Saturday, 18 July 2015
09 July 2020
ایران امروز

«بیم و امیدهای نوسان قیمت نفت»

2014 November 07

روشنک آسترکی/ رادیو کوچه

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

عربستان قیمت نفت خود برای تحویل ماه دسامبر در بازار آسیا و اروپا را به ترتیب ۹۵ سنت و ۶۰ سنت افزایش داد اما نفت خود برای عرضه در بازار آمریکا را ارزان کرد.

به گزارش خبرگزاری تسنیم به نقل از رویترز، عربستان قیمت نفت خود را در ماه دسامبر برای مشتریان آسیایی و اروپایی افزایش داد، و برای خریداران آمریکا بیش از پیش کاهش داد. تحلیلگران این اقدام ریاض را تلاش برای افزایش سهم این کشور از بزرگ‌ترین بازار نفت جهان تفسیر می‌کنند.

برخی کار‌شناسان این اقدام را تلاش برای حمایت از قیمت‌ها پس از کاهش ۲۵ درصدی از ماه ژوئن تاکنون تعبیر کردند. افزایش قیمت‌ها می‌تواند مشتریان را از به حداکثر رساندن میزان خرید‌هایشان دلسرد سازد.

«اندرو لیپوف»، تحلیلگر بازار نفت در این باره گفته است: «بازار اندکی از افزایش قیمت امروز نفت عربستان تعجب زده شده است، زیرا فعالان بازار تصور می‌کنند که عربستان بیشتر علاقمند به حفظ سهم خود از بازار است». اما تجار نفتی سپس تمرکز خود را به سمت کاهش بیشتر قیمت نفت عربستان به مشتریان آمریکایی معطوف کردند که ظاهرا این ایده را تقویت می‌کرد که ریاض در حال جدال برای به دست آوردن سهم بیشتر از بازار نفت است، حتی اگر این جدال به قیمت افزایش عرضه نفت در بازار تمام شود.

opk

در واقع آنچه پیرامون تولید و عرضه نفت در هفته‌های اخیر رخ داد این بود که کشورهای عضو اوپک تولید خود را به بالا‌ترین میزان طی ۱۴ ماه گذشته رسانده‌اند و روسیه نیز در حد توان تولید می‌کند. تولید نفت آمریکا هم افزایش یافته و حتی در کشورهای درگیر جنگ و گریز (مانند لیبی و عراق) نیز تولید و عرضه نفت ادامه دارد. در طرف تقاضا، نابسامانی اوضاع اقتصادی اروپا و ژاپن و نیز رشد کند اقتصادهای نوظهور و به‌ویژه چین، تقاضا برای نفت را مهار کرده و فزونی عرضه بر تقاضا، کاهش قیمت نفت را ناگزیر ساخته است.

ریاض در حال جدال برای به دست آوردن سهم بیش‌تر از بازار نفت است، حتا اگر این جدال به قیمت افزایش عرضه نفت در بازار تمام شود

حال آنکه به نظر می‌رسد که هیچ یک از بازیگران اصلی بازار نفت مایل به کاهش سهم خود از بازار نیستند. در حقیقت، حفظ یا افزایش سهم بازار (در بسیاری از بازار‌ها و نه فقط در بازار نفت) هدف بسیار مهمی برای مدیران صنایع و فروشندگان کالا‌ها و خدمات مختلف است؛ به‌گونه‌ای که‌گاه این هدف، انگیزه حداکثر‌سازی سود را نیز تحت‌الشعاع قرار می‌دهد.

واقعیت این است که هر یک از تولید‌کنندگان عمده نفت انتظار دارد که تولید‌کننده دیگری عرضه نفت خود را کاهش دهد و از فزونی عرضه بر تقاضا بکاهد. در حقیقت هر کشوری که بتواند بیشتر در مقابل کاهش درآمدهای نفتی مقاومت کند و دیر یا زود دیگر تولید‌کنندگان را وادار به کاهش تولید کند، برنده این بازی خواهد بود. یعنی سهم خود از بازار را حفظ کرده (یا افزایش داده) و از مزایای افزایش قیمت نفت، ناشی از کاهش عرضه توسط دیگران، بهره‌مند شده است. انگیزه عربستان سعودی از کاهش ندادن میزان تولید و حتی تخفیف‌های آشکار و پنهان به برخی خریداران می‌تواند از این زاویه توضیح داده شود.

به گفته یکی از تحلیلگران بازار نفت، بزرگ‌ترین تولید‌کنندگان نفت، از جمله عربستان سعودی و عراق قیمت رسمی فروش نفت خود را پایین آورده‌اند. این امر به این شایعه دامن زده که کشورهای تولید‌کننده برای حفظ سهم خود از بازار، رقابت خواهند کرد و به فکر کاهش تولید نیستند. همه اطلاعات و آمار موجود حاکی از آن است که هم‌اکنون جنگی بر سر سهم بازار در گرفته است.

naft

در این میان برخی معتقدند بازی عربستان سعودی با قیمت نفت نیز به دلیل تحت فشار قراردادن ایران و روسیه است و بعید نیست این اعمال فشار با خط سبز امریکا صورت گرفته باشد. در همین زمینه روز گذشته روزنامه صباح ترکیه از تلاش عربستان سعودی برای اعمال فشار بر ایران و روسیه با ابزار نفت سخن گفته است. این روزنامه می‌نویسد، عربستان سعودی به تازگی قیمت فروش نفت خود در بازار آمریکا را کاهش و در همین حال، این قیمت را برای خریداران آسیایی افزایش داده است.

به این ترتیب، این کشور تلاش دارد تا زمان پایین آوردن قیمت‌های جهانی نفت، بر ایران و روسیه فشار سیاسی وارد کند. این روزنامه اشاره می‌کند که در پی اقدام اخیر عربستان سعودی، بهای نفت خام برنت به ۸۴ دلار در هر بشکه سقوط کرده است و به این ترتیب، می‌توان گفت عربستان می‌خواهد برای دستیابی به اهداف سیاسی، اقدام به ارزان فروشی نفت کند.

هر کشوری که بتواند بیش‌تر در مقابل کاهش درآمدهای نفتی مقاومت کند و دیر یا زود دیگر تولید‌کنندگان را وادار به کاهش تولید کند، برنده این بازی خواهد بود

اما موضوعی که هم اکنون برای ایران حیاتی است، تهدید درآمد کشور از تغییرات قیمت نفت است. از آنجا که اقتصاد ایران اقتصادی بر پایه نفت است و دولت بر درآمد نفت تسلط دارد، پیش بینی می‌شود کاهش قیمت نفت باعث ایجاد اشکالاتی در بودجه بندی دولت گردد.

البته دولتمردان با امیدواری معتقدند این نوسانات تاثیری بر اقتصاد ایران نخواهد گذاشت. در همین زمینه «سعید قوام‌پور»، مدیر برنامه‌ریزی استراتژیک وزارت نفت در گفتگو با ایسنا با بیان اینکه کاهش قیمت‌ها کوتاه‌مدت است و در بلندمدت قیمت‌ها سر جای خود برمی‌گردد، گفت: در شرایط فعلی، فرازوفرودهای قیمتی برای کشور ما تهدیدکننده و شوک‌آور نیست.

«سعید قوام‌پور» درباره وضعیت بازار نفت و کاهش قیمت در این بازار اظهار کرد: تحولات اخیر بازارهای جهانی نفت پیچیده و غیرمتعارف است و به نظر می‌رسد بیشتر دست‌های نامریی آن را هدایت می‌کنند. مدیر برنامه‌ریزی استراتژیک وزارت نفت گفت: به نظر نمی‌رسد قیمت نفت از ٨٠دلار پایین‌تر بیاید زیرا در آن صورت برداشت نفت از شیل اویل‌های آمریکا صرفه اقتصادی نخواهد داشت. وی اضافه کرد: در بعد سیاسی به نظر می‌رسد تبانی عربستان و‌ آمریکا بیشتر درصدد ضربه‌زدن و فشارآوردن به روسیه است، بنابراین احتمال مقطعی کاهش قیمت نفت و جوسازی پیرامون آن قوی‌تر است اما می‌توان گفت که این فرازوفرودهای قیمتی برای کشور ما تهدیدکننده و شوک‌آور نیست.

علارغم گفته های «سعید قوام‌پور» پیرامون تاثیر کاهش قیمت نفت بر اقتصاد ایران گفتنی است در نیمه نخست سال جاری دولت تنها در اجرای طرح هدفمندی یارانه‌ها با هفت هزار میلیارد کسری بودجه مواجه بود. از سوی دیگر بودجه ۹۴ نیز با اتکا به درآمد نفتی پیش بینی شده است و کاهش قیمت نفت می رود تا بحران تازه‌ای بر اقتصاد نابسامان ایران در ماههای آینده وارد کند.

مطالب مرتبط

بن‌بست هدفمندی یارانه‌ها با کسری بودجه دولت

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , , ,