Saturday, 18 July 2015
25 October 2020
ستاری فر: بودجه 89 یک گونی پول نفت است

«رکود و عدم رشد را همه قبول دارند»

2010 March 07

سعید برین دوست / رادیو کوچه

تا کنون انتقاد از برنامه‌های اقتصادی احمد‌ی‌نژاد در سال  88 به خصوص دو لایحه هدف‌مند‌سازی یارانه‌ها و بودجه 89 مختص اصول‌گرایان منتقد دولت بوده است که چهره شاخص آن‌ها احمد توکلی است‌. از جناح اصلاح‌طلب صدای شنیده نمی‌شد. مهم‌ترین دلیل زندانی بودن چهرهایی چون «عرب مازار» و «لیلاز» و زیر وثیقه بودن «صفایی فراهانی» است‌. اما «محمد ستاری‌فر» رییس سازمان مدیریت در زمان خاتمی تیغ انتقاد بر دولت را برکشید و در گفت‌وگویی بودجه 89 را یک گونی نفت دانست که دولت به پیش آورده است تا خرج کند که به گفته او این با اصول نوین ‌و حرفه‌ای بودجه‌نویسی فاصله بسیار دارد‌. وی هم‌چنین از پایین بودن رشد اقتصادی کشور به شدت انقاد کرد. ستاری فر با این مصاحبه نشان داد جناح اصلاح‌طلب نقد کارشناسی خود را در فضای رعب و وحشت هم ادامه می‌دهد.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

حداقل قانون خودتان را اجرا کنید

آن‌چه در کمیسیون تلفیق تصویب شده بحران‌های جدی ایجاد کرده و مشکلات اقتصاد کشور را نه‌تنها حل نمی‌کند بلکه افزون‌تر می‌کند، اما اگر در یک جامعه روی‌کرد عقلانی وجود باشد این زیان‌ها را می‌توان به حداقل رساند.

به گزارش ایلنا دکتر محمد ستاری‌فر با بیان این مطلب و با تاکید بر این‌که می‌توان روی‌کرد بودجه را در صحن علنی مجلس شورای اسلامی تغییر داد‏، گفت: «امروز که بین کشورها و ملت‌ها مسابقه رشد اقتصادی و آرامش برقرار است، باید مسیری را در اقتصاد دنبال کنیم که ما را شتابان جلو می‌برد؛ یکی از این ابزارها چگونگی، ماهیت، کارکرد و سامان بودجه است که متاسفانه کمتر به آن توجه می‌شود.»
وی افزود: « آن‌چه در چند سال اخیر حتا می‌توان گفت دردناک بوده، اصلن بی‌اعتقادی نسبت به این حرکت شتابان منطبق بر برنامه بوده است.» وقتی از بالاترین سطوح اجرایی کشور نسبت به قانون برنامه چهارم انتقاد می‌کنند و می‌گویند تفکر غرب است، چرا اگر این اشکال در برنامه وجود داشته آقای رییس جمهور یا معاون اول سابق ایشان نسبت به اصلاح آن اقدام نکردند؟
این استاد دانشگاه تصریح کرد: «اگر این قانون بد بوده، طبق قانون باید به قانون بد پایبند بود، تا مردم کشورمان شاهد باشند که مسوولان و حاکمان هر روز و هرلحظه پایبدی به قانون دارند. اگر این گونه باشد مردم قانون‌مند می‌شوند اما امروز این تعصب به قانون وجود ندارد و چون نداریم اوضاع کشور بدتر شده است.»
معاون رییس جمهور در دولت اصلاحات خاطرنشان کرد: «گفتند که برنامه چهارم را قبول ندارند؛ گفتیم الحمداله حداقل بیایید قانونی که خودتان نوشته و تصویب کردید را اجرا کنید.»
وی ادامه داد: «عمل‌کرد لوایح بودجه‌ای که رییس جمهور در طول اجرای برنامه چهارم به مجلس داده، بررسی کنید، خواهید دید که چقدر با قانون متفاوت بوده و چقدر عمل‌کرد با قانون متفاوت بوده است؛ وقتی در تنظیم بودجه سالانه ناتوانی وجود دارد و شکاف معنی داری بین لایحه، قانون و اجرا وجود دارد، این تصور ایجاد می‌شود که گویا این کشور نیازمند قانون نیست.»
یک گونی پول نفت
ستاری‌فر در ادامه خاطرنشان کرد: «این روش بودجه‌نویسی مثل این می‌ماند پول نفت را در یک گونی بریزیم و با حکم‌های بسیار کلی، بگوییم چگونه می‌خواهیم آن را خرج کنیم. گویا در قرن 21 و در سال 2010 میلادی، هنوز یاد نگرفته‌اند که راه و رسم بودجه این نیست که با چند حکم کلی به یک گونی پول، بودجه بگوییم.»
وی با بیان این‌که این شیوه بودجه‌نویسی نه در قانون محاسبات است و نه در قانون برنامه و بودجه، گفت: «تا دیروز اقتصاددانان مجلس به ما انتقاد می‌کردند که چرا از بودجه انتقاد می‌کنید؛ الان خودشان درباره این بودجه می‌گویند ما دراین بودجه موازین بودجه‌ای نمی‌بینیم، بلکه موازینی از دخل و خرج‌های افراطی است که نشان می‌دهد وضعیت اقتصاد کشور نسبت به گذشته بدتر شده است.»
رییس اسبق سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور با بیان این‌که اگر درگذشته عمل‌کرد بودجه‌های سنواتی نمره‌ای معادل ده از 20 بود، گفت: «امروز حتا از آن نمره یک قدم جلوتر نرفته‌ایم درحالی که امروز بین کشورهای دنیا و ملت‌ها مسابقه رشد اقتصادی و آرامش برگزار است که یکی از ابزارهای این حرکت شتابان چگونگی، ماهیت، کارکرد، سامان و سازمان بودجه‌های سنواتی است که متاسفانه کمتر به آن توجه می‌شود.»

وی ضمن اظهار امیدواری به این‌که بخشی از اشکالات کلان بودجه در صحن علنی مجلس توسط نمایندگان اصلاح شود، عنوان کرد: «با توجه به این‌که بودجه بزودی به صحن علنی مجلس شورای اسلامی می‌رود، انتظار بر این است که نمایندگان تا جایی که می‌توانند به الزاماتی که باید در بودجه باشد، توجه بیشتری کنند؛ اگرچه آن‌چه در کمیسیون تلفیق تصویب شده بحران‌های جدی ایجاد می‌کند و مسایل‌مان را نه تنها حل بلکه افزون‌تر می‌کند، اما انشااله مجلس با روی‌کرد عقلانی، می‌تواند این زیان‌ها را به حداقل برساند.»
ستاری‌فر با تاکید براین‌که مجلس می‌تواند کیسه پول نفت را به یک نظم بودجه‌ای نزدیک به قانون محاسبات عمومی یا قانون برنامه و بودجه تبدیل کنند، گفت: براساس تعریفی که از ویژگی‌های بودجه برنامه‌ای وجود دارد، چون دولت نقش قالب در اقتصاد دارد، به دلیل ماهیت و ساختار بودجه دولت به صورت مستقیم و غیر‌مستقیم دارای اهمیت است و به بازار، تولید، نقدینگی، بخش خصوصی، تراز پرداخت‌ها واقتصاد جهانی پیام می‌دهد.
وی ادامه داد: «به همین دلیل است که همه در دنیا به بودجه‌های یک دولت نگاه می‌کنند. زیرا دولت‌ها تکالیف مهمی به دوش دارند که به قول اقتصاددانان کلاسیک، یک کالای عمومی محض است. یعنی ما نیازمند امنیت، دفاع و قضاوت هستیم.»
این اقتصاددان تاکید کرد:« ما نیاز به ثبات و آرامش و به رسمیت شناختن حقوق مالکیت هستیم؛ که این موارد وظایف صریح حاکمیت است و باید در بودجه 89 تعریف شود.»
ستاری‌فر با تاکید بر این‌که دولت‌ها وظیفه دیگری نیز به دوش دارند، خاطرنشان کرد: «دولت مسوول اشتغال، بالندگی کشور، سطح عمومی قیمت‌ها و عدالت اجتماعی است. به همین دلیل است که دولت‌ها بودجه می‌نویسند که بسترهای رشد و اشتغال و ثبات ایجاد کنند، بنابراین دولتی برنده است که هنگام ارایه بودجه به مجلس صریح مشکلات آن بودجه را مطرح کند.»
وی افزود: «اما اگر هنگام ارایه بودجه بگوییم ما هیچ مشکلی نداریم و دنیا باید از ما الگو برداری کند؛ چرا اصلن بودجه می‌نویسیم؟ این نگاه مثبت نیست. بلکه نگاه مثبت این است که مشخصن اعلام کنیم برای رسیدن به قله هر روز چقدر مشکلات داریم؛ برای رسیدن به این هدف مردم را دعوت به کار بیشتر و نظم بیشتری کنیم. در کنار این مشکلات را هم به مردم بگوییم.»
دلیل واقعی رشد منفی اقتصاد

استاد دانشگاه علامه طباطبایی تصریح کرد: «امروز اقتصاد ما در رکود است؛ این موضوع را من نمی‌گویم، بلکه اسناد و مدارک، نمایندگان مجلس و خود مسوولان در لابه‌لای سخنانشان اذعان می‌کنند.»

وی با اشاره به حرکت چرخ‌های اقتصاد با 40 درصد ظرفیت‌ نسبت به سال گذشته، یادآور شد: «این نشان می‌دهد که خیلی‌ها بیکارند و در نهایت رشد اقتصادی پایینی داریم، حالا رییس جمهور رشد اقتصادی کشور را 6.9 درصد اعلام می کند؛ بانک مرکزی پایین‌تر می‌گوید، به هر صورت ما نهاد بانک مرکزی را به رسمیت پذیرفته‌ایم.»
وی گفت: «هرچند برخی‌ها می‌گویند که این اعداد هم روتوش می‌شود، اما در حال حاضر به این موضوع اهمیت نمی‌دهم اما با بروز بحران رییس جمهور گفت که ما هیچ تاثیری از این بحران نمی‌گیریم. درحالی که آخرین گزارش‌ها نشان می‌دهد که 42 کشور رشد منفی داشته که کشور ما هم جزو آن‌هاست. چینی‌ها که در این بحران رشد منفی داشتند؛ به سرعت خود را احیا کردند. چرا ما خودمان را با چین مقایسه نمی‌کنیم؟»
معاون رییس جمهور در دولت اصلاحات اظهارداشت: «الان که رشد اقتصادی کشور براساس آمارهای بانک مرکزی 2.3شده است؛ پس روشن شده که ما از بحران اقتصادی خیلی تاثیر گرفتیم. بنابراین از دو حالت خارج نیست؛ یا از بحران تاثیر گرفته‌ایم یا مدیریت ما ضعف داشته که رشد اقتصاد کاهش یافته است.»
وی افزود: «اما آن‌چه مطرح می‌شود این‌که نه ضعف مدیریتی را کسی می‌پذیرد و نه وابستگی به اقتصاد جهانی را قبول می‌کنند. این موارد نشان می‌دهد که شرایط محیطی را نمی‌گذارد همگان متوجه شوند. اگر گفته شده بودجه عبارت است از برنامه اداره یک سال کشور باید مشخص شود که نرخ رشد اقتصادی، نرخ بیکاری، توزیع درآمد و تورم را هدف‌گذاری کند. امروز رشد بخش کشاورزی منفی است؛ اما آقایان می‌گویند، دلیل آن خشکسالی بوده است.»


این اقتصاددان خاطرنشان کرد: «آقایون می‌گویند اگر سرما و خشکسالی نبود، رشد اقتصادی 8 می‌شد. درحالی که کشاورزی حدود 17 درصد تولید ناخالص داخلی کشور را تشکیل می‌دهد، اگرکل رشد بخش کشاورزی صفر می‌شد، یعنی هیچی تولید نمی‌کردیم، باید از رشد اقتصاد حدود 16صدم کم می‌شد؛ درحالی‌که دلیل رشد منفی بخش کشاورزی به سیاست‌های پولی و مالی برمی‌گردد.»
وی افزود: «وقتی تورم 25 درصد می‌شود و نرخ برابری دلار با ریال به هم می‌خورد، یعنی کالای خارجی ارزان‌تر است، برای کشاورز صرف نمی‌کند که مرکبات را بچیند. یعنی کل بازار کشور را به خارجی‌ها واگذار کردیم. چرا این اتفاق افتاد؟ چون در بودجه 87 و 88 متوجه نشدیم که سیاست پولی و مالی را به گونه‌ای تولید و به گونه‌ای تنظیم کنیم که از کیان تولید دفاع شود.»
ستاری‌فر با بیان این‌که گروهی تازه با استناد به این‌که اگر نرخ برابری دلار با ریال تغییر کند تورم ایجاد می‌شود، اظهار داشت: «تورم خیلی مهم است اما هدف اولیه ما تورم نیست، اگر تورم باشد اما تولید و اشتغال هم باشد و مردم پول بیشتری را در جیبشان احساس کنند، نتیجه بهتری دارد. اما اگر تورم را صفر کردیم اما رکود شد و بازار را به خارجی‌ها دادیم آیا این کار خوبی است؟»

حتا اگر محروم شوند

گفته‌های ستاری‌فر یادآور نوشته‌های دقیق لیلاز و صحبت‌های صفایی‌فراهانی یاداشت‌های بهمن احمدی علیه برنامه‌های اقتصادی دولت است. دولت دهم با زندانی کردن این منتقدین اقتصادی خود پی ایجاد مثلن سکوت مطلق بود که گویا امثال ستاری‌فر در این شرایط هم تن به بازی دولت نمی‌دهند حتا اگر در دانشگاه علامه از تدریس محروم شده باشند.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , ,