شنبه, ۲۷ تیر ۱۳۹۴
28 August 2016
خشونت‌های اخیر در خاورمیانه

«نظامی کردن زنان، مبارزه علیه خشونت داعش یا تشدید آن»

۱۳۹۳ مرداد ۲۳

گزارش / رادیو کوچه

منبع: آزاده دواچی / مدرسه فمینیستی

 

آتش خشونت‌های اخیر در منطقه‌ی خاورمیانه که با جنگ و بمباران دوباره‌ی غزه و همچنین قدرت گرفتن نیروهای رادیکال تحت عنوان داعش گسترده شد، گمانه‌ها و ترس‌های بسیاری را در مورد سرنوشت مردم خاورمیانه به وجود آورده است. حضور سایه شوم جنگ در این منطقه و انتشار عکس‌ها و تصاویر کشتارهای دسته جمعی داعش در عراق، بار دیگر منطقه‌ی ما را با بحران جنگ و خونریزی و نسل کشی مواجه کرده است. در این میان اعمال خشونت‌های خونبار از سوی نیروهای موسوم به داعش، بیشترین تاثیر را بر زندگی زنان در کشورهای اسلامی در منطقه خاورمیانه گذاشته است. از زمان قدرت گرفتن این گروه، به تناوب مسئله‌ی خشونت علیه زنان مطرح شده است. این خشونت‌ها تنها به کشتار و یا قتل عام افراد که نوع حاد از اعمال خشونت است، محدود نیست بلکه قدرت گرفتن داعش در منطقه انواع دیگری از خشونت علیه زنان از جمله به بردگی گرفتن زنان، فروش آنان، تجاوز جنسی و یا حتی شایعه‌ی ناقص سازی اندام تناسلی زنان را نیز در پی داشته است. به نظر می‌رسد که پیامدهای گسترده این خشونت‌ها اگرچه تنها در یک محدوده‌ی خاص جغرافیایی (عراق) اتفاق افتاده است، اما تاثیر خود را بر کل منطقه گذاشته و با تشویق و تقویت نیروهای رادیکال جزم اندیش و اعمال قوانین رادیکال‌تر علیه زنان در دیگر کشور‌ها، احتمالا پیامدهای آن هر روز برای زنان شدت و گستردگی بیشتری می‌یابد.

از سوی دیگر تبلیغ این نیروهای افراطی برای جذب زنان به منظور «جهاد نکاح»، نوع دیگری از الگوهای اعمال خشونت علیه زنان را در منطقه گسترش می‌دهد که به خودی خود تنها به یک محدوده‌ی جغرافیایی خاص محدود نشده بلکه با گسترش دامنه‌ی تبلیغات، به کشورهای دیگر نیز تسری یافته و توانسته برخی از زنان مسلمان را برای پیوستن به این گروه رادیکال، ترغیب نماید.

daesh

با اینکه میزان خشونت اعمال شده توسط نیروهای داعش در انبوه تصاویری که هر روز مخابره می‌شود، تنها محدود به نشان دادن سرهای بریده و قتل عام مردان است، اما در پشت این تصاویر دهشت بار کشتار جمعی انسان‌ها، گروه‌های بسیاری از زنان وجود دارند که ناخواسته قربانی انواع و اقسام خشونت‌ها می‌شوند، در واقع ممکن است سر بریده این زنان در تصاویر دیده نشود اما این زنان هستند که به کرات مورد تجاوزهای وحشیانه، ازدواج‌های جباری، قرار گرفتن در گورهای دسته جمعی، و قربانی انواع دیگری از خشونت‌ها می‌گردند و به نوعی آرام و‌گاه بدون خونریزی، زنده به گور می‌شوند. از این رو توسعه و گسترش نیروهای داعش تحت عنوان حکومت اسلامی و تاثیر آن بر سرنوشت کل زنان در منطقه خاورمیانه را نباید نادیده گرفت.

در میان عکس‌ها و خبرهای منتشر شده از خشونت داعش علیه زنان، و به خصوص تصویرهایی که زنان را قربانیان اجباری این خشونت‌ها نشان می‌دهد، تصاویری از زنان پیش مرگه‌ی کُرد نیز منتشر شده است که خود را برای نبرد با نیروهای داعش آماده می‌کنند. بازتاب این تصویر‌ها در فضای رسانه‌ای زیاد بوده و با واکنش‌های متفاوتی روبه رو شده است. تمرکز خبرگزاری‌ها بر انتشار زنان نظامی کُرد، به نوعی حاکی از شکستن کلیشه‌های جنسیتی از نقش زنان در جنگ هاست. شاید به همین دلیل است که تاکید بر حضور زنان در نیروهای نظامی در برابر تصویر آمرانه و فتواهای مختلف نیروهای اسلامی داعش قرار می‌گیرد و کلیشه‌ی زنان مبارز را بار دیگر واسازی می‌کند.

تصویرهای منتشر شده از زنان کُرد و حضور آنان در عملیات نظامی به صورت برابر و همدوش مردان، در مقابل تصویرهای زنان به صورت قربانی جنگ می‌ایستد و نوعی الگوی مقاومتی را در برابر این الگو‌ها ارائه می‌کند. زنان در لباس نظامی که در عکس‌ها به تصویر کشیده شده‌اند در عین برخوردار بودن از ویژگی‌های زنانه و یا صورت زنانه اما در حال حمل سلاح و یا دفاع از سرزمین خود هستند، همین تصویر در مقابل فتواهای اخیر داعش برای مثله کردن آلت تناسلی زنان و یا ازدواج‌های اجباری قرار می‌گیرد و در نتیجه تصویر متفاوت تری از زنان همیشه قربانی را نشان می‌دهد.

ypj

گرچه که به نظر می‌رسد تمرکز بیش از حد رسانه‌ها برای بازتاب این تصویر‌ها هم بی‌ربط با قدرت گرفتن نیروهای رادیکال اسلامی داعش نیست، چرا که از یک سو زنان قربانی خشونت‌های وحشیانه در جنگ می‌شوند، اما در سوی دیگر، همین زنان هستند که سلاح به دست به صورت برابر با مردان به مبارزه با تجاوز داعش می‌روند. اما سوال اساسی که خود را از لابه لای این تصاویر به رخ می‌کشد این است که آیا نظامی کردن زنان و مشارکت آن‌ها در جنگ می‌تواند از اعمال خشونت بیشتر علیه آنان بکاهد؟

با اینکه بسیاری از این زنان نیز همانند مردان به جنگ با نیروهای افراطی داعش می‌پردازند اما در عین حال سلاح به دست گرفتن و فرستادن آنان به جنگ نیز نوع دیگری از خشونت علیه زنان را تداعی می‌کند و آنان را بیشتر در معرض خشونت‌های اعمال شده از سوی نیروهای افراطی قرار می‌دهد. مشخص نیست که نیروهای افراطی اگر هر کدام از این زنان پیشمرگه را به اسارت بگیرند آیا با آنان رفتاری مشابه با مردان جنگجو خواهند داشت؟

به هر میزان هم که این تصویر‌ها با یکدیگر در تضاد باشند اما سرنوشت بسیاری از زنان در خاورمیانه با همین خشونت‌ها در حال تغییر است. در این میان آن چیزی که مهم می‌نماید تمرکز بر نقش زنان در پیشبرد الگو‌ها و رفتارهای صلح طلبانه و مقابله سازمان یافته با جنگ و خشونت است. اگرچه تمرکز بر زنان به عنوان قربانیان صرف، عملا تصویری منفعلانه از زنان را بازنمایی می‌کند و آنان را در نقش قربانی و منفعل نگه می‌دارد، اما در عین حال سلاح به دست گرفتن زنان هم در این جنگ‌ها چیزی از اعمال گسترده خشونت‌ها کم نمی‌کند و فقط می‌تواند به عنوان عاملی بازدارنده عمل کند. در عین حال می‌تواند به نوعی نقشی کمکی و برابر در جنگی مسلحانه و خونین را برای میلیون‌ها مردم منطقه و جهان، بازنمایی کند. به هرحال آن چیزی که اهمیت دارد، فاصله گرفتن از خشونت‌های کنونی و تلاش زنان در کشورهای دیگر منطقه برای عدم ورود عقاید و باورهای نیروهای رادیکال چون داعش و تاثیر آن بر زندگی دیگر زنان است.

kobani3

صرف نظامیزه کردن نیروهای زنان در برابر نیروهای داعش، هر چند می‌تواند به عنوان نیرویی بازدارنده عمل کند اما موثر و کافی نیست و چیزی از اعمال خشونت علیه زنان در منطقه نمی‌کاهد، اما به نظر می‌رسد آن چیزی که در این میان نقش کلیدی دارد، شرکت و طرح ریزی گسترده‌ی زنان برای بالا بردن کیفیت آموزش زنان در منطقه و به خصوص زنان مسلمان است، به طوری که الگو‌ها و تبلیغات نیروهای رادیکال بر این زنان نتواند موثر واقع شود و الگوهای اقتدارگرا و خشونت گس‌تر نتواند در میان زنان و جوامع اسلامی تقویت و بازتولید شود و به عنوان ارزش، باور و محرک‌های خاص برای تقویت و پیشبرد گفتمان مدنی در جوامع مسلمان هدف اصلی قرار بگیرد تا زنان بتوانند مشابه برخی دیگر از کشور‌ها، نقش بنیادینی در پیشبرد حرکت‌های مدنی داشته باشند.

در پایان می‌توان گفت سرنوشت بسیاری از زنان در خاورمیانه دچار چالش جدی شده است و از این رو پیش از قدرت گیری فزاینده‌تر الگوهای افراطی در منطقه خاورمیانه، باید جریان‌های فمینیستی و نیروهای صلح طلب، بتوانند به واسازی و اصلاح و پی ریزی الگو‌ها و برنامه ریزی‌های گسترده‌ای دست بزنند تا از این طریق بتوانند این الگوهای افراطی را از درون جامعه زنان پس بزنند تا چنین الگوهای افراطی نتوانند از میان زنان یارگیری کند.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , , , , 

۲ Comments


  1. عزت ملکی
    1

    برعکس ژورنالیسم مترقیی که تاکنون مدعی بودی و هراز گاهی پیش برده ای، این سوژه شما بسیار پاسفیست و حتی مضر و علیه مسلح شدن زنان است! شما همانند بورژواها و مذهبیون دم از صلح طلبی زنان میزنید که آنهاهم در این ماجرا وادار به خشونت شده اند. در مقابل فاشیسم اسلامی باید از کوچک و بزرک، زن و مرد مسلح شد و از زندگی، مدنیت وآزادی، حال حتی در معیار بورژوایی آن، دفاع کرد. واقعا” از آسمان ریسمان کردن شما دراینجا برای نفی تسلیح عمومی، و ازجمله زنان مبارز در منطقه، بسیارمتاسف شدم


  2. احمد
    2

    سرمایه داری بی رحم و خونریز برای توجیه اعمال جنایتکارانه اش نه فقط پشت پیاده نظام تبهکارانه داعش سنگر می گیرد و چهره کثیف و ادمکشی های تاریخ ننگینش را لاپوشانی مینماید بلکه با افریدن فرهنگ عدم خشونت و ساختن روانشناسی مسخره خاص بورژوازی می خواهد در بدو امر کل مبارزه را و در بعد نیمی از مردم هر جامعه را به این بهانه ها از مبارزه رادیکال و انقلابی دور نماید مبارزه اشکال گوناگونی دارد که وجه انقلابی و رادیکال ان در شرائط خود بسیار به جا و ضروری است و هیچ کس هم حق این را ندارد که برای یک مبارز شکل مبارزه اش را انتخاب نماید . درود بر زنان انقلابی که برای دفاع از خود و انسانیت در مقابل حیوانیت داعش به دفاع و مقابله انقلابی پرداخته اند .