Saturday, 18 July 2015
25 November 2020
بررسی وضعیت انتشارات

«چشم به راهی کتاب‌ها در کتاب‌فروشی‌ها»

2013 August 23

الهه ساحل/ رادیوکوچه/ بخش افغانستان

وارد یکی از کتاب فروشی‌های شهر هرات شدم . یک قفسه با عنوان کتاب‌های منتشره داخلی توجه‌ام را جلب کرد .وقتی نزدیک‌تر رفتم متوجه شدم که بیشتر این کتاب‌ها در هرات به نشر رسیده‌اند .

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

 یکی از دست آورد‌های ده سال گذشته را در کشور می‌توان ایجاد انتشارات در داخل کشور دانست. ده سالی که فضای سیاسی افغانستان طوری رقم خورد که آزادی بیان و ایجاد رسانه‌ها به عنوان یکی از رکن‌های اساسی مطرح شد و بازار نشر و ایجاد چاپ خانه‌ها نیز در داخل کشور رونق گرفت. تجربه‌ای نو در عرصه چاپ و نشر کتاب .

 از جانب دیگر بازار فروش این کتاب‌ها با نشر داخلی و کلن بازار فروش کتاب یکی از دغدغه‌های امروز نویسنده‌ها و ناشران است.

 گفته شده است که در افغانستان میانگین مطالعه در سال برای هر شهروند یک دقیقه است. این زمان کمترین زمان مطالعه می‌تواند برای کشوری که جمعیتی بالای سی میلیون دارد، به شمار رود.

اما نباید از یاد برد که افغانستان آمار چشم‌گیری در بی سوادی شهروندانش در میان کشورهای جهان دارد .

DSC_0145 copy

 اما در این برنامه به سراغ یکی از معتبرترین انتشارات در ولایت هرات رفتم انتشاراتی که در کمتر از ده سال گذشته با نشر بسیاری از کتاب‌ها در غنامندی فرهنگ کشور تاثیر گذار بوده است .

بلی «انتشارات فدایی هروی »

روح‌الامین امینی موسس و فرد تاثیر گذار در این انتشارات برای ما از کمی‌ها و کاستی‌های این انتشارات و بازار کتاب در هرات  می‌گوید.

آقای امینی از دغدغه اصلی تان برای ایجاد انتشارات برای ما بگویید؟

-ببینید آن چیزی که واقعیت تا حالا در مورد کار و فضای فرهنگی در افغانستان صدق می کند این است که ما به معنی واقعی و دقیق کلمه در مورد ناشر در کشور نداریم ویا اگر هم داریم بسیار انگشت شمار هستند.در همین خصوص است که نویسند ه و شاعر ما بعد از نوشتن یک  کتاب با مشکل بزرگی برای چاپ آن بر می خورد و در بیشتر موارد پول چاپ کتاب از هزینه خود نویسنده داده می شود .سیستم توزیع کتاب بعد از نشر هم مشکل دیگر نویسنده خواهد بود . طبیعتن کمک به فضای فرهنگی کشور به خصوص در ولایت هرات که هسته مرکزی انتشارات است .این دغدغه ما را وارد کرد تا در سال ۱۳۸۵ تاسیس کنیم و در این مدت بیش از ۲۵ کتاب را به چاپ برسانیم. البته مشکلات مالی سر راه این انتشارات دست ما را از چاپ کتاب‌های بیشتر بسته نگه‌داشت .

چه شد که انتشارات به نام فدایی هروی آغاز به کار کرد؟

–        ببینید استاد براتعلی فدایی هروی یکی از شاعران به نام ولایت هرات است که در فضای شعر چند دهه حضور فعال داشته و اکنون نیز در سن بالای ۹۰ سال ما شاهد تلاش ایشان برای نوشتن و سرودن می بینیم . احترام به این چهره شاخص ادبیات هرات ما را واداشت که نام این انتشارات را فدایی هروی بگذاریم .

در این سال‌ها عمده‌ترین مشکل سر راه این انتشارات و کلن نشر کتاب در داخل افغانستان چیست ؟

–        ببینید عمده ترین چالش و مشکل سر راه کار در فضای فرهنگی در کشور مشکلات مالی است .مادر انتشارات فدایی به این باور هستیم که با کمک‌های نهادهای بین‌المللی نمی‌شود اعتماد کرد و نتیجه چندانی نیز درپی نخواهد داشت . اما با داشته‌ها و اکتفا نمودن به آنچه در داخل کشور هست می توانیم نتیجه بهتری بگیریم . انتشارات در چاپ این ۲۵ جلد کتاب با نویسنده‌ها همکار بوده و بیشتر این کتاب‌ها از هزینه خود نویسنده به چاپ رسیده است.عمده‌ترین مشکل سر راه انتشارات در کنار مسایل مالی مسایل مانند توزیع کتاب نیز هست موضوع فروش کتاب نیز هست .مشکل امنیت هم برای توزیع کتاب‌ها از اهمیت برخورد است . شبکه منظمی که در داخل کشور به توزیع کتاب در سراسر کشور بپردازد وجود ندارد همه این ها مواردی است از چالش‌های فرا روی کار نشر در داخل کشور .

DSC_0009 (1) copy

یکی دیگر از بحث‌های مهم امروز فروش این کتاب ها در بازار داخلی است . طوری که این روز ها دیده می‌شود همه کتاب‌های انتشارات داخلی به صورت رایگان در دسترس همه قرار می گیرد.به نظر شما فروش کتاب از چه بازاری برخوردار است ؟

-بلی من برمی‌گردم به دو نکته که قبلا اشاره کردم . یکی عدم توزیع درست و فروش از آن طریق است اگر کسی به دنبال کتاب مورد علاقه خود که در داخل به نشر رسیده باشد پیدا کرده نمی‌تواند و دوم نبود مخاطب برای کتاب‌ها است فرهنگ کتاب‌خوانی در کشور ما کمتر جا افتاده است . کتاب‌های هم که بیشتر به فروش می‌روند رفرنس‌های دانشگاهی است و کتاب‌های با بار مذهبی . شما مخاطب برای کتاب‌های تاریخ ،فلسفه و ادبیات کمتر می بینید.اما برای انتشارات فدایی که متمرکز بر چاپ کتاب‌های در بخش ادبیات هست .مخاطب کمتری وجود دارد .

با باز دیدی که از کتاب فروشی‌های شهر داشتم متوجه شدم که تنها قفسه‌های که فروش‌شان کمتر هست بخش انتشارات داخلی است ؛ بنظر شما مشکل  در انتشار کتاب ها است یا در محتوا کتابها؟

–        مشکل کتاب در افغانستان دو وجه دارد .یکی از مهم‌ترین وجه آن نبود مخاطب است . و وجه دوم دقیقا نویسنده‌ها هستند. در جریان این سالها کتاب‌های بی‌کیفیتی نیز به چاپ رسیده است . که یقین دارم در دیگر کشورها با فضای فرهنگی که وجود دارد این طور کتاب‌ها مجال نشر را نمی‌یابد . مشکل جزیی دیگری که وجود دارد مشکل چاپ کتاب در داخل کشور است . شما اگر کتاب چاپ داخل را با حداقل چاپ کشور ایران مقایسه نمایید می بینید که از کیفیت چاپ خوبی برخوردار نیستیم. و همه این ها باعث می شود که مخاطب به سراغ کتاب های با چاپ خارجی می‌روند.زیرا شما می دانید که در کتاب خواندن لذت بردن از آن هم مطرح است .

چه امیدواری‌های برای انتشارات در داخل وجود دارد ؟

ببینید دغدغه‌های ما در مورد مسایل فرهنگی بیشتر مالی است. حتا در زمینه نشر و چاپ کتاب با توجه به این همه توقع زیادی خواهد بود از اینکه در آینده خیلی نزدیک ما شاهد تغییر در این وضعیت باشیم .

اما خوب است که ناشرانی که فعلا در حال فعالیت هستند آن‌ها نیز به کار ادامه بدهند و هم چنانی که می‌بینیم کارهای‌شان در همین چند سال تغییر کرده است .وضع نشر به صورت ایستا نبوده بلکه حرکت حرکت لاک پشتی بوده است .اما امیدوار کننده. البته نقش دولت در حمایت از چاپ و نشر را نباید نادیده گرفت .هم گام با سکتور خصوصی باید دولت هم تلاش های زیادی انجام دهد .

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , , , , ,