شنبه, ۲۷ تیر ۱۳۹۴
31 August 2016
پرسه – نگاهی به فعالیت زنان در صنعت گردش‌گری - 2

«گردش‌گری و سقف شیشه‌یی فعالیت زنان»

۱۳۸۸ اسفند ۱۹

سیمین/ رادیوکوچه

[email protected]

برنامه پیشین «پرسه» نگاهی داشت به حضور زنان در صنعت گردش‌گری بویژه در ایران و  بررسی این موضوع که بنا به نظر برخی کارشناسان اساسن صنعت گردش‌گری صنعتی زن‌گرا است و زنان از ویژگی‌های مناسبی برای فعالیت در این حوزه برخوردار هستند. البته در پاسخ به معترضان به این مساله که آیا منظور این است که تنها زنان باید در صنعت گردش‌گری فعالیت داشته باشند؟ باید گفت که این گفته که صنعت گردش‌گری صنعتی زن‌گراست به این معنا است که نه‌تنها این صنعت عرصه مناسبی برای اشتغال زنان ایجاد می‌کند بلکه ویژگی‌های ذاتی زنان از جمله ویژگی‌های مناسب برای فعالان در صنعت گردش‌گری است و بنابراین فعالیت آنان در این حوزه می‌تواند حاصل دلپذیرتری داشته باشد.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

اما در این زمینه مشکلات فراوانی وجود دارد که سبب می‌شود که گردش‌گری به عنوان یک  پتانسیل مناسب که می‌تواند هم در زمینه اشتغال‌زایی و هم در زمینه افزایش درآمدهای غیرنفتی کشور نقش مهم و جدی خود را بازی کند، تبدیل به یک صنعت لوکس ‌شود.

گفته می‌شود که به ازای هر یک شغل مستقیم در صنعت گردش‌گری، 10 شغل غیرمستقیم فعال می‌شود. از سوی دیگر سال‌هاست که قرار است صنعت توریسم یکی از پایه‌های اقتصادی کشور شود و بر اساس سند چشم‌انداز می‌بایست تا آخرین سال این برنامه  20 میلیون توریست جذب کشور شوند، این یک اتفاق خوب برای اشتغال است زیرا ورود این تعداد توریست به حمل و نقل، اقامت، غذا و البته نیروی انسانی ماهر نیازمند است و این فرصت برای زنان بسیار خجسته‌تر است اما به اعتقاد فعالان در این صنعت  موانع فراوانی بر سر راه حضور فعال و موثر زنان در این صنعت در ایران وجود دارد.

«سوزان کلهر» که از اساتید صنعت گردش‌گری است و سال‌هاست در ایران به فعالیت در این زمینه پرداخته در زمینه موانع  حضور زنان در ایران با اشاره به این که براساس تمام قوانین بین‌المللی، پارامترهایی برای نیروهای فعال در این صنعت وجود دارد که با چارچوب‌ها و قوانین  کشورایران نیز منطبق است و نیروی زن می‌تواند با حفظ آراستگی‌های حرفه‌ای فعالیت خویش را انجام دهد. حتی ازنظر بسیاری از فعالان این صنعت در دنیا در ایران پتانسیل بسیار زیادی برای فعالیت خانم‌ها در صنعت وجود دارد که شاید آن سوی آب این‌قدر برایشان کارکردن راحت نباشد، معتقد است: «اما این‌که (زنان در این صنعت) چه کارهایی می‌کنند جای تامل دارد. شاید به تعداد انگشتان دست به زن اجازه می‌دهیم پست بگیرد، خودش تصمیم بگیرد یا خودش هماهنگی و تیم‌سازی کند. زنان بسیاری هستند که با توان بالا در پایین‌ترین سطوح به کارگرفته می‌شوند.

هیچ هتلداری را نمی‌توانیم متقاعد کنیم که حضور زن در مجموعه‌اش نه تنها مشکل‌ساز نیست بلکه سوددهی نیز در پی دارد. او فکر می‌کند اولن نیروی زن دردسر است و به طور طبیعی نمی‌خواهد به دردسر فکر کند. دوم این‌که مشکل بیرون از مجموعه‌اش را دارد، از اماکن گرفته تا بسیاری از مسایلی که ایجاد می‌شود و درنهایت منجر به بستن این محل می‌شود. پس اصلن به جذب نیروی زن فکر نمی‌کند. یا با خود فکر می‌کند نیروی مرد می‌تواند بیاید فعالیت کند و اگر جایی در بخش‌های خدماتی نیز نیاز داشتم از زنان استفاده می‌کنم و این‌جاست که  باید به حداقل‌ها رضایت داد و این حداقل‌ها مهم می‌شوند که این امر بسیار آزاردهنده است.»

او با تاکید بر این که سیاست‌گذاری‌ها درخلا انجام می‌شود و (مسوولان) بدون این‌که نیاز جامعه و نیاز صنعت را ببینند تصمیم می‌گیرند، می‌افزاید:« صنعت گردش‌گری اجازه مانور به زن را می‌دهد اما سیاست‌گذاری‌های ما در بعضی قسمت‌ها این راه را بر او می‌بندد. در واقع بدون توجه به آموزش‌های علمی و نیروهای تربیت شده براساس پارامترهای بین‌المللی این سیاست‌گذاری‌ها صورت می‌گیرد. هرچند که اگر سیاستگذاری ناکارآمد هم داریم  بخشی به محدودبودن ظرفیت جامعه مربوط است که می‌توان با درجه‌بندی و تفکیک اماکن خدماتی حضور زن را به نسبت مراجعین مشخص کرد. درواقع چون در خلا تصمیم‌گیری شده و اعتماد هم وجودندارد، درها بسته است. نیروی تربیت شده، مسلط و مدیر داریم اما متاسفانه فضا برای اشتغال او ایجاد نمی‌کنیم.»

«نگار کیهانفر» نیز یکی از جوان‌ترین مدیران دفاتر خدمات مسافرتی در کشور است که در این زمینه می‌گوید: «در بخش گردش‌گری کشور مانند بسیاری دیگر از صنایع، کار در دست مردان می‌چرخد و چون مدیران سازمان‌ها و وزرای کشور مرد هستند به طور طبیعی زنان در سطوح تصمیم‌گیری حضور ندارند.»

این درحالی است که «فخرالسادات غنی» مدیر تور یکی از دفاتر خدمات مسافرتی نیز سهم زنان را در بخش مدیریتی گردش‌گری صفر دانسته و می‌گوید؛ «اگر اهداف سند چشم‌انداز در بخش گردش‌گری محقق شود باید حداقل دو میلیون شغل در کشور ایجاد شود که اگر حضور زنان با همین رویه در بخش گردش‌گری دیده شود باز هم سهم ما از این بخش کار در بخش خانه‌داری هتل‌ها و بازاریابی برای دفاتر خدمات مسافرتی خواهد بود.»

وی با تاکید بر این‌که همیشه یک سقف شیشه‌یی برای فعالیت زنان در همه عرصه‌ها وجود داشته است، می گوید: «با این‌که معتقدم زنان پس از انقلاب بیشتر امکان حضور در عرصه‌های مختلف را پیدا کردند اما همیشه این سقف شیشه‌یی وجود داشته‌است. از طرفی بر این باورم که برای حضور زنان در سطوح مدیریتی به عزم ملی نیازمندیم.»

اما «محمود ضیایی»، عضو گروه مدیریت جهانگردی دانشکده علامه طباطبایی نیز در ارتباط با فعالیت زنان در صنعت گردش‌گری معتقد است:« امروز با توجه به ماهیت مشاغل گردش‌گری، امکان حضور بیش از پیش زنان برای بروز توانمندی‌هایشان در جامعه محقق می‌شود که در این‌صورت زنان از حاشیه به مرکز جامعه سوق می‌خورند.»

عدم اطمینان از مشاغل موجود و شرایط کاری نامطلوب ازجمله تهدیداتی است که زنان برای حضور در این صنعت با آن مواجه‌اند

وی در ادامه به مشکلات و آسیب‌شناسی گسترش حضور زنان در صنعت توریسم اشاره دارد و می‌گوید:«عدم اطمینان از مشاغل موجود و شرایط کاری نامطلوب ازجمله تهدیداتی است که زنان برای حضور در این صنعت با آن مواجه‌اند و مدیران و مسوولان باید با لحاظ راه‌کارهایی در مرتفع کردن آن اقدام کنند.»

«ریحانه بهبودی»، کارشناس گردش‌گری نیز با بیان این که دلایلی چون پاره وقت بودن و فصلی بودن برخی مشاغل گردش‌گری، وجود محیط کاری مناسب و امن، تنوع بالا در این مشاغل، ارایه فرصت‌های آموزشی مناسب و استفاده از نیروی کار بومی ازجمله دلایلی است که مشاغل گردش‌گری را جزو مشاغل مورد توجه زنان قرار داده‌است با تاکید بر این که این مشاغل هماهنگی بیشتری با محدودیت‌ها و مسوولیت‌های زنان جامعه ایرانی دارد، خاطرنشان می‌کند: «توسعه نقش زنان در صنعت گردش‌گری نه‌تنها موجب برقراری توازن اجتماعی، بلکه منجر به نیرومندسازی ساختارهای اجتماعی و اقتصادی می‌شود.»

در مجموع می‌توان گفت بهره‌بردن از حضور و توانمندی زنان در این زمینه مستلزم آماده‌سازی زمینه برای حضور آنان است که این آماده‌سازی شامل پدیدآمدن یک عزم ملی برای این امر به همراه فرهنگ‌سازی و تغییر نگرش‌های منفی نسبت به حضور زنان در بخش‌های گوناگون گردش‌گری در کنار آموزش و توانمندساختن زنان برای فعالیت در این صنعت، عملی می‌شود. از طرفی آگاهی یافتن زنان از حقوق شهروندی خویش و اطلاع یافتن از زمینه‌های مختلف اجتماعی و اقتصادی موجود برای فعالیت می‌تواند تسهیل‌کننده زمینه حضور آنان در بخش‌های مختلف باشد.

منابع

–          ایونا

–          CHN

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , 

۱ Comment