Saturday, 18 July 2015
26 November 2020
سیاه‌چاله،

«وقتی سوختنم تمام می‌شود»

2010 August 07

رامین/ ترکیه/ رادیو کوچه

همه چیز از آن‌جا شروع می‌شود که یک ستاره‌ی چگالتر، سوخت خود را تمام می‌کند و دیگر نمی‌تواند خودش را در مقابل گرانش‌اش حفظ کند. آن موقع است که به سیاه چاله تبدیل می‌شود.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

در واقع وقتی ستاره، سوختش را تمام می‌کند، به اندازه‌ی شعاع شوارتز شیلد منقبض می‌شود که به این عمل فروپاشی درونی می‌گویند. زیرا نه تنها کوچک‌تر می‌شود، بلکه جرم‌اش ثابت می‌ماند و این امر باعث زیاد شدن چگالی و در نهایت زیاد شدن سرعت گریز می‌شود. سپس به طور کلی  و به بیانی ساده‌تر زمانی جرمی شعاعش به شعاع شوارتز شیلد می‌رسد که سرعت گریز آن به سرعت نور برسد. حال طی این فرایند هرچه ستاره‌ی نوترونی بزرگ‌تر باشد، کشش جاذبه‌ی داخلی آن بیش‌تر خواهد بود.

در سال 1939 «اوین هایمز» فکر می‌کرد که نوترون‌ها نمی‌توانند در برابر همه چیز مقاومت نشان بدهند. به نظر او اگر جرم در حال پاشیدن، بزرگ‌تر از 2.3 برابر اندازه‌ی خورشید باشد، نه تنها الکترون‌ها بلکه نوترون‌ها نیز در هم می‌شکنند و در آن موقع چیز دیگری وجود نخواهد داشت که از فروپاشی ستاره جلوگیری کند و فروپاشی کامل به وقوع می‌پیوندد.

فروپاشی کامل به آن معنا نیست که سیاه چاله‌ها از روی صفحه‌ی جهان محو شوند. چون طبق قاعده‌ی فضا-زمان انیشتین فروپاشی کامل در این را نقض می‌کند. به جای آن یک انحنای غیر‌مادی و البته واقعی در فضا به وجود می‌آید. برای درک بهتر فیزیکی سیاه چاله‌ها می‌توان به مثالی توجه کرد که می‌توان آن‌ها را به مردی چاق با وزنی زیاد تصور کرد که البته نا‌مرعی باشد. روی یک نیمکت نشسته باشد که او را نمی‌توانیم ببینیم ولی فرو رفتگی که در میز به خاطر وزن زیاد آن به وجود آمده می‌تواند مشاهده کرد. طبق صحبت‌هایی سیاه چاله‌ها را می‌توان به بیانی ساده‌تر تعریف کرد که قسمتی از فضا هستند که جرم بسیار زیادی در آن متمرکز شده است و هیچ جرمی نمی‌تواند در مجاورت آن از گرانشش بگریزد حتا نور.

برای همین هم هست که نمی‌توان آن‌ها را به طور واضح رویت کرد. چون نور را به درون خود می‌کشند و از باتاب شدنشان جلوگیری می‌شود. برای همین به رنگ سیاه شناخته می‌شوند.

اختر شناسان نیز در این زمینه برای تشخیص و شناسایی سیاه چاله‌ها دو راه کلی را پیش‌بینی کرده‌اند که:

1) از روی جرم سحابی. جرم تمام ستارگان موجود در یک خوشه‌ی پر از ستاره‌های مرعی به طور قابل ملاحظه‌ای کم‌تر از جرم خوشه باشد. مرکز کهکشان‌ها به عنوان مکانی تلقی می‌شود که در آن‌ها سیاه چاله‌ها وجود دارند.

2) اگرچه از سیاه چاله‌ها هیچ تشعشعی خارج نمی‌شود اما اجرامی که در سیاه چاله‌ها سقوط می‌کنند به دلیل زیاد شدن ناگهانی جرم آن‌ها اشعه‌ی ایکس از خود منتشر می‌کنند.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , ,