Saturday, 18 July 2015
28 November 2020
حضور کم رنگ زنان در سینمای افغانستان

«سکانس اول»

2013 July 14

الهه ساحل / رادیو کوچه

یک ،دو، سه ،صدا ، دوربین ، حرکت.

گفتن این کلمات برای هر کارگردانی در هر کجای دنیا به سادگی امکان‌پذیراست. اما همین ‌که بخواهی این تجربه را در کشوری مانند «افغانستان»انجام دهی، راه دشواری در پیش خواهی داشت. از توهین و تحقیر شروع تا تهدیدهای اجتماعی.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

زنان در «افغانستان» مانند سایر زنان دنیا به راحتی بر روی فرش قرمز سینما به عنوان کارگردان و هنرپیشه گام نهاده نمی‌توانند.

 فرهنگ، سنت و رسم جامعه افغانی سال‌ها است دور سینما برای زنان را خط قرمزکشیده است. اما باز هم در هر گوشه و کنار این کشور زنان برای بیان اعتقادات و باورهای‌شان به هنر سینما رو می‌آورند.

بعداز سقوط رژیم طالبان «رویا سادات» در ولایت «هرات» در جنوب‌غرب افغانستان برای پیاده نمودن افکار و عقایدش بر روی پرده سینما فیلم هنری «سه نقطه» را ساخت‌؛ فیلمی که بعدها رد پایش به جشنواره‌های منطقه‌ای و بین‌المللی زیادی باز شد. از آن سه نقطه به بعد زنان حضور رنگ و رو رفته‌ای در سینمای ولایت «هرات» پیدا کردند؛ اما هرچه از اوایل دهه هشتاد خورشیدی می‌گذرد، همان حضور رنگ و رو رفته اوایل این دهه نیز برای زنان در سینمای «هرات» از بین رفت. در مصاحبه کوتاهی که با سمیه رامش مسوول بنیاد مدنی نواندیشان و برگزارکننده سینمای خانگی «سکانس اول» برای زنان انجام دادم و به دلایل این همه تعصب اجتماعی در برابر حضور زنان در مقابل دوربین و پشت دوربین در سینمای ولایت هرات پرسیدم.

در جامعه سنتی مثل افغانستان این مشکل عادی به نظر می‌رسد. به دلیل این‌که مردم ما شناخت کاملی از هنر سینما پیدا نکرده‌اند. افغانستان از جمله کشورهایی است که هنر سینما در آن به  رشد و تعالی‌ای که سایر کشورها به آن رسیده‌اند، نرسیده است.

1059426_10200307113541895_358177078_n

 فضای نامتناسب و هرج و مرج هم که در درون سینمای کشور وجود دارد، نیز دلیل دیگری است که تعصبات را بیشتر کرده است. ریشه همه این تعصبات بر می‌گردد به سنتی بودن مردم  که نتوانسته‌ایم درک درستی از سینما و این هنر داشته باشیم.

 زنان در این یک دهه چه نقشی در تغییردهی این تعصبات اجتماعی در قبال سینما و هنر هفتم داشتند؟

این مبارزه تنها مربوط به زنان نمی‌شود. بل‌که همه باید هنر دوستان و هنرمندان که دراین عرصه کار می‌کنند باید این بستر را فراهم می‌کردند. تا زمینه برای حضور زنان در سینما فراهم می‌شد.

ما در جریان یک سال گذشته با وجود برگزاری جشنوارهای ملی حضور زنان را کمرنگ دیدیم دلیل چه بوده‌؟ آیا این تعصبات اجتماعی  به صورت خاص مربوط حوزه غرب و جنوب افغانستان است  و یا نه کار در عرصه سینما برای زنان  در همه جای افغانستان یک‌سان است؟

من فکر می‌کنم هر کجای کشور مشکلات خاص خود را دارد .مثلن در هرات یکی از مشکلات آماتور بودن زنان برای فعالیت در این عرصه است هیچ خانمی در هرات در زمینه سینما تحصیلات آکادمی ندارد‌. زیرا در دانشگاه‌های ما رشته‌ای به نام سینما نداریم. تا زمینه برای زنان بهتر و فراهم‌تر شود.

تاثیر سینمای امروز منطقه و جهان آیا نقشی بر حضور زنان برای کار در این عرصه به وجود آورده است؟

به یقین که تاثیرات خود را داشته مخصوصن برای آن عده که به طور جدی دنبال می‌کنند سینمای منطقه و جهان را مهم است و تاثیرگذار و از جانبی می‌تواند کار و تلاش هنرمندان دیگر کشورها  الگوی خوبی باشد برای زنان کشور ما.

1061152_10200307103301639_1740185860_n

از نزدیک به دو سال است که «سکانس اول» کارش را آغاز نموده و می‌شود واضح کنید که «سکانس اول» به چه معنا و با چه هدفی شروع کرد؟

بلی حدود نزدیک به دو سال قبل جلسات نمایش فیلم را توسط تعدادی از زنان فعال و فرهنگی  در «بنیاد مدنی نو اندیشان» به راه انداختیم.

و روزهای پنج‌شنبه به تماشای بهترین فیلم‌ها می‌نشینیم و در حدی به نقد فیلم هم می‌پردازیم و گه‌گاهی نقد نوشتاری هم ترتیب می‌دهیم.

تاثیرگذاری «سکانس اول» برای زنان فیلم‌ساز و اهل سینما چه قدر بوده است؟

این یک کار زیر جلدی و زیر بنایی است که خیلی تاثیر آن به چشم نمی‌آید و تاثیر آن در دراز مدت می‌تواند، مشخص شود. همین که دو سال تعدادی در روز مشخصی جمع می‌شوند و فیلم می‌بینند و تبادل افکار می‌کنند خود غنیمتی هست. از طرفی دیدن فیلم ما را به دنیای دیگری می‌برد و ما  را برای تلاش‌های بیشتر انرژی می‌دهد.

آیا با آن‌چه از اول مصاحبه گفتیم‌، امیدی به حضور پر رنگ و تاثیرگذار زنان در سینمای افغانستان در سال‌های آینده بوجود خواهد آمد؟

من فکر می‌کنم اگر وضعیت اجتماعی  و سیاسی کشور همین‌طوری که در ده سال گذشته تحولات کند اما مداوی  صورت گرفته شاهدش باشیم امیدواری برای حضور پرنگ زنان در عرصه سینما بیشتر خواهد شد.

ممنون ازسمیه رامش مسوول بنیاد مدنی نواندیشان که با هم مصاحبه کوتاهی را انجام دادیم.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , , , ,