Saturday, 18 July 2015
26 November 2020
موسیقی فیلم

«بابک بیات و حجمی از خاطرات»

2013 November 27

شهرزاد کریمی/ رادیو کوچه

عزیزی می‌گفت موسیقی فیلم باید شنیده نشود. یعنی آن‌چنان با روح و جسم و ساختار فیلم یکی شده باشد که جزیی از باشد و نه جدای آن. بار‌ها برای‌مان اتفاق افتاده فیلمی را می‌بینیم و پس از مدتی، وقتی موسیقی آن را می‌شنویم، احساس نیاز برای دوباره دیدن آن در ما زنده می‌شود. موسیقی فیلم و سریال برای ما گاهی عامل زنده کردن بسیاری از خاطرات آن دوره یا زمانی است که به تماشای‌‌ همان اثر می‌نشستیم. گویا سیستمی در مغز ما وجود دارد که برای بایگانی کردن هر خاطره‌ای حواشی آن را نیز در پرونده مربوط به آن الصاق می‌کند و به محض این‌که ما بیاد فیلم مورد علاقه خودمان می‌افتیم، موجی از تصاویر آن زمان و دوره به مغز هجوم می‌آورد. تصاویر و خاطراتی که‌ گاه شاید مدت‌هاست فراموش شده.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

1

بسیاری از سریال‌های ساخته شده در سال‌های پس از ۵۷ یا پیش از آن یادآور خاطرات فراوان و ریز و درشتی برای نسل‌های مختلف ماست و البته موزیک بیشتر آن‌ها جز آن دسته موزیک‌هایی نیست که روی فیلم شنیده نمی‌شدند. در واقع ایرانیان از گذشته‌های دور بیشتر طرف‌دار موسیقی روایت‌گر بوده و هستند. موسیقی که خود به تنهایی زبانی دارد و داستانی. اساسن سازهای ایرانی دارای چنین ویژگی در بالا‌ترین حد خود هستند. شاید بتوان گفت نماد ساز روایت‌گر و قصه‌گو در ایران، «نی» است. سازی بی‌همتا. علاقمند به تک بودن و تک گفتن.

در همین راستا موسیقی سریال‌ها و فیلم‌های ایرانی نیز بیشتر به سمت موسیقی روایت‌گر و موسیقی مستقل پیش رفته. همین باعث شده به شکلی علاقمندی به موزیک فیلم یا سریال جدای از قصه و حال و هوای فیلم قرار گیرد و بالطبع بیشتر موسیقی‌دانان سال‌های اخیر با توجه به ظرفیت‌های موزیک ایرانی و خواست ببیندگان و هم‌چنین حال و هوای قصه فیلم‌ها و سریال‌ها همین رویه را در پیش گیرند.

2

این‌که این شیوه به کلی خوب یا بد است بحثی است بسیار طولانی که با بررسی حال و هوا و رشد موزیک در دیگر کشور‌ها و راه پیدا کردن آن به سینما و تلویزیون قابل بررسی است. در ‌‌نهایت همین امروز هم هنوز این نوع موزیک مورد پسند بسیاری از ایرانی‌هاست و البته در خیلی از کشورهای دیگر هم خواهان دارد.

آهنگ‌سازان ایرانی هم‌چون «بابک بیات» که عمری را برای ساختن موزیک فیلم‌ها و سریال‌ها سپری کردند با این‌که بسیار کمتر از بازیگران که جلوی دوربین و بر روی جلد مجلات حضور داشتند، شناخته شده‌اند، توانستند در خاطرات بسیاری از ما حجم قابل توجهی را هم‌راه با فایل‌های موسیقی خودشان بایگانی کنند.

پنجم آذر سالروز فوت بابک بیات است. یکی از آهنگ سازان بزرگ ایرانی که به جرات می‌توان گفت فضا و حس و حال بسیاری از سریال‌های ایرانی را با موزیک‌های خود تحت تاثیر قرار داده به شکلی که‌گاه موسیقی باعث جاودانگی سریال یا فیلم شده و یا تاثیر بسزایی در آن داشته.

3

بابک بیات در بیست و سوم خرداد ۱۳۲۵ در تهران متولد شد. و در ۵ آذر ۱۳۸۵، در تهران درگذشت.

از سن نوزده سالگی در اپرای تهران و زیر نظر «خانم اولین باغچه‌بان» و آقای «ثمین باغچه‌بان» و «نصرت‌اله زابلی» با موسیقی کلاسیک و جهانی آشنا شد و در حدود پنج سال هم‌کاری خود را با این اپرا ادامه داد.

بعد از انقلاب بابک بیات فعالیت موسیقی را در «شرکت ابتکار»، هم‌راه با دوستش «ابراهیم زال‌زاده» و با «کاست قاصدک»، «زندگی نامه صمد بهرنگی» و بصورت ترانه‌های کودکانه خانم «سیمین غدیری» آغاز کرد. پس از آن کاست «خروس زری پیرهن پری» را به هم‌راه «احمد شاملو» و کاست‌های «سکوت سرشار از ناگفته هاست» و «چیدن سپیده دم » را با صدای احمد شاملو موسیقی ساخت.

4

بابک بیات موسیقی فیلم را در بعد از انقلاب با فیلم «مرگ یزد گرد» ساخته «بهرام بیضایی» ادامه داد و در سال ۱۳۶۲ موسیقی فیلم‌های «نقطه ضعف» و «ریشه در خون» را ساخت و در سال‌های بعد برای فیلم‌های «شاید وقتی دیگر» و «مسافران» ساخته‌های بهرام بیضایی، سریال «سلطان و شبان»، «کشتی آنجلیکا»، «عروس»، «پرده آخر»، «طلسم»، «مرسدس»، «جهان پهلوان تختی»، «دست‌های آلوده»، «اتوبوس»، «قرمز»، «دو زن»، «شیدا» و در حدود نود فیلم سینمایی موسیقی نوشته است و آخرین سریالی که وی برای آن موسیقی ساخته است «سریال ولایت عشق» است.

یادش گرامی

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , ,