Saturday, 18 July 2015
29 November 2020
به بهانه هفتادمین سال تاسیس رادیو در ایران

«رادیو بى‌سیم، صداى ما را از تهران مى‌شنوید»

2010 April 24

سروش / رادیو کوچه

soroush@koochehmail.com

اولین کسی که متوجه شد می‌توان از بی‌سیم به عنوان وسیله‌ای ارتباطی استفاده کرد مارکونی دانشمند ایتالیایی بود که بعدها به مخترع رادیو معروف شد‌. وی در سال 1895 میلادی اولین خبر رادیویی خود را با بی‌سیم تا فاصله 3 کیلومتری فرستاد‌.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

مارکونی در سال 1896 در لندن اولین ایستگاه تلگرافی بدون سیم را به کمک امواج الکترونیکی راه‌اندازی کرد‌. او در سال 1897 به ایتالیا برگشت و ارتباطی بی‌سیم بین دو کشتی جنگی در مسافت 12 کیلومتری ایجاد کرد و سرانجام در سال 1901 در تکمیل اختراع خود موفق شد‌.

وی توانست علایم بی‌سیم را از یک طرف اقیانوس اطلس یعنی شهر پل‌دو در انگلستان به آن طرف اقیانوس اطلس یعنی شهر سن‌ژان در امریکا بفرستد‌. مردم از اختراع مارکونی چنان به شور و هیجان آمده بودند که خواستار پخش صدای انسان از رادیو شدند، اما چون هنوز ساختار سامانه داخلی رادیو ضعیف بود‌، سازندگان آن باید فکری بهتری می‌کردند‌.

به همین منظور در سال 1906 فیزیک‌دان امریکایی به نام دوفورست لامپ الکترونی را اختراع کرد که برای رادیو خیلی مناسب بود‌. در سال 1910 برای اولین بار صدای موسیقی و آواز از اپرای نیویورک در سراسر آمریکای شمالی پخش شد‌.

در سال 1913 جمعی از دانشمندان سعی کردند که صدای موسیقی در تمام جهان شنیده شود ولی جنگ جهانی اول زحمات آن‌ها را هدر داد اما احتیاجات جنگ بی‌سیم را گسترش داد و در تاریخ 11 نوامبر 1918 تلگراف بی‌سیم نوید پایان جنگ را به دنیا مخابره کرد

تاریخ شروع بهره‌برداری عمومی از رادیو در سال 1920 است. ‌نخستین دستگاه پخش رادیو و اولین دستگاه‌های پخش منظم رادیو در همین سال در انگلستان به کار افتاد و در سال 1926 اولین نشست بین‌المللی رادیویی با شرکت بیست و هفت کشور جهان در برلین بر‌پا شد و آیین‌نامه مقرارات ارتباطات رادیویی به تصویب رسید‌.

در سال 1924 برابر با سال 1303 خورشیدی در ایران  توسط وزارت جنگ، مقدمات استفاده از بی‌سیم فراهم شد و یک سال بعد بی‌سیم وارد ایران شد.

از سال 1311 سامانه بی‌سیم در ایران توسعه پیدا کرد که در نهایت به تولید رادیو منتهی شد‌. هیت وزیران روز دوم مهر 1313 خورشیدی  استفاده از رادیو را تصویب، و مقراراتی وضع شد که طبق آن برای نصب آنتن و استفاده از رادیو اجازه وزارت پست و تلگراف و تلفن نیز لازم بود‌.

در سال 1316 مقدمات ایجاد مرکز رادیو در وزارت پست و تلگراف و تلفن فراهم شد. روز سوم اردیبهشت 1319 نخستین دستگاه پخش صدا یا همان رادیو در تهران در محل بی‌سیم واقع در جاده قدیم شمیران افتتاح گردید و در روز 4 اردیبهشت همان سال اولین فرستنده رادیویی برنامه‌های خود را در ساعت 7 بعد از ظهر پخش کرد‌.

از سال 1319 رادیو تهران در بیست چهار ساعت فقط هشت ساعت برنامه اجرا می‌کرد که شامل اخبار و موسیقی ایرانی و گفتار مذهبی و فرهنگی و جغرافیایی و تاریخی بود . در سال 1322 رادیو تهران قسمت دیگری به بخش‌های قبلی خود افزود و صبح‌ها نیز برنامه آن سه ساعت افزایش یافت‌.

از سال ۱۳۳۴ اداره کل انتشارات و رادیو تشکیل شد و این اداره سر و سامانى به وضع رادیو در ایران داد و در گوشه و کنار ایران از جمله شهر‌هاى بزرگ دستگاه‌هاى فرستنده و گیرنده که داراى قدرت بالایى بودند نصب شد تا دیگران هم از برنامه‌هاى رادیو بهره‌مند شوند و بدین ترتیب در سال ۱۳۴۲ رادیو تهران نام خود را به رادیو سراسرى ایران تغییر داد و برنامه‌هاى گوناگونى از آن پخش مى‌شد.

رادیو در اوایل دهه ۴۰ به صورت شبانه روزى شد و ۲۴ ساعته برنامه داشت و به مرور زمان اضافه شدن هنرمندان بزرگ نمایش و تاتر به محفل شنوندگان رادیو گرمى خاص بخشیده بود.  هنرمندانى مانند مهین دیهیم و شمسى فضل‌اللهى از این جمله بودند.

بعدها گروه‌هاى نمایشى مختلفى برنامه‌هاى خود را در رادیو اجرا مى‌کردند و به هنگام تابستان و فصل گرما نیز ایستگاهى رادیویى به نام رادیو دریا از کنار سواحل دریاى خزر از استان مازندران شهر چالوس برنامه‌هاى جالبى را به رادیو سراسرى رله مى‌کرد.

بعدها با گسترش رادیو و ایجاد استودیوهاى جدید و پیشرفته اداره رادیو به میدان ارک (پانزده خرداد) در منطقه بازار نقل مکان کرد و پاى هنرمندان زیادى به این اداره باز شد. هنرمندانى چون رهى معیرى شاعر، که با حسین یاحقى و پرویز یاحقى، عبدالعلى وزیرى و قوامى، برادران وفادار و برادران محجوبى به هنر‌نمایى مى‌پرداختند و برنامه‌هاى مفرح و گوناگونى را براى شنوندگان اجرا مى‌کردند.

هر چند  بسیارى از این هنرمندان از دنیا رفتند  اما بسیاری  به یاد مى آورند روزى را که براى اولین‌بار گوینده‌اى از پشت بلندگوها اعلام مى‌کرد این‌جا رادیو بى‌سیم صداى ما را از تهران مى‌شنوید و مردمى که جمعه‌ها با شوق فراوان در انتظار شنیدن برنامه صبح جمعه با شما بودند و شنیدن آواى مرحوم بنان از برنامه گل‌هاى جاویدان برایشان روح نواز بود.

اداره رادیو امروزه بسیار گسترده شده و شامل بخش‌های فراوانی گشته است. هم‌چنین با پیشرفت تکنولوژی شمار زیادی از رادیوهای اینترنتی نیز مشغول به پخش برنامه هستند.

منبع

  • شبکه پیام
  • خبرنامه گویا

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , ,