Saturday, 18 July 2015
20 January 2021
در شبکه 4 سیما

«دفاع جانانه از رضاخان»

2010 March 08

دکتر صادق زیباکلام استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران، یک‌شنبه شب در برنامه سیاست ایرانی شبکه 4 سیما دفاع جانانه‌ای از رضاخان پهلوی به عمل آورد.

زیباکلام گفت رضاخان در فاصله سال‌های 1299(وقوع کودتای سوم اسفند) تا 1304 (تاجگذاری) اقدامات بسیار مثبتی در ایجاد یک‌پارچگی ایران کرد. وی گفت بعد از مشروطه ، قدرت مرکزی سراسر کشور از بین رفت و در بلوچستان، خراسان، گیلان، کردستان، خوزستان و … یاغیان مختلفی سر بر‌آوردند و این رضاخان بود که با سرکوب آن‌ها قدرت مرکزی را به کشور بازگرداند .

دکتر زیباکلام هم‌چنین ادعا کرد در دوران دولت رضاخان‌، صنعت ایران با رشد بسیاری مواجه شد و صنایع راه آهن ،نساجی و… از موفقیت‌های آن دوره است .

این استاد دانشگاه تهران با مردود دانستن سندهایی که رضاخان را دست‌نشانده انگلیس معرفی می‌کند اظهار داشت: «اگر او انگلیسی بود، چرا دولت انگلستان او را برکنار کرد؟» وی افزود: «انگلیسی‌ها گرچه برای تامین منافع ملی در ابتدا (‌سال1299) موافق روی کار‌آمدن رضا‌خان بودند، اما چون او در 10 سال دوم سلطنت خود به آلمان‌ها گرایش پیدا کرد، دولت انگلیس او را ساقط کرد.»

زیبا کلام در قسمت دیگری از سخنان خود مدعی شد، بسیاری از نخبگان از جمله مرحوم مدرس و دکتر مصدق در حد فاصل1299 تا 1304 از رضاخان حمایت می‌کردند. زیرا او  فردی قلدر و قدرتمند بود و می‌توانست امنیت برقرار کند.

زیبا‌کلام، پایگاه مردمی رضا‌خان را نیز قابل اعتنا خواند و برای اثبات این ادعا گفت وقتی جنازه رضاخان را به ایران برگرداندند، هزاران نفر در اطراف آن تجمع کردند.

آنچه گفته آمد، در جریان یک میزگرد تلویزیونی مطرح شد که از ساعت 30/20 یکشنبه 16 اسفند شروع شد و 100 دقیقه به طول انجامید.

موضوع میزگرد‌، ملی شدن صنعت نفت بود و در آن علاوه بر صادق زیبا کلام ، آقایان دکتر محمود کاشانی (فرزند مرجوم آیت الله کاشانی)‌، دکتر موسی نجفی (مورخ) حضور داشتند و عباس سلیمی نمین (مدیر دفتر تدوین تاریخ معاصر ایران) به عنوان مهمان تلفنی در آن شرکت کردند.

این برنامه در واقع ادامه برنامه شنبه‌شب بود که در آن دکتر کاشانی و عباس سلیمی نمین در استودیو شبکه 4 حضور داشتند و دکتر صادق زیبا‌کلام ، مهمان تلفنی بود.

در برنامه‌ی شنبه بین زیبا‌کلام و سلیمی نمین بگومگوی تندی صورت گرفت که ادامه  آن به برنامه یکشنبه کشیده شد.

تذکرات مکرر دکتر کاشانی و دکتر موسی نجفی برای این که بحث به سیر اصلی خود (‌نهضت ملی نفت) برگردد، نتیجه نبخشید و بخش اصلی برنامه به مشاجره زیباکلام و سلیمی نمین اختصاص پیدا کرد.

عباس سلیمی نمین چندین بار صادق زیبا کلام را به تبرئه و تطهیر رضاخان و دولت انگلیس متهم کرد و گه‌گاه با عباراتی همراه با تمسخر او را خطاب قرار داد‌. وی گفت او بدون سند و مدرک حرف می‌زند و تاریخ را جعل می‌کند. متقابلن زیباکلام، سلیمی نمین را به توهم توطئه متهم کرد و گفت او مسلمات تاریخی را انکار می‌کند.

نویسنده این سطور‌، در مقایسه با احاطه علمی اساتید حاضر در مناظره‌های شبکه‌4 سیما خود را صاحب نظر نمی‌داند ، حتی به عنوان فردی که مدعی است تاریخ معاصر ایران را خوب خوانده و با آن آشنایی دارد، قصد اظهار نظر درباره تمام محتوای مطالب طرح شده در برنامه توسط آقای زیباکلام را ندارد‌، اما به عنوان عنصری رسانه‌ای که به نحوه و میزان نفوذ پیام آشناست شیوه گفت‌وگوی آقایان زیبا‌کلام و سلیمی نمین را به هیچ روی مفید و مطابق شان این دو استاد و پژوهش‌گر نمی‌داند .

مخاطبان معمولن به فردی که در جریان یک میزگرد یا مناظره‌، میان حرف دیگران می‌دود ، زبان به تندگویی و تمسخر می‌گشاید، از دایره انصاف خارج می‌شود و … روی خوش نشان نمی‌دهند حتی اگر حرف حقی را مطرح کنند.

سخنان آقای زیباکلام اگرچه به لحاظ فن خطابه جذابیت‌هایی داشت اما از ضعف استدلال رنج می‌برد و نمونه‌های تاریخی نادرستی که برای اثبات ادعاها استفاده می‌کرد، قابل نقض بود‌، اما سخنان آقای سلمی نمین که می‌توانست با آرامش بیان شود و دفاع حریف از رضاخان را بی‌اثر  کند ، به این دلیل که با توهین, استهزا و شعار زدگی همراه بود و علاوه بر آن در برابر سخنان شعاری و غیر مستند آقای زیبا‌کلام‌،ضعف سند و مدرک داشت‌، او را در موضعی فرادست قرار نداد.

قرآن کریم به حضرت موسی توصیه می‌کند که حتی در برابر فرعون، نرم سخن بگوید . کم‌ترین تاثیر این سفارش‌، نرم کردن قلب حریف است یعنی دقیقن چیزی که در برنامه شبکه 4 احساس نشد.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , ,