Saturday, 18 July 2015
25 November 2020
بر روی موج رادیویی پایتخت

«نبردی برای قلب، ذهن و گوش سوری‌ها»

2013 September 16

واحد ترجمه/ رادیوکوچه

منبع: دیلی بیست

 «بیست دقیقه» محدوده زمانی‌ای که مجید (اسم واقعی او این نیست) می‌تواند اخبار خود را در رادیو پخش و سپس فرار کند. مردی سوری که لقب شجاعت را به او نسبت داده‌اند، روزنامه نگاری در دمشق، که در منطقه جنگ زده پایتخت و حومه آن سعی در رساندن و پخش گزارش‌های خود به وسیله دستگاه‌های از مد افتاده و با تکنولوژی پایین دارد، شبکه رادیوی‌ای به نام «الوطن». اخباری که به وسیله این موج، با وجود کنترل‌های شدید دولت، به پروازهای داخلی منطقه نیز فرستاده می‌شود. هر فرد مقیم دمشق سعی می‌کند تا به گزارش‌های آن گوش دهد.

پخش اخبار بر روی موج رادیویی پایتخت، در حالی که پیدا کردن رد آن بسیار ساده است، بسیار کار خطرناکی برای او بوده است. سربازان دولت، یا به بیان بهتر، قاتلان رژیم، چندین بار سعی در پیدا کردن او داشته‌اند. با این شرایط مجید همیشه سعی داشته تا کار خود را سریع انجام دهد. راه اندازی سریع، پخش زنده، جمع آوری و سپس غیب شدن، که سر جمع همه این‌ها در مدت ۲۰ دقیقه انجام می‌گرفته است.

اما یک روز کار مجید بیش از اندازه طول کشید. افراد دولت جای او را پیدا کرده و او را دستگیر کردند. تا اکنون گمان بر این می‌رود که مجید مرده باشد.

ربوده شدن مجید، که سال گذشته اتفاق افتاد، باعث پر رنگ‌تر شدن خطراتی شد که روزنامه نگاران سوری را در کشور تهدید می‌کند. کسانی که با صدای خود نظرات مخالف خود بر ضد رژیم بشار اسد را فریاد می‌زنند. اما با این حال سرپرست الوطن با حالتی مصمم صداهای مخالف را به صورت زنده پخش می‌کند. در ماه‌های بعد از دزدیده شدن مجید، کار ایستگاه‌های رادیویی بسیار بیشتر از قبل بسط داده شده است.

الوطن در آگوست سال ۲۰۱۱ تاسیس شد، و در کمتر از ۶ ماه با وجود کشمکش‌ها و سختی‌ها تقریبا ۱۰۰۰۰۰ نفر از مردم آن را شناخته بودند. برای راه انداختن این رادیو، فعالان با قاچاق لوازم رادیویی به صورت قطعه قطعه از دبی و چین، با برچسب بازی‌های کامپوتری، لوازم و تجهیزات را از گمرک وارد دمشق می‌کردند. اوایل، کار به صورت مخفیانه و سخت پیش می‌رفت، مانند کار مجید به صورت کوتاه، اخبار باید گفته می‌شد و سپس برای جلوگیری از دستگیر شدن فرار می‌کردند. اما امروز این ایستگاه رادیویی کارش را به صورت ۸ ساعت در روز، همراه با برنامه‌هایی آموزشی به عنوان مثال، چگونه از یک حمله شیمیایی جان سالم به در ببریم، پیش گرفته است. اکنون این ایستگاه پرسنل خبری خود، حدود ۳۰ نفر، و گروه جمع آوری اخبار متعلق به خود را دارد.

این ایستگاه یکی از حداقل دوازده ایستگاهی است که بعد از وقوع جنگ در سوریه ظهور کردند، که اکثر آن‌ها از طرف دولت آمریکا حمایت می‌شوند. این گزارشگران به طور مشتاقانه‌ای سعی در پخش اخبار واقعی و اهداف دموکراتیک خود را دارند. همچنین رادیو با پخش موزیک پاپ و برنامه‌های کمدی، آموزشی، آشپزی و هرچیز دیگری سعی در جذب مردم دارد. گزارشگران می‌گویند که پخش اخبار در منطقه خود مردم، هم باعث توجه بیشتر مردم به اخبار، و هم مقبولیت ما در نظر آن‌ها می‌شود.

2

رادیو‌های بین المللی عرب اینطور فکر می‌کنند که: «این یک پیام اساسی در باب اعتدال و مدنیت است.» چیزی که آن‌ها امید به انجام آن دارند، این است که با تحلیل و زیر سوال بردن بشار اسد و ترویج صدایی میانه رو و با اعتدال در مخالفت‌ها، بتوانند در صورت سرنگون شدن اسد و جاگیری احتمالی او توسط اسلام گرا‌ها، در جنگ اندیشه و نظراتی که پیش می‌آید، سری در سر‌ها داشته باشند.

سرپرست الوطن، «عبید الکدری» می‌گوید که هدف پایگاه خبری او رسیدن صدایشان به آن‌هایی است که او به اصطلاح، «سوریه‌ای‌های خموش» می‌نامد_کسانی که رایشان مردد است_ آنهایی که «نه با ما، و نه با رژیم هستند.» افرادی که سوریه‌ای‌های خموش نامیده می‌شوند، لزوما از اسد، کسی که سعی و تلاشش در سرکوب مخالفان، حتی بد‌تر از قبل هم شده است، حمایت نمی‌کنند. اما از کار شورشیان آگاه‌اند، که اسلام گراهای افراطی‌ای هستند که به وضوح و به طور فزاینده‌ای نقش اصلی در جنگ با اسد را ایفا می‌کنند. آنهایی که می‌توانند فاکتور سرنوشت سازی برای پیروزی در این جنگ باشند.

در عصر شبکه‌های اینترنتی، هک، و جنگ‌های سایبری، قطعن رادیو وسیله‌ای است از مد افتاده، اما «الکدری» که به عنوان پزشک در زمان وقوع جنگ حضور داشته است، بر این باور است که این رسانه وسیله‌ای است مناسب و منحصر به فرد برای دسترسی به افرادی که هنوز رای قاطعی نسبت به موقعیت موجود ندارند. یک سوره‌ای خموش شاید لزوما نتواند اخبار را به وسیله دیش‌های ماهواره‌ای یا در وب سایت‌ها ببیند، اما می‌تواند زمانی که سعی در پیدا کردن موج رادیویی مورد علاقه خود در ماشین یا رادیو‌های دستی دارد اخبار ما را هم بشنود.

در کشوری که به وسیله جنگ ویران شده، دستگاه ساده‌ای مانند رادیو مزایای کارآمد و قابل توجهی نسبت به تلویزیون و اینترنت دارد. یکی از فعالان رسانه‌ای دمشق که با نام «الکسیا جید» شناخته شده است گفته است: «من جزو طرفداران رادیو نیستم، اما در ماه‌های اخیر مردم بیشتر از قبل اخبار‌های ایستگاه‌های رادیویی را دنبال می‌کنند، دلیلش هم این است که به دلیل قطعی‌های طولانی مدت برق نه تلویزیونی وجود دارد و نه اینترنتی، اما هیچ چیز نمی‌تواند جلوی رادیو را بگیرد.»

گزارشگران رادیو سوریه، تنها کسانی نیستند که رسانه را جدی می‌گیرند. پایگاه رسانه‌ای الکدری و کسان دیگری مثل او به شدت از طرف دولت ایالات متحده حمایت می‌شوند. یکی از تلاش‌های آمریکا، کمک به مخالفان سوریه‌ای می‌باشد، که از طرف سازمان دولت، ۱۰ پایگاه رادیویی در سراسر کشور حمایت می‌شوند.

مقامات دولتی خبرگزارانی که پایگاه‌ها را اداره می‌کنند، انتخاب، و سپس برای آن‌ها بودجه مالی در نظر می‌گیرند، که از طرف جامعه مدنی «ان. جی. او» (سازمان‌های غیر دولتی یا مردم نهاد) تامین می‌شود. «الکدری» به نوبه خود از این حمایت‌های مالی در جهت محفوظ نگه داشتن ابزار حیاتی رسانه از قبیل دکل‌های فرستنده رادیویی و ارتقا آن‌ها برای فرستادن سیگنال‌های بهتر استفاده کرده است، که به تیم او اجازه می‌دهد تا در امنیت بیشتر به پخش اخبار، در حصار منطقه‌ای شورشیان، بپردازند. البته با این وجود او اظهار دارد که پایگاه خبری او بدون این کمک‌ها تاسیس شد. پولی که از طرف سازمان برای آن‌ها در نظر گرفته می‌شود حتی برای کارهایی چون آموزش خبرنگاران رادیویی و مهندسان آن‌ها، و تهیه تجهیزاتی چون لپتاپ، و ارتقا برنامه‌های آن‌ها و همینطور حقوق پرسنل ایستگاه نیز استفاده می‌شود.

 «رمی جاراح»، ۲۹ساله، کسی است که به عنوان فعال رسانه‌ای در دمشق شناخته شده، و همینطور یک شبکه انلاین خبری را اداره می‌کند. او اخیرا با ارتباط به سازمان دولتی، برای رفتن به رادیو اقدام کرده است. شبکه رادیویی جدید او در «رقا» مورد تهدید افراطگرا‌ها قرار گرفته است، کسانی که برای رسیدن به اهدافشان به راحتی آدم ربایی و کشتار دست می‌زنند، اما با این اوصاف «رمی» می‌گوید که به دلیل اهمیت کار با همه خطر‌ها مواجه خواهد شد و در مقابل آنان ایستادگی می‌کند.

 «سیروان حسین»، ۳۷ ساله، روزنامه نگاری که در اروپا بزرگ شده است، مدیر یک پایگاه رادیوی ۳ ماه تاسیس، که در منطقه کردنشین سوریه قرار دارد، می‌گوید که او از طرف یک عضو آمریکایی سازمان مردم نهاد حمایت مالی می‌شود. او این بودجه را برای پرداخت حقوق ۴۰ کارمندخود، که در ۷شهر مختلف پراکنده‌اند استفاده می‌کند. همچنین لوازم و تجهیزات برای خبرگزاری نیز به او داده شده است. پایگاه او «رادیو آرتا» نام دارد، و پیش از این او از طریق منابع مختلف با وجوه کم حمایت مالی می‌شده است. او می‌گوید که بدون کمک آمریکا نمی‌توانستیم این کار را انجام دهیم و این شبکه را راه بیاندازیم. پرسنل او هم سعی در تحقیق در مورد چگونگی کارکرد رسانه‌های بزرگ دنیا دارند تا بتوانند قابلیت‌های کار آن‌ها را در گزارشات و پخش اخبار خود به کار برند.

3

حسین که در سن ۱۳ سالگی خانواده‌اش به قصد کشور آلمان از کشور خارج شدند، حال بعد از شورش و انقلاب به سوریه بازگشته و می‌گوید: «من به اینجا بازگشتم تا کاری انجام دهم، و دیدم تنها کاری که از من بر می‌آید خبرنگاری است.»

ایستگاه خبری او به سه زبان کردی، عربی و سوری (زبانی که به آن گویش ارامی می‌گویند و در ناحیه بین النهرین بسیار رایج است) پخش می‌شود. همانند دیگر پایگاه‌های رادیویی که از طرف واشینگتن حمایت می‌شوند، هدف اصلی رادیو آرتا هم تقریبا مشابه است، مانند تشویق جامعه مدنی، و پخش برنامه‌هایی با عنوان ضد فرقه گرایی و بحث‌هایی در مورد اسلام اعتدال گرا تا گزارشاتی در مورد تامین آب منطقه و غیره می‌باشد. رادیو آرتا همچنین اخبار حساسی چون جنگ میان شورشیان و گروه‌های چریکی کُرد را نیز پوشش می‌دهد.

حسین می‌گوید: «به همه باید فرصت داده شود تا صحبت کنند، ما می‌خواهیم نشان دهیم که مستقلیم و به هیچ کجا وصل نیستیم، و تنها حرف ما این است که ما حرف می‌زنیم و چیزی را پنهان نمی‌کنیم.»

مانند سایر روزنامه نگاران سوری که تحت حمایت آمریکا قرار گرفته‌اند و برای این مقاله با آن‌ها مصاحبه شده، حسین نیز می‌گوید که پشتیبانان آمریکایی او دید او را تحت تاثیر قرار نمی‌دهند. او می‌گوید: «ما مجبور نسیتیم کاری را که نمی‌خواهیم، انجام دهیم. تنها کاری که ما نمی‌توانیم انجام دهیم پشتیبانی از خشونت است که مسلما نمی‌کنیم.»

مقامات سازمان ملی، کسانی که هفته نامهٔ «نیوز ویک» را با دید عمیقی به برنامهٔ رادیویی تهیه کرده می‌گویند: روزنامه نگاران سوریه‌ای تشویق می‌شوند تا برای خود استقلال و اعتبار کسب کنند. هدف اصلی واشینگتن از این موضوع ریشه می‌گیرد که چه کسی را برای حمایت انتخاب کنند. یک مقام ارشدمیگوید: «این به ما کمک می‌کند تا اعتدال را برقرار کنیم.»

آمریکا متعهد ۲۵۰ میلیون دلار کمک‌های غیر کشنده به گروه مخالفان شده، و تا بحال ۳. ۵ میلیون دلار برای برنامه‌های رسانه‌ای آن صرف کرده است. با توجه به تشریفات، برنامه رادیویی باعث تشویق ابتکارات در سایر رسانه‌ها ی سوریه که در راه هستند و شامل ارائه روزنامه نگاران محلی و فعالان رسانه‌ها با آموزش و تجهیزات ارتباطات و حمایت از تعداد انگشت شماری از ایستگاه‌های تلویزیون ماهواره‌ای مخالف، می‌شود. یک مقام ارشد می‌گوید: «ما نسبت به اینکه به چه کسی کمک می‌کنیم بسیار دقیق هستیم. اگر نگرانی و درگیری در این مورد وجود داشته باشد کمک نمی‌کنیم، اما کسانی که نیازمند کمک هستند، مساعدت ما را دریافت می‌کنند. پس من به طور کلی آن‌ها را به عنوان صدای اعتدال در شهر توصیف می‌کنم. ما نمی‌توانیم پیغام‌ها را کنترل کنیم اما جایی که مردم خواهان گسترش این پیغام‌ها (اعتدال) هستند، می‌خواهیم اطمینان داشته باشیم که توانایی انجام این را دارند.»

مقامات سازمان ملی برابری بین برنامه رادیوی سوریه را با رادیو «اروپای آزاد»، که امارات متحده به طور عالی در طول جنگ سرد به عنوان بخشی از تلاشش برای تحلیل اتحاد جماهیر شوروی اداره می‌کرد، و بعد‌ها آشکار شد که گهگاهی تحت حکم «سی آی اِی» عمل می‌کرده، رد می‌کنند. هدف این برنامهٔ رادیویی سعی در کمک به گروهمقاومت اعتدال گرا در سوریه و عملی کردن آن دارد.

در واقع همانطور که دولت اوباما پتانسیل حمله هوایی به سوریه را بعد از حملهٔ ماه گذشته به دمشق با صلاح شیمیایی مطرح کرده، تحلیلگران می‌گویند که برنامه‌های رادیویی وزارت امور خارجه در سوریه شرح داده که تا چه حد آمریکا جنگ را ترجیح می‌دهد.

این به سادگی با سایر تلاش‌های آمریکا مانند ترویج حقوق زنان و حمایت از شوراهای محلی دولت ارتباط دارد.

مشاور ویژه برای طرح‌های شرق میانه در موسسه صلح ایالات متحده، استیون هیدمان می‌گوید: «با چشم داشت نسبت به شروع قرار دادن زیرساخت‌های فناوری اطلاعات در محل برای آنچه آن‌ها امیدوارند جایگزین مناسبی برای رژیم اسد شود.»

همچنین او افزود: امید ما این است که حتی موسسات ابتدایی‌ترین جامعه بتوانند یک وضعیت که در آن «احتمال اینکه که مردمی کهدرجهت دموکراسی حرکت می‌کنند را انتخاب کنید ۱ یا ۲ درصد باشد، را ایجاد کنند.»

برخی می‌گویند حداقل آرزوی برنامه رادیویی منعکس کردن تردید آمریکا برای به کار گرفتن کامل سوریه است. در صورتیکه آمریکا میزان قابل توجهی کمک‌های انسان دوستانه_حدودا ۱ میلیارد دلار_به شهر کرده است. «فراس ابی علی» رییس IHS در خاور میانه و شمال آفریقا در یک تحقیق می‌گوید: هنگامی که صحبت از کمک به مخالفانو بخصوصشورشیان فعال‌تر می‌شود، می‌فهمیم که آمریکا بسیار محتاط عمل کرده است.

یکی دیگر از مقامات وزارت امور خارجه که از نزدیک با رادیو درگیر بحث است می‌گوید اگر رژیم اسد سقوط کند، داشتن ایسگاه رادیویی مفیدخواهد بود. مقامات می‌گویند: «درباره اینکه کشور دقیقا به کدام سو پیش می‌رود گمنه زنی‌های بسیاری وجود دارد. همچنین اشاره می‌کنند که مردم آنجا دسترسی آزاد به اینترنت ندارند در عوض رادیو دارند و توسط رادیو می‌توان به جمعیتی به اندازه یک ارتش دسترسی پیدا کنید.»

نه این فعالان رسمی آمریکایی و نه سوریه‌ای به صحبت در مورد جزئیات تماس خود مشتاق هستند، به طور مثال درباره اینکه چطور آمریکا ایستگاه‌های مختلف را پیدا کرده و با آن‌ها درگیر می‌شود. اما به نظر می‌رسد که این نوعی فعالیت شبکه‌ای باشد، به این صورت که مقامات در ناحیه خبردار می‌شوند که کسی می‌خواهد فعالیت ایستگاهی را شروع کند یا اینکه در حال حاضر در فعالیت است و به کمک نیاز دارد. تعداد کمی از سوری‌های آگاه به ندرت با پیشنهادات و طرح‌های متعدد به وزارت امور خارجه نزدیک شده‌اند.

یک مقام آمریکایی گفته که او با هدف ومقصد این برنامه مشکلی ندارد: «ملت سازی چیزی است که ما در آن آنقدر‌ها هم موفق نیستیم. اگرچه حمایت از ستون‌هایی که می‌توانیم از آن‌ها حمایت کنیم، به یک جامعه آزاد و باز کمک خواهد کرد. این کاری است که ما می‌توانیم انجام دهیم.

الکدری به ایجاد ایستگاه‌هایی در سراسر کشور امیدوار است. او می‌گوید خطر برای این روزنامه نگارانهم از طرف رژیم و هم از طرف احزاب شورشیان همچنان ادامه دارد. او می‌فزاید: ولی این کارارزش ریسک کردن را دارد.» ما می‌توانیم به مردم ساکت در سوریه وحتی آنهایی که طرفدار رژیم هستند نیز دسترسی پیدا کنیم.»

او می‌گوید: «کاری که ما در حال تلاش برای انجامش هستیم متحد کردن مردم است.»

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , , , ,