شنبه, ۲۷ تیر ۱۳۹۴
31 August 2016
بدحجاب خواهر و مادر کسی نیست،

«بدحجاب یک نوع حیوان دوپای جذاب است»

۱۳۸۹ خرداد ۰۸

ابن مطلب از وبلاگ پرشین.کمانگیر برداشت شده است.

هفت هشت پسر دو دختر را در خیابانی دوره کرده‌اند. به لطف کسی که دوربین به دست غائله را ثبت کرده است، ما هم می‌توانیم تماشا کنیم که پسرها یکی از دخترها را محاصره می‌کنند و دورش می‌چرخند. ناگهان دستی به سمت سینه‌ی دختر می‌رود و جماعت هجوم می‌برند.

از دیروز و بعد از دیدن این فیلم (هشدار: آزارنده) دارم به این فکر می‌کنم که چرا چنین اتفاقی در ایران در یک خیابان و در روز روشن می‌افتد. چه چیزی یک دسته مرد جوان ایرانی را به یک گله‌ی گرگ و یک دختر هم‌وطن و هم‌زبانشان را به آهوی در تله تبدیل می‌کند. یک پرس و جوی ساده نشان می‌دهد که نزدیکان من هم تجربه‌ی در تله افتادن را دارند. بدون این‌که بخواهم ادعایی در مورد مرد جوان نوعی ایرانی بکنم، این حادثه نشان می‌دهد که آزار علنی در خیابان یک ادعا نیست، ما این‌جا داریم یک نمونه را بصورت ثبت شده تماشا می‌کنیم.

نظام سیاسی حاکم بر ایران یک برنامه‌ی عملی برای شکل‌دهی به فضای اجتماعی ایران دارد. وجود این برنامه و تلاش برای اجرای آن به هیچ وجه رازهای پنهانی نیستند. به‌طور مثال هفته‌ی پیش خطیب نمازجمعه پیشنهاد کرد که دانشگاه‌ها از ابزار عدم موفقیت تحصیلی برای تنبیه کسانی که تعریف رسمی پوشش را نمی‌پذیرند استفاده کند. وجه دیگر این تلاش را در تصاویری که در سال‌های اخیر در خیابان‌های ایران گرفته شده است، و بسیاری از اوقات توسط رسانه‌های رسمی ایران منتشر شده است، می‌بینیم: نیروهای انتظامی «بدحجاب» را دستگیر و مجازات می‌کنند. به این ترتیب موجودی به نام «بدحجاب» در فضای اجتماعی تعریف می‌شود و مصادیق آن به روشنی در رسانه‌ها نشان داده می‌شود.

حداقل دو نکته‌ی کلیدی در تعریف بدحجاب، با تاکید بیشتر روی دختر بدحجاب، وجود دارد. یک، بدحجاب بد است. این یعنی فردی که در این گروه طبقه‌بندی می‌شود باید مجازات شود و از برخی حقوق محروم شود. دو، بدحجاب جذاب است. در مقایسه با «خوش‌حجاب» که سیاه است و احتمالن تنها دایره‌ی صورتش می‌تواند تداعی جذاب داشته باشد، «بدحجاب» سرتاپا جذاب است.

تصور کن که دو زرافه از باغ وحش فرار کرده‌اند و در خیابان‌های تهران به هر سو فرار می‌کنند. عجیب نیست اگر مردم آن‌ها را دوره کنند و سعی کنند دست به پوستشان بزنند. یکی این طرف با زرافه عکس می‌گیرد و یکی آن طرف دمش را می‌کشد. زرافه حیوانی است که جذاب است. تعریف طبقه‌ای به نام «بدحجاب» به نظر من همین کار را با بخشی از جامعه انجام می‌دهد. در چنین فضایی دختر «بدحجاب» موجود حقیری است که جذاب است. بدحجاب یک شهروند معمولی نیست چون قانون و رسانه‌ی رسمی بدحجاب را سخیف می‌شمرد. مرد‌ نوعی می‌خواهد نصیبی از جذابیت این موجود متفاوت ببرد. به مرحمت تعریف رسمی، بدحجاب حریم امنی که خوش‌حجاب دارد را ندارد. و مردها حمله می‌برند.

جایی درمورد کلماتی که سربازان آمریکایی برای نام بردن ژاپنی‌ها در زمان جنگ جهانی دوم به کار می‌بردند می‌خواندم. به جای استفاده از چیزی مثل «ژاپنی»، آمریکایی‌ها از اصطلاح Jap استفاده می‌کردند. این نامگذاری‌ تحقیر‌آمیز به سرباز کمک می‌کرد که تلقی انسانی از سرباز ژاپنی را کنار بگذارد و راحت‌تر شلیک کند. نظیر همین فرایند در زمان جنگ ایران و عراق و به کمک عناوینی چون «مزدور بعثی» در جامعه‌ی ایرانی پیاده شد. به‌نظر من عنوان «بی‌حجاب» کارکرد مشابهی در جامعه‌ای دارد که نه دچار جنگ با مهاجم خارجی، که درگیر جنگ داخلی است.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , ,