شنبه, ۲۷ تیر ۱۳۹۴
17 September 2016
ایران امروز

«رویای بی‌سرانجام مسکن مهر»

۱۳۹۳ آذر ۱۴

روشنک آسترکی/ رادیو کوچه

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

مسکن مهر پروژه‌ای است که در دوران دولت نهم با وعده خانه دار کردن همه ایرانیان کلید خورد. این طرح در دولت دهم وارد فاز اجرایی شد و از آنجا که در مراحل مختلف آن معیار‌ها و روش‌های کار‌شناسانه در نظر گرفته نشده بود به بن بست رسید. این طرح به بن رسیده اکنون یکی از چالش‌های جدی دولت یازدهم به شمار می‌رود.

به نظر کار‌شناسان یکی از مشکلات مهم مسکن مهر، بی‌توجهی به معیارهای مکان‌یابی است که متناسب با نیاز مسکن انتخاب نشده است، همچنین این پروژه فاقد شبکه‌های زیربنایی و تسهیلات شهری آب آشامیدنی، برق، گاز، شبکه جمع‌آوری فاضلاب، مخابرات، گذرگاه‌های شهری و شبکه حمل‌ونقل، جمع‌آوری زباله، فضای سبز، مراکز خدمات‌رسانی عمومی، مراکز آموزشی، بهداشتی و درمانی، پاسگاه پلیس و… است و تقارن نیز با جغرافیای تقاضای مسکن ندارد.

یکی دیگر از چالش‌های این پروژه مقیاسی است که برای آن انتخاب شده است. ساخت دو میلیون و ۳۰۰ هزار واحد مسکن مهر که از سال اول آغاز شد و هنوز ساخت آن‌ها تکمیل نشده است تناسبی با توان اجرایی و مالی و نظارتی دولت نداشت. از ابتدا پیش‌بینی می‌شد این پروژه با مقیاس یک ونیم میلیون واحد و اعتبار بانکی ۳۵ هزار میلیارد تومان که در ادامه به بیش از ۵۰ هزار میلیارد تومان فرا‌تر رفت و واحد‌هایش نیز به دو میلیون و ۳۰۰ واحد رسید دچار مشکل شود.

maskan

این پروژه‌ها نیاز به برنامه‌ریزی مالی برای تامین مراکز خدمات‌رسانی و انشعابات دارند که اعتبار آن‌ها نزدیک به شش هزار میلیارد تومان است اما برای پاسخ به نیازهای اصلی و زیر‌بنایی این واحد‌ها تا ۲۵ هزار میلیارد تومان منابع نیاز است یعنی دو تا سه سال اعتبار عمرانی سال‌های اخیر به طور یکجا هزینه این پروژه خواهد شد.

در همین زمینه «عباس آخوندی» وزیر راه و شهرسازی آخر آبان ماه در پاسخ به این پرسش که آیا ودیعه اولیه مسکن مهر در زمان تحویل افزایش یافته است، افزود: اگر بخواهیم وارد نقد مسکن مهر شویم معتقدم این طرح سر تا پا نقد است.

ساخت دو میلیون و ۳۰۰ هزار واحد مسکن مهر که از سال اول آغاز شد و هنوز ساخت آن‌ها تکمیل نشده است تناسبی با توان اجرایی و مالی و نظارتی دولت نداشت

وی با بیان آنکه دولت قبل قراردادهای ثابتی را برای مسکن مهر با وجود تورم ۳۵ درصدی، سه سال پیش منعقد کرده است، اظهار داشت: این در حالی است که طرح نیاز به مکان یابی، طراحی مهندسی، اجرا، نحوه و قرارداد دارد که البته تمام این مراحل با وجود نواقصی اجرایی شده است. وزیر راه و شهرسازی در حالی این سخنان را مطرح کرد که به نظر می‌رسد دولت قصد دارد پرونده این پروژه را تا پایان سال آینده ببندد.

از سوی دیگر دولت یازدهم در یک طرح جایگزین از مسکن اجتماعی رونمایی کرد، طرحی که اجرایی شدن آن چندان با تدبیر صورت نگرفته است و هنوز از آن خبری نیست و تنها به عنوان یک طرح کلی از آن سخن گفته شده است.

به اعتقاد بسیاری مطرح کردن پروژه مسکن اجتماعی از سوی دولتمردان یازدهم تنها برای شانه خالی کردن از بی‌تفاوتی‌ها به پروژه مسکن مهر است. این بی‌توجهی دولت یازدهم به مسکن مهر تا جایی پیش رفت که رهبر جمهوری اسلامی در دیدار با اعضای هیأت دولت نسبت به این موضوع واکنش نشان داد و از دولتمردان خواست نسبت به این مقوله توجه لازم را داشته باشند: «اگر احتمالاً با اصل طرح مسکن مهر و یا نحوه تزریق اعتبارهای بانکی به آن مخالفتی وجود دارد، ‌این را هم بدانیم که اکنون چند میلیون نفر چشم‌انتظار تکمیل مسکن مهر هستند و باید این کار به‌ طور جدی پیگیری شود و به اتمام برسد‌ «.

maskani

حال آنکه در هفته‌های اخیر به متقاضیان مسکن مهر در برخی مناطق همچون پردیس اعلام شده که سهم آورده آن‌ها برای تکمیل واحدهای مسکن مهر تا ۱۲ میلیون تومان افزایش یافته است. این موضوع، سبب اعتراض متقاضیانی شده که از چند سال پیش بین ۲۰ تا ۳۰ میلیون تومان بابت دریافت یک واحد مسکن مهر، هزینه کرده‌اند. این اعتراض‌ها از تجمع در مقابل فرمانداری‌های شهرهای مختلف به تجمع مقابل مجلس شورای اسلامی کشیده است.

دولت یازدهم در یک طرح جایگزین از مسکن اجتماعی رونمایی کرد، طرحی که اجرایی شدن آن چندان با تدبیر صورت نگرفته است و هنوز از آن خبری نیست

«محسن نریمان»، معاون وزیر راه و شهرسازی دولت یازدهم نیز در واکنش به اعتراضان مردم و کار‌شناسان در گفت‌وگو با فارس پاسخی داد که بدین ترتیب از وزارت راه و شهرسازی یازدهم سلب مسولیت کند: دولت یازدهم در موضوع مسکن مظلوم است، چرا که این افزایش قیمت مربوط به بخشنامه دولت قبلی است. وی افزود: این بخشنامه به صورت روشن و شفاف اعلام کرده که هزینه طرح‌های زیربنایی و روبنایی از مردم اخذ شود.

در هر حال با تمام بی‌مهری‌هایی که از سوی دولت‌های دهم و یازدهم به پروژه مسکن مهر و کسانی که با امید داشتن سقفی از آن خود در این پروژه سرمایه گذاری کرده‌اند، کار‌شناسان معتقدند اگر این پروژه نیز تکمیل شود مشکلی که به وجود خواهد آمد خالی ماندن این واحدهای مسکونی است، یعنی متقاضی ندارد و هزینه نگهداری آن به هزینه‌های جاری دولت اضافه می‌شود. در طولانی‌مدت بسیاری از این واحد‌ها تخریب و فرسوده خواهند شد و از بین می‌روند.

کار‌شناسان عدم تقاضا برای واحدهای مسکونی پروژه مسکن مهر را به دلیل رعایت نکردن استانداردهای شهری توضیح می‌دهند. کسانی که بی‌توجه به این مشکلات این واحد‌ها را خریداری کردند به دلیل همین فاصله مکانی واحد‌ها را اجاره داده یا به فروش می‌رسانند و این زمینه مهاجرت گسترده‌ای از شهرستان‌ها به حاشیه کلانشهر‌ها فراهم می‌کند. همچنین این طرح به هیچ یک از اهداف اولیه خود یعنی تولید مسکن ارزان‌قیمت، تامین مسکن برای گروه‌های کم‌درآمد (دهک‌های اول تا سوم) و نیز ثابت نگه داشتن قیمت مسکن شهری دست نیافته است.

مطالب مرتبط

موج تازه بحران اقتصادی پیش روی ایران

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , ,