Saturday, 18 July 2015
26 November 2020
چشم سوم ، به مناسبت روز جهانی زن

«هشت مارس، فریاد رهایی زن»

2015 March 10

شادیار عمرانی- بهرنگ زندی/ رادیو کوچه

 

گزارشی مبسوط از مراسم روز جهانی زن – آنکارا- ترکیه

مصاحبه با فعالان حقوق زنان حاضر در مراسم روز جهانی زن را در فایل صوتی بشنوید.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

امسال، روز جهانی زن، برای نود و هشتمین بار، صدای اعتراض تمام آزادی‌خواهان و برابری‌طلبان در دنیا شد که رهایی جامعه را در گرو رهایی زن، از بند سنت، مذهب، خشونت، سرکوب، تبعیض، تحقیر، کالاشدگی، و مردسالاری محصول نظام سرمایه‌داری‌ می‌دانند. ما از آنکارا گزارش می‌دهیم، جایی که چندی پیش در واکنش به تجاوز منجر به مرگ اوزگه جان، دختر کرد، میدان نمایش خشم مردم و احزاب نماینده‌شان به نظام سراپا تبعیض حاکم شد.

احزاب مختلف سوسیالیست، مارکسیست، کمونیست در کنار گروه‌های فمینیست، حامیان اقلیت‌های جنسی و دگرباشان و مردم آزادی‌خواه، به رسم هرساله به خیابان آمده‌اند و در منطقه قزل آی، دور میدان و میادین اطراف تا میدان ساکاریا، فریاد حق‌طلبی، برابری و احقاق حقوق و کرامت زنان را سر دادند.

1

در میان این گروه‌ها، فعالان سیاسی مارکسیست از گرایشات مختلف، فعالان حقوق زنان، جامعه اقلیت‌های جنسی، فعالان حقوق اقلیت‌ها، نمایندگان مبارزان بلوچستان و کردستان و دیگر فعالان سیاسی ایرانی و افغانستانی، که بالغ بر سی نفر بودند و با هزینه‌ی شخصی از سرتاسر ترکیه به آنکارا آمده‌اند، همگی زیر یک پرچم و در یک صف حضور یافته، و در کنار هم‌رزمان دیگر خود در ترکیه، علیه آپارتاید جنسی در ایران و جهان، تظاهرات کردند.

چرا هشت مارس به عنوان روز جهانی زن شناخته می‌شود؟

4

 

۸ مارس ۱۸۵۷، نیویورک شاهد تظاهرات اعتراضی کارگران زن کارخانه نساخی و پوشاک بود. اعتراضی که به سرعت گسترده شد و با سرکوب شدید پلیس خاتمه یافت. این زنان به دست‌مزد پایین و شرایط نابرابر کاری که به فقر آن‌ها دامن می‌زد اعتراض داشتند. پنجاه سال بعد دوباره در ۸ مارس، زنان نیویورک به فکر افتادند که سالگردی برای این اعتراض خونین بگیرند. و از آن‌جا بود که جنبش اعتراضی زنان آغاز شد و روز ۸ مارس به عنوان روز جهانی زن انتخاب شد. این داستان هر ساله بازگو می‌شود و جهان بدون پرسشی تاریخی و جست و جو برای یافتن سندی معتبر آن را پذیرفته است. داستانی که تاریخ مکتوب جنبش زنان از آن نه به عنوان یک واقعه‌ی تاریخی بلکه یک «اپوکریفا» یا افسانه‌ی کذب یاد می‌‌کند.

2

داستان اعتراض کارگران زن کارخانه نساجی نیویورک که در محافل کمونیستی فرانسه در دهه پنجاه میلادی دهان به دهان گشت برای اولین بار در روزنامه «لومانیته» در تاریخ ۱۳ مارس ۱۹۵۵ به قلم ژاک دوکلوس نوشته شد. پیش از این تاریخ در هیچ منبع تاریخی، و یا خبر منتشر شده در روزنامه‌ای این واقعه ثبت نشده بود. دلیل این جعل تاریخی را تمایل حزب سوسیالیست آمریکا به اجرای سناریوی کمونیسم خوب و کمونیسم بد در دوران اتحاد جماهیر شوروی است. زمانی که تاریخ مبارزات زنان گره خورده بود با تاریخ آغاز اعتصابات کارگری در روسیه پیش از انقلاب کبیر.
گرچه همین روزنامه‌نگار، پنج سال پیش از نگارش این داستان در همین روزنامه تاریخ ۸ مارس ۱۹۰۸، را به عنوان مأخذ روز جهانی زن به مصوبه کنگره حزب سوسیالیست آمریکا اعلام کرده بود، این تاریخ با مقاله‌ای از ویکتور میچات در ژورنال حزب همخوانی داشت.

این تقابل تاریخی از چه زمانی آغاز شد؟

3

به کمک «کلارا زتکین»، لنین برای اولین بار در ۱۹۲۲ روز جهانی زن را به عنوان روز یادبودی کمونیستی اعلان کرد. و این هم‌زمان بود با برگزاری جشن این روز در چین کمونیست. در اسپانیا، پس از پیروزی جبهه مردمی در انتخابات سال ۱۹۳۶، «لا پسیوناریا»، یکی از رهبران حزب کمونیست اسپانیا تظاهرات گسترده روز جهانی زن را در ۸ مارس رهبری کرد که خواست آن حفظ جمهوریت در برابر تهدیدهای فاشیست‌ها بود. از پس از جنگ جهانی اول تا سال ۱۹۶۷، روز جهانی زن به عنوان روزی کمونیستی باقی ماند. تا این‌که بر اساس یک داستان که توسط گروهی از زنان دانشگاه ایلینویز در حلقه‌ی شیکاگو، که شامل دختران آن دسته از کمونیست‌های آمریکایی می‌شد که این تاریخ را شنیده بودند در آمریکا تغییر کرد. از آن زمان این تاریخ واقعه‌ای شد برای حس جدید آگاهی زنان و روز جدید جهانی زن.

در سال ۱۹۷۷ مجمع عمومی سازمان ملل پس از دو سال رایزنی روز هشتم مارس را به عنوان روز جهانی حقوق زنان و صلح اعلان کرد. اما در هیچ یک از اسناد موجود سازمان ملل مرتبط با روز جهانی زن و سازمان جهانی زن، با گذار از افسانه‌ی اعتراض خونین کارگران کارخانه نساجی ۱۸۵۷ ، تاریخ ساختگی ۱۹۰۸ حذف نشد. با این حال تاریخی که گریزی از ذکر آن نبود، تاریخ ثبت شده‌ی ۸ مارس ۱۹۱۷ سن پیترزبورگ بود.
آخرین یک‌شنبه‌ فوریه ۱۹۷۹ در تقویم جولیانو (تقویم میلادی آن زمان در روسیه) که مصادف بود با هشتم مارس در تقویم جورجیان (تقویم میلادی امروزی) آغاز اولین اعتصاب بزرگ کارگری بود. اعتصابی که آغازگر آن زنان کارگر با شعار «نان و صلح» در پتروگراد بودند.

5

تمامی اسناد موجود تاریخ جنبش زنان، از آن روز به عنوان نقطه‌ی عطف جنبش زنان نام می‌برند، نه بدان خاطر که اولین حرکت جنبشی زنان بود. البته که پیشتر با جنبش سافریج در انگلستان و سپس در ایالات متحده، و حتا بسیار قبل‌تر در انقلاب کبیر فرانسه، اولین حرکت‌های رادیکال حق‌طلبانه زنان شکل گرفته بود. اما، تا آن تاریخ قیامی منظم توسط زنان هدایت نشده بود. لئون تروتسکی در دوره‌ی تاریخ انقلاب به شرح اعتصاب کارگران زن نساجی در پتروگراد می‌پردازد و آن را آغازگر اعتصاب سراسری کارگران بر‌می‌شمرد، اعتصاباتی که منجر به انقلاب سوسیالیستی اکتوبر روسیه می‌شود.
الکساندر کولونتای، از حزب بلشویک، پس از انقلاب اکتوبر، لنین را متقاعد می‌کند که این تاریخ را به عنوان روز زن اعلام کند، گرچه این روز تا سال ۱۹۶۵ روز تعطیل نبود. تا آن زمان بیشتر کشورهای اروپایی این تاریخ را به عنوان روز زن پذیرفته و جشن می‌گرفتند.

6

در واقع اولین بار در آگوست ۱۹۱۰، این کلارا زتکین، از حزب سوسیال دموکرات آلمان و لوییس زیتز بودند که در اجلاس عمومی سوسیالیست انترناسیونال دوم پیشنهاد روز جهانی زن را مطرح کردند. یک سال بعد در ۱۹ مارس ۱۹۱۱ در کپنهاگ برای اولین بار روز جهانی زن اعلام شد و در کشورهای اتریش، دانمارک، سوئد، آلمان و سوییس این روز به رسمیت پذیرفته شد. اما از سال ۱۹۱۳ به بعد، زنان کارگر روسی این تاریخ را به آخرین یکشنبه‌‌ی ماه فوریه تغییر داده بودند. و به طور خاص از سال ۱۹۱۴ این تاریخ به عنوان روز جهانی زن در دیگر نقاط دنیا مقبول شد و مراسم آن با تظاهرات گسترده‌ای برگزار می‌شد که طی آن خواست‌های زنان ورای حقوق جنسیتی آن‌ها و اغلب در قالب خواست‌های مدنی کلی‌تری که بیش‌تر معطوف به حقوق طبقه‌ی کارگر بود مطرح می‌شد.

در بین جمع، گروهی از قربانیان خشونت علیه زنان نیز حضور یافته و با محکوم کردن سیاست‌های نظام حاکم و دولت رجب طیب اردوغان، رسیدگی به پرونده‌ی قتل و تجاوز خواهران خود را خواستار شدند.

7

در پایان این مراسم، در کنار قطع‌نامه‌ای که احزاب ترکیه برای پایان دادن به نابرابری جنسی ایراد کردند، فعالان ایرانی شرکت کننده نیز، بیانیه‌ای را در محکومیت نظام جمهوری اسلامی، سرکوب‌گری مذهب و نظام تبعیض محور سرمایه‌داری نطق کردند و آزادی زن را «همین امروز» مطالبه کرده، اعلام کردند که تا احقاق حقوق زنان در ایران و جهان از پای نخواهند نشست.

امسال مطالبات سراسری زنان، حول چند کمپین بین‌المللی شکل گرفته است: برابری دستمزد زنان با مردان، حذف گزینه جنسیت مرد یا زن از کارت‌های شناسایی و پاسپورت‌ها، مبارزه با خشونت خانگی، لغو احکام شریعت و مذهب علیه زنان.

گروه‌ها، احزاب و فعالان زن، همچنین، برای اعتصاب سراسری زنان کارگر در ٨ مارس ٢٠١٧، که آن را انقلاب زنان خوانده‌اند، نیز خود را آماده می‌کنند.

8

اما واتسون، بازیگر، سفیر صلح سازمان ملل و فعال حقوق زنان امسال در نطق خود در جلسه سالانه سازمان ملل در حضور بانکی‌مون، دبیرکل این سازمان، پاسخ عملی به این پرسش را در راس اهداف مبارزان حقوق زنان در سال در پیش‌رو اعلام کرد که: شما برای رهایی زنان چه قدمی بر‌می‌دارید؟ وی در نطق خود، در توضیح کمپین مردان برای زنان، نقش مردان را در پایان دادن به خشونت، تبعیض و سرکوب زنان یک اصل لاینفک دانست، و همه‌ی افراد جامعه، اعم از زن و مرد را به مبارزه‌ی عملی علیه تضییع حقوق زنان فراخواند.

مطالب مرتبط

پیکار نان و برابری، غیرقانونی است

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

TAGS: , , , , , , , , , , ,