بدیهی است چون بی‌کار و محکوم به اقامت چند ساعته در آن گوشه‌ی شاه‌نشین بوده‌اند باب صحبت را باز می‌کردند و ضمن قلیان کشیدن با اشخاصی که می‌آمدند و می‌رفتند و یا کسانی که مثل خودشان دست و پا توی حنا داشته‌اند از هر دری سخن می‌گفتند و رویدادهای هفته را با شاخ و برگ و طول و تفصیل در میان می‌گذاشتند.

با این توصیف اجمالی فهمیدید که منظور از حنا بستن چیست و دست در حنا گذاشتن و دست کسی را توی حنا گذاشتن چگونه بوده است و دست حنا بسته البته نمی‌توانست کاری بکند.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , ,