شنبه, ۲۷ تیر ۱۳۹۴
30 August 2016
قاعده هرم

«خلقت فاشیسم»

۱۳۹۲ مرداد ۲۶

 محمد افرازه/ رادیو کوچه

[email protected]

آقای «ران جونز» فقط یک معلم دبیرستان بود ولی سوال ساده دانش آموزی باعث شد تا آزمایشی بسیار خیره کننده، درباره این که چگونه انسان یا گروهی از آن‌ها می‌توانند فاشیسم را ایجاد کنند، انجام داد، که شگفتی بسیاری را برانگیخت.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

او آموزگار تاریخ بود. ولی تفاوتی که با بقیه داشت در این بود که به درس و کلاس خود تا حد وسواس اهمیت می‌داد. این آزمایش در واقع در سال 1967 میلادی انجام شد.

در سال 1967 میلادی، روزی یکی از دانش آموزان دختر از او پرسید: چگونه است که همه اقشار جامعه آلمان در سال‌های بعد از جنگ جهانی دوم، ادعا می‌کنند در زمان «هیتلر» چیزی در مورد جنایات نازی‌ها نمی‌دانستند، از معلم‌ها و روشن‌فکرها و پزشکان گرفته تا مهندسان و آدم‌های عادی در آلمان همه می‌گویند که تنها، کاری را که به آن‌ها محول شده بود، انجام می‌دادند و در اعمال جنایت‌کارانه سهیم نبوده‌اند. بالاخره آن ماشین عظیم جنگی به خودی‌خود و بدون نیروی مردم، نمی‌توانست وجود داشته باشد.

20130817-fashism_koocheh

همین سوال بظاهر کوچک دست مایه اتفاق بزرگی شد. آقای جونز تصمیم گرفت با تعدادی از دانش آموزان خود مرحله به مرحله، رسیدن به فاشیسم در یک جامعه کوچک را تجربه کند.

شرح و جزییات واقعه را می تونید در این‌جا ببینید.

http://1pezeshk.com/archives/2012/09/the-third-wave-experiment.html#axzz28KVL3Ilg

برای این که جامعه ای دچار معضل فاشیسم شود گذشته و سابقه آن ملت و این که در پرونده تاریخی خود سابقه کشتار و بی‌تفاوتی نسبت به ظلم را داشته و یا نداشته باشند به هیچ روی تاثیری ندارد. چه‌بسا ملت‌هایی در طول تاریخ در دام جنگ و کشتار و جهان‌گشایی، فاشیسم، دیکتاتوری اجتماعی و غیره افتاده‌اند که چه یا خود عامل بوده‌اند و یا مورد عمل قرار گرفته‌اند، گذر زمان هویت رفتاری آن‌ها را دست‌خوش تغییراتی اساسی کرده است، نگاهی به تاریخ «مغولستان» و «تاتارستان» و یا تاریخ معاصر «صربستان» می‌تواند مثال‌های روشنی از این تغییرات بدست دهد.

20130817_fashism1_koocheh

فاشیسم از بی‌تفاوتی و تحت امر مطلق یک نفر بودن بخشی از جامعه آغاز می‌شود. از شبیه هم شدن و شبیه هم شدن. از قوانینی که ذاتی ضد‌انسانی دارد گرچه شاید فقط ظاهر آن ایجاد کننده نظمی هماهنگ بین نیروهاست، ولی در واقع این همانندسازی و هماهنگ‌سازی ریشه در پای‌مال کردن صفات انسانی منحصر به فرد و تبدیل آدم‌ها به ماشین‌های حرف گوش کن از یک سمت و یک سوست. این دستورگیری مطلق، حتا اگر در شروع و در ظاهر، در جهت اهدافی مناسب باشد، در اندک زمانی تغییر جهت خواهد داد. زیرا در این میان کسانی که باصطلاح ذوب می‌شوند در مفهوم پیشوا، رهبر یا مرشد، گاه از خود او افراطی‌تر شده و کار به جایی می‌رسد که دستورات و عمل کرد او به عنوان پیشوا، تحت تاثیر تندروترین‌ها قرار خواهد گرفت.

در این میان کسانی که باصطلاح ذوب می‌شوند در مفهوم «پیشوا»، رهبر یا مرشد، گاه از خود او افراطی‌تر شده و کار به جایی می‌رسد که دستورات و عمل کرد او به عنوان پیشوا، تحت تاثیر تندروترین ها قرار خواهد گرفت

عوامل مقدس در جامعه روز به روز بیشتر خواهد شد تا جایی که دیگر انتقاد غیر ممکن می‌شود. در نهایت فاشیسم محصول مستقیم یک جامعه است، جامعه‌ای که گرفتار کلیشه‌ای مخوف و ویران‌گر شده، نه فردی که در نقطه‌ای و جایی، راه را به اشتباه رفته و حاضر به بازگشت نمی‌شود.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , ,