شنبه, ۲۷ تیر ۱۳۹۴
29 August 2016
اطلاعات با شکنجه به دست می‌آید

«ما زبان کردی را ممنوع کردیم، اما این اشتباه بود»

۱۳۹۴ اردیبهشت ۲۲

حبیب حسینی فرد / مقاله وارده / رادیو کوچه

 

انگار که من اولین کسی بودم که دستور شکنجه در زندان‌ها را دادم! قبل از ۱۲ سپتامبر ۱۹۸۰، یعنی قبل از کودتای ارتش در زندان‌ها شکنجه وجود نداشت؟ در هر زندانی شکنجه وجود داره. تو اگر یک دفعه گذرت به زندان افتاده باشه، حتما می‌بینی که چطور باهات بدرفتاری می‌شه. ما البته بعد از ۱۲ سپتامبر مقداری اختیارات پلیس در زندان‌ها را بیشتر کردیم و به آنها اختیار کامل دادیم، تا بدون مانع بتونند کار کنند. آنها زندانی‌ها را شکنجه کردند و شنود و استراق سمع به راه انداختند. همه جا زمانی که لازم باشه کسی را به حرف بیارند، شیوه‌های معینی به کار گرفته می‌شه. اطلاعات از همین طریق به دست می‌یاد. آلمانی‌ها، بریتانیایی‌ها، آمریکایی‌ها و فرانسوی‌ها هم به موقع شکنجه کرده‌اند. آلمانی‌ها هم اعضای گروه بادر- ماینهوف را شکنجه کردند و بعدش مدعی‌ شدند که آنها خودکشی کرده‌اند…

shekanjeh

ما دستور دادیم که در مدرسه به هیچ وجه به زبان کردی درس داده نشه و در مراکز عمومی هم کردی صحبت نشه. چرا این کار را کردیم؟ وقتی که من بعد از کودتا رئیس جمهور بودم رفتم به مناطق کردنشین و از یک کلاس سوم یا چهارم ابتدایی بازدید کردم. کتاب درسی را باز کردم و به یکی از بچه‌ها گفتم که بخون. بچه اصلا نتونست؛ در کلاس چهارم ابتدایی باشی و اصلا نتونی ترکی بخونی! من سرم را برگردونم طرف معلم و پرسیدم جریان چیه؛ معلوم شد که معلم هم کرد است، یعنی به زبان کردی درس می‌داده. به آنکارا که برگشتم دستور دادیم که کردی ممنوع بشود. گفتیم که کردی به عنوان زبان آموزشی غدغن است. این تصمیم اشتباه بود و گرچه بعدا لغو شد، ولی اساسا اشتباه بود. به این اشتباه من بعدا پی بردم. حالا فکر می‌کنم که یک کارمند در مناطق کردنشین باید بتونه با ارباب رجوع هم ترکی و هم کردی صحبت بکنه. با تصمیم‌گیری‌های سفت و سخت چنین هدفی قابل دست‌یابی نیست.»

خبرنگار: ولی چطوری باید مردم آن مناطق کردی را درست یاد بگیرند. آیا باید در مدارس آموزش داده بشه؟

اورن: به هیچ وجه. کلاس‌های خصوصی مجازی هستند که می‌شه در آنها کردی یاد گرفت!

از مصاحبه کنعان اورن، رهبر کودتای ۱۹۸۰ ترکیه که امروز در سن ۹۷ سالگی درگذشت. اورن این مصاحبه را سال ۲۰۰۷ با فکرت بیلا، روزنامه‌نگار معروف روزنامه ملیت انجام داده است. این ارزیابی همچنان رایج است که همین «سیاست سفت و سخت» در شیوع رادیکالیزم در میان کردهای ترکیه و شکل‌گیری گروه مسلح پ ک ک در سال ۱۹۸۴ نقش عمده را بازی کرد. از سال ۲۰۰۲ به این سو (از قدرت‌گیری حزب عدالت و توسعه) البته گشایش‌ها در وضعیت کردهای ترکیه کم نبوده‌اند، منتهی این دولت هم سلانه سلانه می‌رود و با مسئله کردها تا حدودی به سوداگری سیاسی و کسب رای در انتخابات‌ها مشغول است تا حل قطعی و بهینه آن. قطار ولی به راه افتاده است و به مقصدرسیدن آن نیازمند اراده قوی‌تر و عاری از شائبه دولت ترکیه و نیز تاکتیک‌ها و کارزارهای درست کردهاست.

«کردها می‌خواستند به زبان خودشان صحبت کنند، آوازهای خودشان را بخوانند و با فرهنگ خودشان زندگی کنند، و این‌ها مطالباتی بودند که ما به آنها بی‌اعتنا ماندیم و نفی‌اشان کردیم. بدبختانه ما با این تفکر بزرگ شدیم که قومی به نام کرد در ترکیه وجود ندارد و آنها نیز زیر مجموعه‌ای از ترک‌ها هستند. ما مطالبات اجتماعی آنها را مزاحم تلقی می‌کردیم و هیچگاه نتوانستیم ماهیت مسئله کردها را درک کنیم.» (فرمانده نیروی زمینی ترکیه در دوران حکومت نظامی کنعان اورن)

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , , , , , , , ,