Saturday, 18 July 2015
06 December 2019
سیگنال ممنوع

«نوروز و آذربایجان – ویژه برنامه نوروز ١٣٩٣»

2014 March 25

شادیار عمرانی / رادیو کوچه

 

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

سلامی بهاری از کوه‌های زاگرس. همان‌طور که منطقه‌ی زاگرس به سمت شمال اومدم، به منطقه‌ای رسیدم با زبان، فرهنگ و هنری کاملن متفاوت. آذربایجان.

صدای نقاره و دهل و سرنای نوروزی را می‌شنوید که آذری‌ها در کوی و برزن می‌نوازند و مردی با شمایل اهریمن در برابر مردی سفیدپوش سمبل‌های زمستان و عمو نوروز را می‌سازند و به قولی کل کل نوروزی می‌کنند. این آیین برگرفته از باورهای باقی مانده از زرتشتیت است.

نوروز، یکی از مهم‌ترین روزهای سال‌ برای آذری‌هاست. فستیوال‌های بهاره و نوروزی مفصلی در شهرها و مناطق آذری برپا می‌شه و تمام اقوام ساکن این جغرافیا، از ترک‌ها، کردها، ارمنی‌ها و آشوریان در جشن بهاره سهیم هستند.

1

مراسم منحصر به فرد آذری‌ها با این‌که این روزها رنگ و بوی سنتی نداره اما هم‌چنان در بسیاری از مناطق سرسبز آذربایجان انجام میشه. از تخم مرغ شکستن و شال سالاماخ، هدیه دادن برادرها به خواهر‌ها و جوراب‌های دست‌باف هدیه‌ی خواهرها به برادرهاشون گرفته، تا قاشق‌زنی و چشم روشنی بردن به خانه‌ی تازه عروس. آهنگ باغچه‌لر گلدی بهار را با اجرای ارکستر هایدوتی می‌شنوید.

اما موسیقی آذری‌ها رشد بسزایی طی یک قرن گذشته داشته. بخشی از آذربایجان که در اتحاد جماهیر شوروی بود، تحت تاثیر سوسیالیسم و هنر آن دوره، شاه‌کارهای اوپرایی بسیاری را خلق کرد. حتا نقش زنان که در آذربایجان ایران هم‌چنان در حاشیه است، پررنگ و همطراز با مردان شد. زنان و مردان بر عکس آذربایجان ایران در کنار هم و دست به دست می‌رقصند و آثار باله‌ی مشهوری هم خلق شد. از اوپرای لیلی و مجنون و کوراغلو گرفته تا شور امیروف. به قطعه‌ی آرازباری ساخته اوزیر حاجیبایوف گوش می‌دهد و بعد بخشی از اوپرای شور فکرت امیروف.

HAIDOUTI-ORKESTRA

موسیقی مقامی آذری را می‌شه به عنوان یکی از دستگاه‌های آذری که بر موسیقی دیگر مناطق همسایه اثر گذاشته نام برد. در واقع موسیقی آذری بیش از اون‌که از دستگا‌ه‌های موسیقی همسایگانش اثر بگیره، بر اونها اثر گذاشته. مقام راست را می‌شنوید از حاجی بابا حسینوف.

صدای آسمانی فلورا کریمووا را می‌شونید با آهنگ ریحان. این آهنگ یکی از نمونه‌های موسیقی آذری است که بر موسیقی همسایگانش تاثیر گذاشته و به زبان ارمنی هم اجرا شده.

و اما ریتم شش هشتم که به شش و هشت در ایران معروف شده. این ریتم که دراین ناحیه توسط آشوریان و ارامنه نواخته می‌شه به موسیقی آذری رفته و از آن‌جا وارد موسیقی ایرانی شده.

آذری‌ها رقص‌های بسیار و متفاوتی دارند که هر کدوم بر اساس بخشی از سوخت و ساز اجتماعی یا اقتصادی دامداری و کشاورزی شکل گرفته. مثل رقص نعلبکی که می‌شنوید و بعد لزگی.

از عاشق‌ها نمیشه گذشت. موسیقی اقوام کوچ‌نشین این ناحیه که تمی از عشق و رنج داره. این قطعه توسط دو عاشق ارومیه‌ای، عاشق درویش و ماهنیس در وصف بهاره.

3

صدای خانم شوکت الکبرووا را می‌شوید با آهنگ ایلک بهار.

فراموش نکنیم که آلات موسیقی‌ای که آذری‌ها استفاده می‌کنند علاوه بر تار، باقلما و دیوان که کردی‌است و دهل و سورنا که آشوری است، بالابان، نقاره، نی، گارمون سازهای منحصر به فرد آن‌هاست.

آهنگ گوله بیلمز گولوم بهار سنیز را با صدای رشید بهبودوف می شنوید.

گل گل گروه رستاک یعنی ما به پایان چهارمین برنامه‌ی نوروزی سیگنال ممنوع نزدیک شدیم. شما را فردا در همین کوچه‌ی رادیو کوچه، با سیگنال ممنوعی دیگه این بار از گیلان خواهیم دید. بهارتون سرخ و سبز.

برنامه‌های قبلی این مجموعه

نوروز لرستان و بختیاری – ویژه برنامه نوروز ۱۳۹۳

نوروز کردستان – ویژه برنامه نوروز ۱۳۹۳

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , 

۱ Comment


  1. مسعود
    1

    یاشاسین آزربایجان.