Saturday, 18 July 2015
26 November 2020
کوچه سلامتی - لوپوس اریتماتو سیستمیک

«بیماری غیر قابل پیش‌بینی»

2013 October 18

دکتر آویده مطمئن فر / رادیو کوچه

avideh@koochehmail.com

 

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

 اگر چه لوپوس می‌تواند مردان، زنان و کودکان در تمام سنین را تحت تاثیر قرار دهد، نه برابر بیش‌تر زنان بین سن ۱۵ تا ۴۵ سال را در بر می‌گیرد. لوپوس یک بیماری غیر قابل پیش‌بینی است که می‌تواند یک عمر طول بکشد و معمولن در بالغین جوان بین ۱۸ تا۴۰ سال رایج است. ۷۰ تا ۹۰ درصد از افراد مبتلا زن هستند.

لوپوس، یا لوپوس اریتماتو سیستمیک، یک بیماری خود ایمنی التهابی مزمن است که در آن سیستم ایمنی بدن بیش فعال می‌شود و عمدتن به بافت های سالم پوست و مفاصل حمله می‌کند، ولی می‌تواند بر اندام‌های دیگر مانند قلب، کلیه و سیستم عصبی نیز تاثیر بگذارد. لوپوس به طور کلی به اختلال عمل کرد سیستم ایمنی بدن نسبت داده می‌شود. به طور معمول، سیستم ایمنی، بدن را در مبارزه با باکتری ها و ویروس های خارجی، محافظت می‌کند. اما در لوپوس، نه تنها سیستم ایمنی بدن قادر به تشخیص “خودی” و “غیر خودی” نیست، بلکه آنتی بادی تولید کرده و به بافت‌های “خودی” حمله می‌کند. بدن هم چنین ممکن است در از بین بردن آنتی‌ژن‌ها موفق نشود و برخی از سلول‌های سفید خون نیز غیر رفتار غیر طبیعی داشته باشند.

 علت دقیق بیماری لوپوس تا به امروز ناشناخته است. فاکتورهای متعددی، از جمله وراثت و عوامل زیست محیطی در ایجاد این بیماری نقش دارند. ژن های معینی ممکن است ما را به لوپوس مستعد سازند، در حالی که ژن‌های دیگری می‌توانند ما را محافظت کنند. به همین ترتیب، عوامل زیست محیطی می‌توانند به عنوان عوامل آغازگر این بیماری عمل کنند، در حالی که عوامل دیگر ممکن است یک اثر محافظتی داشته باشند. به طور کلی، پذیرفته شده است که نور خورشید ممکن است علایم آن را آغاز کند.

در این بیماری، علایم می‌توانند گاهی به طور مشهود آغاز شوند و پس از یک دوره بهبودی، این بیماری کاملن بدون علامت باشد. لوپوس می‌تواند جدی یا خوش خیم باشد و یا انواع علایم مانند، درد مفاصل، تورم و قرمزی – که ممکن است نمایان شوند و بعد از بین بروند و انگشتان دست و مچ دست را تحت تاثیر قرار دهند – التهاب و قرمزی پوست صورت به خصوص در کنار بینی و گونه‌ها به شکل پروانه، تب، کاهش وزن، درد قفسه سینه و سرفه، حساسیت به نور خورشید، ریزش مو یا کچلی، زخم دهان یا بینی، کبودی سریع، اضطراب، افسردگی، سردرد، از دست دادن حافظه و خستگی غیر قابل توضیح را به دنبال داشته باشد.

پدیده رینود که در آن انگشتان دست و پا پس از قرار گرفتن در معرض سرما، آبی رنگ می‌شوند و هنگامی که جریان خون دوباره نرمال می‌شود، گرم و قرمز می‌شوند، نیز از علایم بیماری لوپوس به حساب می‌آید.

20131018_Avideh_KoochehSalamati_Lupus_Picture2

  لوپوس می‌تواند با التهاب، پیچیده‌تر شود و پس از آن می‌تواند بر بخش‌های دیگر بدن مثل کلیه ها، سیستم عصبی مرکزی و قلب تاثیر بگذارد. اگر این عوارض رخ دهد، معمولن در سال اول پس از تشخیص بیماری خواهد بود.

التهاب کلیه که به لوپوس مرتبط است معمولن در ابتدا خوش خیم و خفیف است و متاسفانه بسیاری از افراد قبل از این که مشکل پیشرفته بشود به آن توجهی نمی‌کنند. هنگامی که بیماری ادامه پیدا می‌کند، علایم دیگری مانند نفخ، تورم مچ پا با آزمایش خون و ادرار غیر طبیعی ممکن است ایجاد شود که در نهایت نارسایی کلیه را ممکن می‌سازد.

« لوپوس قرص مانند » نوعی از این بیماری است که محدود به پوست است و با قرمزی و تورم پوست صورت، گردن و سر مشخص می‌شود. این نوع لوپوس بر ارگان‌های داخلی بدن تاثیر نمی‌گذارد. کمتر از ۱۰ درصد از بیماران مبتلا به « لوپوس قرص مانند » به شکل سیستمیک بیماری پیشرفت می‌کنند، اما هیچ راهی برای پیش بینی و یا جلوگیری از مسیر بیماری وجود ندارد.

 « لوپوس اریتماتو سیستمیک SLE » بیماری خیلی سخت‌تری نسبت به « لوپوس قرص مانند » است زیرا می‌تواند بر هر یک از ارگان‌ها یا سیستم‌های بدن تاثیر بگذارد. برخی از افراد مبتلا ممکن است تنها التهاب و یا مشکلات دیگر را در حد پوست و مفاصل داشته باشند، در حالی که سایر افراد مبتلا به SLE شاهد التهاب مفاصل، ریه‌ها، کلیه‌ها، خون، و یا قلب هستند. این نوع از لوپوس اغلب با دوره‌های فعال بیماری و دوره های بهبود بیماری مشخص می‌شود.  لوپوس ناشی از داروها توسط واکنشی با مصرف برخی داروها ایجاد می‌شود و علایم آن بسیار شبیه به SLE است. این واکنش اغلب با مصرف دارویی برای فشار خون بالا به نام hydralazine و دارویی به نام پروکایین آمید برای آریتمی قلبی می‌تواند به وجود بیاید اما حدود چهارصد داروی دیگر هم چنین می‌توانند باعث وقوع این بیماری شوند. لوپوس القا شده توسط دارو پس از توقف مصرف داروی تحریک‌کننده معمولن از بین می‌رود.

 یک نوع نادر بیماری، لوپوس نوزادان است. مادر می‌تواند آنتی بادی‌های خود را به جنین منتقل سازد. جنین و نوزاد می‌توانند خارش پوست و عوارض دیگر قلبی و خونی داشته باشند ولی معمولن قرمزی و خارش پوست ظرف شش ماه اول زندگی کودک از بین میرود.

 تعداد بالای موارد لوپوس در زنان نسبت به مردان نشان می‌دهد که این بیماری می‌تواند توسط برخی از هورمون‌ها ایجاد شود. پزشکان بر این باورند که هورمون‌هایی مانند استروژن پیشرفت بیماری را تنظیم می‌کند به دلیل اینکه  نشانه‌های بیماری اغلب پیش از دوره قاعدگی و یا در دوران بارداری نمایان می‌شوند.

استرس شدید، قرار گرفتن در معرض نور ماورا بنفش نور مستقیم خورشید، استعمال دخانیات، برخی از داروها و آنتی بیوتیک ها، به ویژه در گروه سولفات و پنی سیلین، بعضی از عفونت ها، مانند سیتومگال ویروس، پاروو ویروس parvovirus ، بیماری پنجم، عفونت هپاتیت C و ویروس اپستاین بار در کودکان، قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی به ترکیباتی مانند تری کلرواتیلن در آب چاه و گرد و غبار، عوامل محیطی که موجب بروز علایم لوپوس می‌شوند.

در حال حاضر درمان قطعی برای لوپوس وجود ندارد، ولی تعداد زیادی از داروهای جدید در حال حاضر در دست تحقیق و یا در آزمایش های بالینی وجود دارد. با این حال ، تشخیص زود و درمان مناسب پزشکی می‌تواند به میزان قابل توجهی به کنترل بیماری و علایم آن کمک کند. درمان لوپوس در‌واقع به حداقل رساندن علایم، کاهش التهاب و درد، حفظ عمل کرد طبیعی خود، و جلوگیری از عوارض جدی است.

از آنجا که این بیماری هر فرد را به صورت متفاوتی تحت تاثیر می‌گذارد، درمان معمولن به مشکلات خاص هر فرد  متناسب است. داروها نیز به شدت بیماری بستگی خواهد داشت. انتخاب شیوه زندگی سالم، به ویژه ورزش منظم با شدت متوسط مانند موزیک دو، استراحت کافی و تمدد اعصاب، اجتناب از سیگار و رژیم غذایی متعادل و سالم به کنترل این بیماری کمک بزرگی می‌کند.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , , , , , , , , ,