Saturday, 18 July 2015
12 December 2019
زندگی انسان‌ها در خطر واقعی

«ایران دارای آلوده‌ترین هوا در جهان»

2014 April 08

جلال ایجادی / مقاله وارده / رادیو کوچه

شهروندان جهان، شهروندان کشور ایران باید بدانند که زندگی انسان‌ها و طبیعت در خطر واقعی است. مدیریت جهان و ایران برای زیست‌بوم و آرامش انسان‌ها زیان‌آور است. سیاست‌مداران جهان و مسوولان اقتصادی همه افراد را در نظام سیاسی و اقتصادی سودجویانه و مصرفی حاد و در وابستگی بیمارگونه روانی و بی‌توجهی به محیط زیست، در بند کشیده‌اند و امکانات فرهنگی و آموزشی را محدود ساخته‌اند تا از آگاهی حیاتی زیست‌محیطی و اقدام‌های لازم و فوری جلوگیری نمایند.

کشور ما از نظر آلودگی‌ هوا و مرگ و میر وابسته به آن، در رتبه ۱۰۵ در میان ۱۳۲ کشور جهان قرار دارد

متاسفانه به مسوولان کنونی جهان نمی‌توان اعتماد داشت. فقط و فقط آگاهی شهروندان و نهادهای زیست‌محیطی و مدنی راست‌کار می‌باشند که دل می‌سوزانند و به اعتبار همین خواست‌های آگاهانه و فشار کنش‌گران است که برخی قدرت‌های دولتی کمی به این خطرات توجه می‌کنند و بودجه و منابع محدودی اختصاص می‌دهند.

شهروندان ما و فرزندان باید بدانند که اوضاع نگران کننده است. مسوولان با کوته‌بینی به جهان امروز نگاه می‌کنند و فاقد نیروی فکری و انگیزه و شرافت لازم برای رویارویی با ویران‌گری زیست‌محیطی و اقدام برای توقف آن هستند. کره خاکی، خانه ما، در آتش است. یک‌بار دیگر سازمان ملل و سازمان جهانی بهداشت درباره خطرات زیست محیطی بی‌سابقه در گیتی و ایران هشدار می‌دهند.

55

در گزارش خود، متخصصان گروه «ژییک» سازمان ملل در ژانویه ۲۰۱۴ برآنند که بحران اقلیمی زمین یعنی افزایش گرمایش کره خاکی، دشواری و بحران تولیدات کشاورزی و مواد غذایی را برای جمعیت جهان افزایش خواهد داد و با توسعه خشک‌سالی موجب رشد فقر جمعیت کشاورزان در بسیاری مناطق خواهد شد.

مسوولان با کوته‌بینی به جهان امروز نگاه می‌کنند و فاقد نیروی فکری و انگیزه و شرافت لازم برای رویارویی با ویران‌گری زیست‌محیطی و اقدام برای توقف آن هستند

از دیگر نتایج این بحران افزایش مهاجرت جمعیت، رشد تنش‌های و جنگ‌ها بین کشور‌ها و مناطق برپایه تقسیم منابع آبی، تخریب مناطق مرطوب و مرغزار‌ها و اکوسیستم‌ها و نیز گسترش بیماری‌های و آلودگی نگران کننده آب می‌باشد. کشورهای فقیر و عقب مانده در آفریقا و آمریکای لاتین و آسیا اولین قربانیان این بحران اقلیمی و زیست محیطی خواهند بود. در کشورهای اروپایی و آمریکا، سیل و طوفان و درجه گرما و آتش‌سوزی و تخریب سواحل افزایش یافته و ویرانی زیربنایی وجاده‌ها و وخامت وضعیت سلامت افراد ابعاد جدیدی به خود خواهد گرفت.

در مناطق قطبی با افزایش گرمایش، یخ‌های قطبی سریع‌تر ذوب خواهند شد و آب اقیانوس‌ها بالا خواهند رفت و به‌ناگزیر مناطق ساحلی و مناطق مسکونی گسترده‌ای به زیر آب خواهند رفت. جهان ما با پریشانی‌های عمیق و ساختاری روبه‌رو است.

این متحصصین برآنند که باید با سرعت اقدام نمود و از افزایش گرمایش زمین جلوگیری نمود. جلوگیری از این افزایش به انسان و سیاست‌های اقتصادی و صنعتی وابسته است. آیا مسوولان سیاسی و اقتصادی خواهان این تغییر هستند یا نه؟ آیا مدیریت زیست محیطی در تصمیم‌های اقتصادی و سیاسی دارای جایگاه برجسته‌ای می‌باشد یا خیر؟ آیا مدیریت کشاورزی تغییر جدی پیدا خواهد کرد یا نه؟ آیا شهروندان جهان در رفتار روزمره خود تجدیدنظر خواهند کرد و هدر دادن آب و منابع طبیعی را محدود خواهند کرد یا خیر؟

11

آن‌چه در جهان می‌گذرد در مورد ایران نیز صادق است و آن‌چه که برای دنیا ضرورت دارد برای ایران نیز لازم است، زیرا وضعیت ایران بسیار وخیم است. در گزارش ۳ آوریل ۲۰۱۴ سازمان ملل با اعلام «شاخص پیشرفت اجتماعی» در ۱۳۲ کشور جهان، وضعیت ایران در بخش‌های آب، بهداشت و محیط زیست نیز مشخص شده است. افت زیست‌محیطی ایران ادامه دارد.

میزان مرگ ناشی از آلودگی در ایران نیز بسیار بالا می‌باشد، ولی مسوولان حکومت اسلامی آمار دقیق را در ایران منتشر نمی‌کنند و در پی پنهان‌سازی حقایق می‌باشند.

کشور ما از نظر آلودگی‌ هوا و مرگ و میر وابسته به آن، در رتبه ۱۰۵ در میان ۱۳۲ کشور جهان قرار دارد. رتبه ایران علی‌رغم ثروت‌های خود از نظر دسترسی به آب لوله‌کشی در جای‌گاه ۳۹ این جدول است. از نظر شاخص‌های بهداشت و تندرستی ایران در رتبه ۱۰۱ ارزیابی شده و کشور ما در رتبه ۶۶ از نظر امید به زندگی قرار دارد. ایران از نظ‍ر حفظ تنوع زیستی و گونه‌های مختلف جانوری در رتبه ۱۰۱ قرار گرفته است.

با توجه به شاخص مختلف در زمینه‌های سلامتی، بهداشت، سرپناه، آب، امنیت فردی، دست‌رسی به اطلاعات، آزادی بیان، توسعه پایدار، آموزش و شاخص‌های دیگری در زمینه محیط زیست از قبیل آلودگی هوا، پایداری اکوسیستم‌های مختلف و هم‌چنین بیماری‌های واگیر‌دار، پیشرفت اجتماعی ایران در رتبه ۹۴ ارزیابی گشته است. در این رتبه بندی، کشور آفریقایی چاد در انتهای جدول شاخص پیشرفت اجتماعی قرار گرفته است.

در گزارش نهایی سازمان جهانی بهداشت مربوط به وضع جهان و ایران در سال ۲۰۱۲ آمده که بیش از ۷ میلیون نفر به خاطر آلودگی هوا در جهان جان خود را از دست دادند. بر اساس این گزارش، منتشره در روزنامه لوموند ۲۷ مارس ۲۰۱۴، نسبت به ده سال پیش تلفات سالانه انسانی دو برابر افزایش یافته است. میزان مرگ ناشی از آلودگی در ایران نیز بسیار بالا می‌باشد، ولی مسوولان حکومت اسلامی آمار دقیق را در ایران منتشر نمی‌کنند و در پی پنهان‌سازی حقایق می‌باشند.

 1

درصد مرگ و میر ناشی از آلودگی هوا بر اساس نوع بیماری

۳۴ درصد        خونریزی مغزی

۲۶ درصد        بیماری قلبی

۲۲ درصد        برونشیت

۱۲ درصد        بیماری تنفسی

۶ درصد سرطان شش

مرگ و میر ناشی از آلودگی هوا براساس سن و جنسیت

۴۹ درصد        مردان بیش از ۲۵ سال

۴۲ درصد        زنان بیش از ۲۵ سال

۹ درصد کودکان کمتر از ۵ سال

 44

نکته اساسی دیگر تشخیص شهرهای دارای هوای آلوده در جهان است. براساس نظر بانک جهانی هرساله ۵۰۰. ۰۰۰ نفر چینی به سبب آلودگی هوا می‌میرند و این تلفات بمیزان ۱۰۰ تا ۳۰۰ میلیارد دلار هزینه به بار می‌آورد. گزارش سازمان جهانی بهداشت که در ۲۵ مارس ۲۰۱۴ منتشر شده جدول آلودگی شهر‌ها را به شکل زیر معرفی می‌کند.

براساس این گزارش از نظر وضعیت هوا برخی از شهرهای کانادا و آمریکا با ۶ میکروگرام آلودگی در هوا در هر متر مکعب، سالم‌ترین هوا را دارند، حال آن‌که، آلوده‌ترین شهر جهان با ۳۷۲ میکروگرام آلودگی در هرم‌تر مکعب، اهواز است؛ در میان ۱۰ شهر آلوده جهان، چهار شهر، اهواز، سنندج، کرمانشاه، یاسوج، به ایران تعلق دارد. در پاکستان ۲ شهر، در هند ۲ شهر، در مغولستان یک شهر و بالاخره در بوستوانا یک شهر جزو شهرهای آلوده ده‌گانه به شمار می‌آیند.

 در میان ۱۰ شهر آلوده جهان، چهار شهر، اهواز، سنندج، کرمانشاه، یاسوج، به ایران تعلق دارد

بدون شک شهرهای دارای آلودگی هوا در جهان زیاد هستند و این آلودگی مخرب زندگی و سلامت انسان‌هاست، ولی در ایرانی که همه شهر‌هایش آلوده است و میزان بیماری و مرگ ناشی از آلودگی بالاست، در کشوری که ۴ شهر آن در بالا‌ترین حد آلودگی هوا قرار دارد، این امر بیان‌گر تمرکز عوامل آلودگی بسیار سنگین و بی‌سابقه است. به‌علاوه این تمرکز فقط ناشی از عوامل اقلیمی کلان و جهانی نیست، بلکه بطور عمده از عوامل بحران‌زای درونی سرچشمه می‌گیرد.

بدون شک تخریب مناطق مرطوب و گسترش ریزگردهای آلوده به آلاینده‌های نفتی و اتمی در منطقه نیز در افزایش آلودگی هوای ایران نقش داشته‌اند، ولی نابودی دریاچه‌ها مانند ارومیه و بحران کم آبی رود‌ها مانند کارون و خشکی مناطق تالاب‌ها و نیز مجموعه آلودگی‌های نفتی و بنزین‌های سمی غیراستاندارد و پخش گازهای سمی آن در هوا از نظر آلودگی هوا تاثیر قاطع داشته‌اند. از نظر وضعیت هوا ایران ما آلوده‌ترین کشور جهان است. آیا این آگاهی در جامعه وجود دارد که ما در اجتماعی زندگی می‌کنیم که یکی از بد‌ترین و مخرب‌ترین عوامل نابود کننده زیست‌محیطی را تجربه می‌کند؟

جلال ایجادی

استاد دانشگاه در فرانسه و کار‌شناس محیط زیست

۴/۴/۲۰۱۴

مقالاتی دیگر از همین نویسنده در رادیو کوچه

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , , ,