Saturday, 18 July 2015
25 November 2020
مجله‌ی اقتصادی- اخبار و گزارش اقتصادی ایران

«خباز: نفت بر سر سفره نیامد، نان را هم بردند»

2010 August 10

ریحانه/ پاریس/ رادیو کوچه

«تاپی» جایگزین خط لوله صلح شد

روزنامه «نیترال ترکمنستان» در گزارشی از نشست نمایندگان چهار کشور (ترکمنستان، افغانستان، پاکستان و هند) و مذاکرات پیرامون احداث خط لوله «تاپی» در عشق‌آباد خبر داد. این نشست سومین نشست پیرامون پروژه «تاپی» طی ده روز گذشته است.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

پروژه تاپی که مورد حمایت آمریکا است و بانک توسعه آسیا پشتیبانی مالی آن را بر عهده گرفته است، با طول ۱۶۸۰ کیلومتر و با ظرفیت سالانه ۳۰ میلیارد متر مکعب گاز طبیعی از «دولت آباد» ترکمنستان شروع شده و از مسیر هرات و قندهار (افغانستان)، کویته (پاکستان) تا فزلک در مرز هند و پاکستان عبور خواهد کرد.

این پروژه در حالی از سوی این کشورها درحال بررسی است که دهلی از سال ۱۹۹۰ راه‌های مختلف واردات گاز به هند از جمله خط لوله گاز ایران –پاکستان – هند موسوم به خط لوله صلح را نیز مورد بررسی قرار داده بود. اما هم‌زمان با کناره گیری هند و توقف مذاکرات پیرامون اجرای این طرح‌، پروژه تاپی برجسته‌تر از قبل شده است.

با اجرای پروژه خط لوله گاز «تاپی»، افغانستان علاوه بر تامین سالانه پنج میلیارد متر مکعب از نیازهای گازی خود، سالانه ۳۰۰ میلیون دلار نیز حق ترانزیت دریافت خواهد کرد و این می‌تواند هم درآمد خوبی برای افغانستان باشد و هم فرصت‌های شغلی جدیدی برای کشوری که ۱۱ میلیون بی‌کار دارد ایجاد کند.

اما ایران نیز هم‌زمان با افزایش تحریم‌ها هم‌چنان به مذاکرات برای ورود به بازار جهانی گاز مشغول است. بر این اساس معاون وزیر نفت، از یونان به عنوان یک مسیر جدید انتقال گاز ایران به اروپا یاد کرد .

«جواد اوجی» مدیر عامل شرکت ملی گاز ایران، در ادامه در مورد مذاکرات انجام گرفته با عراق و ترکیه برای ترانزیت گاز ایران به کشورهای اروپایی توضیح داد: «تاکنون مجوز ترانزیت گاز ایران از خاک ترکیه به کشورهای اروپایی صادر شده و از این رو امکان صادرات گاز به اروپا از مسیر ترکیه وجود دارد.»

اما این اظهارات در حالی از سوی مقامات ایران عنوان می‌شود که بسیاری از پروژه‌های تولید و استخراج گاز در میدان گازی پارس جنوبی به دلیل نبود منابع مالی و نیز دانش فنی کافی متوقف شده است.

از سوی دیگر در حالی که آمریکا و اتحادیه اروپا به شدت به دنبال تحریم منابع انرژی ایران هستند حتا در صورت موفقیت ایران برای صادرات گاز به اروپا آیا مشتری برای گاز ایران وجود خواهد داشت؟

در این زمینه «جلال ایجادی»‌، استاد دانشگاه در پاریس می ‌گوید: «تحریم‌ها باعث می‌شود که شرایط ایران در بازار جهانی گاز بسیار سخت‌تر از گذشته شود.

زیرا حتا روسیه هم با وجود پشتیبانی‌هایی که از ایران کرده حاضر نخواهد شد در زمینه گاز به ایران کمک کند زیرا نمی‌خواهد رقیبی برای خود در بازار جهانی گاز به وجود بیاورد.»

وی ادامه داد: «البته در شرایط کنونی ایران حتا نمی‌تواند به این موضوع فکر کند زیرا در اثر تحریم‌ها تقریبن مشتری برای گاز استخراج نشده ایران وجود ندارد و همه کشورهای نیازمند انرژی به دنبال جایگزین‌هایی برای تامین گاز مورد نیاز خود هستند.»

درحالی‌که  شرکت خاتم‌الانبیا سپاه پاسداران به‌خاطر آن‌چه که «حفظ منافع ملی» می‌نامد، بعد از چندین سال تاخیر فاز ۱۵ و ۱۶ پارس جنوبی را نیمه‌کاره رها می‌کند، ترکمنستان همسایه شمالی ایران طی هفته جاری رکورد تولید گاز مایع خود را تا سقف ۷۵ هزار تن در کارخانه مایع سازی گاز طبیعی «نیب» افزایش داده و از سوی دیگر قطر نیز با افزایش برداشت از سهم گازی خود در میدان مشترک با ایران در حال حاضر اصلی‌ترین و اولین صادرکننده ال. ان. جی یا گاز طبیعی مایع در جهان محسوب می‌شود. در این بین جای ایران به عنوان دومین دارنده ذخایر گاز در جهان کجاست؟

با این حال اما مسوولان نفتی ایران باز هم وعده می‌دهند که ظرفیت تولید گاز ایران با یک سوم افزایش طی سه سال آینده به بیش از 900 میلیون متر مکعب در روز خواهد رسید و این رقم تا سال 2015 از مرز 1100 میلیون متر مکعب در روز خواهد گذشت .

هشدار درباره تعطیلی شرکت‌های برق

طلب شرکت‌ها از وزارت نیرو به ۵ هزار میلیارد تومان (پنج میلیارد دلار) رسیده و همین مسئله باعث شده است که ۳۰۰ شرکت از حوزه آب و برق خارج شده و یا در حال خروج هستند.

«یحیی ‌ال‌اسحاق»، رییس اتاق بازرگانی تهران با اعلام این خبر  از وزیر نیرو خواست که یا مطالبات بخش خصوصی از محل واگذاری سهام پرداخت شود و یا ترتیبی داده شود که طلب شرکت‌ها از دولت به صورت پایاپای با بدهی شرکت‌ها به بانک‌ها تسویه شود.

حدود شش ماه پیش، سندیکای برق ایران گزارش داد که دولت بیش‌تر از پنج هزار میلیارد تومان به شرکت‌های عضو این سندیکا بدهکار است و اگر دولت بدهی خود را به شرکت‌های عضو این سندیکا پرداخت نکند ۹۰۰ هزار نفر بی‌کار خواهند شد.

نفت که بر سر سفره نیامد، نان را هم بردند

«محمدرضا خباز»، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس با اشاره به اظهارات محمود احمدی‌نژاد مبنی‌بر این‌که با اجرای  طرح هدفمند کردن یارانه‌‌ها یک فقیر هم نخواهیم داشت، تصریح کرد: «اما این‌که از همین اول گفته شود ما یک فقیر هم نخواهیم داشت از آن حرف‌هایی که است که باید گفته شود آرزو بر جوانان عیب نیست، اما واقعیت ندارد.»

این نماینده مجلس به خبرگزاری آفتاب گفت: «ما در گذشته شاهد بودیم که رییس‌جمهوری گفت نفت را بر سر سفره مردم می‌آوریم اما دیدیم که نان را هم از سر سفره مردم بردند. یا این‌که گفته شد اسامی مفسدان اقتصادی را اعلام می‌کنیم اما رییس‌جمهوری گفت که این حرف را نزده است، به نظر من خبرنگاران رسالت بزرگی در تذکر به مسوولان دارند و باید این سخنان را مستند کنند و به مسوولان یادآوری شود که شما این سخنان را گفته‌اید و نمی‌توانید به راحتی از آن بگذرید.»

خباز افزود: «نباید از ابتدای کار صحبت‌هایی بکنند که در مردم منجر به توقعات فزاینده شود به نحوی که در اجرا با مشکل مواجه شوند و سپس وعده‌ها را پس گرفته و خود را کنار بکشند. از اول و قبل از فراهم شدن مقدمات اجرای هدفمند کردن یارانه‌ها صحبت از دادن 75 هزار تومان پول نقد بود سپس به 50، 40 و 30 هزار تومان کاهش یافت و امروز مبلغی مطرح است که خودشان هم روی‌شان نمی‌شود بگویند چه‌قدر است.»

قطع کامل معاملات زیمنس با دولت تهران

هفته‌نامه آلمانی «اشپیگل» به نقل از پلیس گمرک این کشور نوشت: «جلوی ارسال یک محموله‌ی شرکت زیمنس به ایران را در فرودگاه فرانکفورت گرفته است. ظاهرن قرار بوده تجهیزات ضبط شده از طریق روسیه به نیروگاه هسته‌ای بوشهر منتقل شود.»

شرکت زیمنس ژانویه سال جاری میلادی اعلام کرده بود هیچ معامله جدیدی با جمهوری اسلامی انجام نخواهد داد. مسوولان زیمنس پس از انتشار خبر توقیف تجهیزاتی که مقصد نهایی آن‌ها بوشهر اعلام شده تاکید می‌کنند هم‌چنان بر سر این تصمیم هستند. محموله‌ای یادشده در فرودگاه فرانکفورت ضبط شده است.

به نوشته‌ی اشپیگل گمرک آلمان از پایان سال ۲۰۰۹ تا کنون حدود شش محموله را که اغلب آن‌ها می‌بایست از مسیر روسیه به ایران می‌رسید توقیف کرده است.

در ارتباط با تجارت‌های غیرقانونی با ایران هم اکنون در چند دادگاه فرانکفورت و نوردراین وستفالن پروندهایی در دست بررسی است. دست‌کم سه شرکت آلمانی در این ماجرا درگیر هستند اما ظاهرن پرونده‌ای از شرکت زیمنس در میان آن‌ها نیست. عضو هیت مدیره این شرکت می‌گوید، بدیهی است که زیمنس تمام موارد پیش‌بینی شده در تحریم‌های جدید اتحادیه اروپا را در معامله با تهران مد نظر قرار خواهد داد. او تاکید می‌کند از نیمه‌ی سال ۲۰۱۰ میلادی تجارت با ایران به طور کامل متوقف شده است.

مشکل نیترات آب یک منطقه از تهران حل شد

«محمد پرورش»‌، مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان تهران گفت: «هفته گذشته دستگاه نظارتی وزارت بهداشت به شرکت آبفا استان تهران اعلام کرد که یک نقطه‌ای از تهران و مخزن آب این منطقه دارای نیترات آب بالای 50 درصد است.

وی افزود: «اگرچه به اعتقاد ما نیترات آب این منطقه بالا نبود اما طی یک برنامه وسیع و سرمایه‌گذاری مناسب مشکل این منطقه نیز رفع و به اطلاع وزارت بهداشت رسید.»

وی از اعلام نام این منطقه خودداری کرد و گفت: «8 میلیون نفر از جمعیت استان در حال استفاده از آب شرب هستند. پس بنابراین با اعلام خبرهای این چنینی جز افزایش مشکل کاری از پیش نمی‌رود.»

قرارداد کرسنت منتفی نشده است

سخن‌گوی شرکت اماراتی «کرسنت» منتفی شدن قرارداد فروش گاز ایران به این شرکت را رد کرد و گفت: «به نظر می‌رسد اظهارات مقام ایرانی در این خصوص به درستی فهمیده نشده است.»

این در حالی ‌است که جواد اوجی مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران پیش از این  از منتفی شدن فروش گاز ایران به کرسنت خبر داد و گفت: «در حال حاضر مسایل حقوقی و قراردادی این قرارداد صادرات گاز در امور حقوقی نهاد ریاست جمهوری در حال پیگیری است.»

اما این سخن‌گوی کرسنت در ادامه گفت: «قرارداد 25 ساله میان ایران و کرسنت معتبر است، از نظر بین‌المللی الزام‌آور است و در حال حاضر تحت داوری بین‌المللی قرار دارد و هیچ طرفی آن را لغو نکرده است.»

با این وجود اما مقامات ایرانی بدون توجه به وجود قرارداد نهایی و الزام‌آور معتقدند که تا کرسنت با قیمت پیشنهادی ایران برای گاز خود موافقت نکند این قرارداد نهایی نخواهد شد.

واردات‌، کارخانه‌های شکر را تعطیل کرد

عضو انجمن صنفی کارخانجات قند و شکر ایران می‌گوید که شرایط موجود بازار قند و شکر، به تولید‌کننده و مصرف‌کننده زیان زده است و در این میان سود تنها نصیب وارد‌کننده شکر می‌شود.

«جمال‌الدین عباسیان»، عضو انجمن صنفی کارخانجات قند و شکر ایران، با تاکید بر روند افزایشی قیمت شکر پیش‌بینی کرد که قیمت هر کیلو شکر در سال آینده به بیش از هزار تومان افزایش یابد.

عباسیان، با انتقاد از تعرفه پایین واردات شکر گفت: «از سال آینده با افزایش هزینه‌ها، دستمزدها و مواد اولیه، قیمت نهایی نیز افزایش می‌یابد و این درحالی است که واردات شکر به کشور با تعرفه پایین ادامه دارد.»

بازار شکر نیز مثل بسیاری از کالاهای دیگر که دولت محمود احمدی‌نژاد تلاش داشت از طریق واردات به کنترل آن بپردازد، در سال‌های اخیر دست‌خوش بحران شده است.

به گفته عبدالرضا رحمانی فضلی، رییس دیوان محاسبات کشور، تعرفه واردات شکر در سال 88 به چهار و هشت درصد کاهش یافته است و این امر چهار برابر شدن میزان واردات شکر را به دنبال داشته است.

آمارها نشان می‌دهد که سطح زیر کشت چغندر‌قند در سال 88 نسبت به سال 84 به یک سوم کاهش یافته است و میزان تولید قند و شکر نیز در سال 88 به 450 هزار تن کاهش یافته است.

این روند موجب شده است تا کارخانجات تولید قند و شکر با 30 درصد ظرفیت خود فعالیت کنند و بسیاری از آن‌ها نیز در آستانه تعطیلی و ورشکستگی قرار گیرند.

ترکیه 600 میلیون دلارجریمه به حساب ایران واریز کرد

شرکت «بوتاش» ترکیه به دلیل عدم برداشت گاز کافی ایران جریمه حدود 600 میلیون دلاری به شرکت ملی گاز ایران پرداخت کرد.

بر اساس توافق مقامات شرکت ملی گاز ایران و بوتاش ترکیه باید روزانه 30 میلیون متر مکعب گاز طبیعی ایران به این همسایه شمال غربی تحویل داده می‌شد اما طرف ترکیه سال گذشته به طور متوسط موفق به برداشت روزانه 25 میلیون متر مکعب گاز از ایران شده است.

به گزارش مهر، برای اولین‌بار سال گذشته روند صادرات گاز طبیعی ایران به ترکیه نه تنها متوقف نشد بلکه از روند رو به رشدی برخوردار بوده اما طرف ترکیه مطابق به قرارداد 2 جانبه موفق به برداشت گاز لازم از ایران نشده است.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , ,