Saturday, 18 July 2015
04 August 2021

«چه می‌توان کرد»

2010 March 11

امیر خراسانی

احمد زید‌آبادی، که این روز‌ها هزینه تلاش برای بالا‌بردن دانایی را به سختی و تلخی می‌پردازد، بسیار گله‌مند بود که تاریخ به موازات پیش نمی‌رود. نمی‌توان یک تاریخ واقعی داشت و یک تاریخ آزمایشی در موازات آن ایجاد کرد که از این راه بتوان اثبات کرد که اگر سیاست‌مداری در زمانی در گذشته تصمیمی غیر از آن چه گرفته بود می‌گرفت نتیجه بهتر یا بدتری حاصل می‌شد.

اما می‌توان در شرایط موجود، حتی با وجود چنین محدودیت عظیمی، مطمئن بود که سیاست‌ورزی نیروهای اصلاح‌طلب نه تنها اصلاحاتی حاصل نکرده است، بلکه شرایطی به مراتب بدتر و دشوار‌تر از پیش از اصلاحات به وجود آورده است. تنها قبول چنین فرضی است که راه را برای اصلاحاتی در اصلاحات باز می‌کند. انکار این که بسیاری از کنش‌های اصلاح‌طلبان اشتباه بوده است چرخاندن در برچنان پاشنه‌ای است که افرادی منکر وجود «بحران» در کشور هستند.

در شرایط فعلی تلاش برای یافتن مقصر دردی را از ما دوا نمی‌کند. وجود یک استراتژی منسجم، چه در هشت سال اصلاحات و چه در چند ماه گذشته، می‌توانست همه نیروهای تحول‌خواه را به‌گونه‌ای سازماندهی کند که هر فرد یا گروهی ضمن حفظ هویت خود بتواند نقشی در پیش‌برد یک پروژه اجتماعی بازی کند. اما فقدان چنین راهبردی شرایطی را ایجاد کرد که در آن طرح هر خواستی خارج از چهار‌چوب رسمی مورد قبول سران اصلاحات عنوان «طرح شعار‌های انحرافی» را به خود گرفت.

واقیعت این است که همان اندازه می‌توان به درستی یا نادرستی شعارهایی نظیر «اجرای بدون تنازل قانون اساسی» مطمئن بود که می‌توان از درستی یا نادرستی شعار‌هایی مثل «استقلال، آزادی، جمهوری ایرانی» یا «نه غزه، نه لبنان، جانم فدای ایران» مطمئن بود؛ چرا که هر کدام از این شعارها بیان یک دیدگاه است. انحرافی‌خواندن هر کدام از این شعارها بیش از هر چیزی دلیل عدم وجود شبکه‌ایی در میان اصلاح‌طلبان است که همه بتوانند ضمن به رسمیت شناختن تفاوت‌ها با هم همراه باشند.

الویت اصلی در شرایط موجود باید نقد‌ساز و کار‌ درونی اصلاحات باشد. اصلاحات باید بتواند در درون خود ظرف و ظرفیتی ایجاد کند که همه بتوانند با هم متحد و منتقد باشند. چنین ظرفیتی اصلاحات را به جای این‌که مانند نظام فعلی یک موکت یک رنگ بکند به یک قالی هزار نقش تبدیل خواهد کرد.

دومین الویت پذیرش این واقیعت تلخ است که ابزاری برای نقد قدرت و پاسخ‌گو‌کردن آن در دست اصلاح‌طلبان نیست. انتقاد در چنین شرایطی چیزی جز به مخاطره‌انداختن بیشتر نیروهای منتقد، بدون رسیدن به نتیجه نیست. به دلیل انتقاداتی که اصلاح‌طلبان هر از گاهی وارد می‌کنند حاکمیت به خوبی یاد گرفته است که از طرفی مشکلات و کمبود‌ها را به اصلاح‌طلبان نسبت دهد و از طرف دیگر با شنیدن این انتقادات جلو اتخاذ تصمیماتی را که برای حاکمیت موجود ممکن است مشکل ایجاد کند، بگیرد.

مشکل در شرایط فعلی حتی فراتر از فقدان وجود یک راهبرد مناسب است. با توجه به تعداد دست‌گیر‌شدگان پس از انتخابات، مشکل اصلی عدم وجود نیروهای کافی برای اجرایی کردن هر راهبردی است. به نظر می‌رسد که تنها کاری که در شرایط موجود می‌توان کرد، سکون است وسکوت. پس چرا نباید آن را به عنوان یک راهبرد در نظر بگیریم؟ به خاطر بیاوریم که دولت نهم در کمتر از یک سال پس از روی کار آمدن، و در شرایطی که اصلاح‌طلبان هنوز در شوک انتخابات به سر می‌بردند، مشکلاتی را در اقتصاد ایجاد کرده بود که تقریبن تمام توان آنان را در سه سال بعد صرف خود کرد. به خاطر بیاوریم که ما چه فریاد بزنیم و چه نزنیم دولت فعلی کاری را که بخواهد انجام دهد انجام میدهد. چه ما فغان بکنیم و چه نکنیم حکومت از مسیری که در پیش گرفته است باز نخواهد گشت. چه ما بیانیه بدهیم و چه ندهیم نظام حاضر به قبول بحران و یافتن راه حالی برای آن نیست.

پس چه بهتر که با سکون و سکوت، حتی برای یک مدت محدود نظیر یک سال‎، بگذاریم واقعیت خود برهنه سخن بگوید.

منبع

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , ,