Saturday, 18 July 2015
22 October 2021
تحلیل مهدی کلهر،

«کودتای ۲۸ مرداد معادل حمله مغول بود»

2010 August 18

منبع: مهر

خسارت کودتای 28 مرداد به ایران مثل حمله مغول بود. به تاریخ جناحی نگاه نکنیم. قاجار بهتر از پهلوی نبود. مرزها را انگلیس‌ها طراحی کردند. درگیری قوم‌ها شگرد انگلیسی است. 28 مرداد ارزان‌ترین کودتا بود. شوروی به کودتا کمک کرد. رضا‌خان زیرک بود و مصدق فقط وطن‌پرست. خودسانسوری رایج شده است. مصدق مجلس را برای خود می‌خواست. اگر از گسل‌های تاریخی عبرت نگیریم تکرار می‌شوند. نباید از اوین ترسید و …

یک کارشناس رسانه و آشنا به تاریخ ایران کودتای 28 مرداد را سنگین‌ترین شکست ملت ایران بعد از حمله مغول توصیف و بر لزوم پرهیز از برخورد جناحی با مسایل تاریخی و از جمله این موضوع تاکید کرد.

مهدی کلهر مشاور رسانه‌ای رییس‌جمهوری است که در کارنامه وی مناصبی هم‌چون عضویت هیت علمی بنیاد تاریخ انقلاب اسلامی، مشاور و معاون رییس صداوسیما ،معاون وزیر ارشاد در دولت شهید رجایی و … دیده می‌شود. کلهر در آستانه روز 28 مرداد در خبرگزاری مهر حضور یافت و تا زوایای مختلف این اتفاق مهم در تاریخ سیاسی کشور را بازگو کند.

با 28 مرداد جناحی وشعاری برخورد نشود

مهدی کلهر با اشاره به فرا رسیدن سال‌روز کودتای 28 مرداد گفت:28 مرداد در تاریخ ما یکی از مقاطعی است که باید به‌عنوان یک تجربه مهم تاریخی برای آگاهی نسل‌های بعد هر سال به آن به صورت ویژه توجه شود و هر سال یک فصل جدا و مستقل برای پرداختن به آن در نظر گرفته شود.

وی افزود: باید از برخورد شعاری و جناحی با موضوع کودتای 28 مرداد پرهیز شود و تنها دراین صورت می‌توان این واقعه را به صورت دقیق آسیب شناسی کرد.

سنگین‌ترین شکست بعد از حمله مغول

کلهر کودتای 28 مرداد را یکی از بزرگ‌ترین شکست‌های ایران در عرصه سیاسی بعد از حمله مغول دانست و گفت: دوره پهلوی نتیجه طبیعی دوره ذلت بار قاجار بود .برخی فکر می‌کنند قاجار به خاطر احترامی که در ظاهر به روحانیت می‌گذاشت یا مراسم اهل بیت را برپا می کرد بهتر از پهلوی بود در حالی‌که من این‌گونه فکر نمی‌کنم.

وی با تاکید بر اینکه کودتای 28 مرداد یک زمینه داخلی و یک زمینه خارجی داشت گفت: در داخل مشروطه از دست جریانات اصلی مبارزه یعنی شیخ فضل‌اله، بهبهانی،طباطبایی و علمای نجف شامل آملی، یزدی و خراسانی خارج شده بود.

رد انگلیسی‌ها در اختلافات قومی

کلهر به نقش انگلیس برای برهم زدن ثبات درکشورها اشاره کرد و با بیان اینکه انگلیسی‌ها مرزهای ایران را طراحی و ترسیم کرده‌اند گفت: ادوارد لورنس انگلیسی طرحی داشت که بر اساس آن به قومیت‌ها استقلال داده می‌شد. در این چارچوب کردستان و بلوچستان به ساختار مستقل تبدیل می‌شد اما در نهایت انگلیسی‌ها با این تدبیر که اگر اقلیت‌ها مستقل شوند دیگر نکته اختلافی بین آن‌ها وجود نخواهد داشت به این نتیجه رسیدند برای داشتن قابلیت اختلاف افکنی مانع تجزیه شوند.

وی ادامه داد: ارتفاعی در شمال کردستان ایران به نام شیلر افسر انگلیسی وجود دارد که دست عراق است و به راحتی به عراق توانایی اشراف به مرز ایران را با حداقل نیروها می دهد. در کلیه مرزهای ایران ما چنین وضعیتی را شاهدیم که نشانگر طراحی خاص مرزها توسط انگلیس هاست.

این کارشناس آشنا به مسایل تاریخی تصریح کرد: انگلیسی‌ها برای اینکه سیادت خود را حفظ کنند سعی می‌کنند اقلیت‌ها را به جان هم بیاندازند بر همین اساس ما می‌بینیم کشوری به‌نام پاکستان تاسیس می‌شود که خود نام آن برای در مقابله قرار دادن آن با ناپاکستان یا همان هند صورت گرفته است. در حالی که تعداد مسلمانان ساکن هند بیش از 70میلیون نفر است.

فضای خارجی مساعد کودتای 28 مرداد بود

وی به وقوع انقلاب‌هایی در مصر، آمریکای لاتین ، هند و … هم‌زمان با قیام نهضت ملی و وقوع کودتای 28 مرداد در ایران اشاره و این حادثه را ناشی از وقوع برخی تحولات بین‌المللی عنوان کرد. کلهر گفت: پیش از وقوع کودتای 28 مرداد فضا کاملن آماده بود که کشورها خود را از یوغ استعمار رها کنند. وی به تحرکات کمونیسم در نقاط مختلف جهان اشاره کرد وگفت: البته ضربات کمونیسم به نهضت های رهایی بخش کم‌تر از خدمت آن به این نهضت‌ها نیست بر همین اساس اگر پیروزی و انقلابی در برخی کشورها هم‌چون چین و کوبا رخ داد بیش از آن که به کمونیسم برگردد به هوش رهبران این نهضت‌ها برمی‌گردد.

شوروی به کودتا کمک کرد

کلهر نقش شوروی را در کودتای 28 مرداد مورد تاکید قرار داد وگفت: در یکی از این اقدامات در حالی که به واسطه ملی‌شدن نفت غرب از ایران نفت نمی خرید و ایران به شدت به پول نیاز داشت شوروی 11 تن طلای ایران را در دوره مصدق پس نداد تا او سقوط کند و البته بعد از سرنگون شدن مصدق شوروی این طلاها را پس داد. وی یاداور شد: در 28 مرداد ما شکستی خوردیم که درآن یک فرد مهم نبود بلکه یک ملت با شکست مواجه شد.

نقش حزب توده

مشاور رسانه‌ای  رییس‌جمهوری در رابطه با نقش حزب توده در این کودتا گفت: با تحلیل و بررسی وقایع کودتای 28 مرداد و اتفاقات قبل و بعد از آن فعالیت فدائیان اسلام، گروه وابسته به آیت‌اله کاشانی و جبهه ملی می‌توان گفت که حزب توده کمر نهضت ملی را شکست. در حالی‌که بیش‌ترین فرهیختگان، هنرمندان و نوابغ آن دوره از سوی این حزب تربیت شده بودند و مربوطه به این حزب بودند اما این شکست را می‌توان به حزب توده مرتبط دانست.

وی تاکید کرد: نتیجه کودتای 28 مرداد یک نتیجه تاریخی و دردناک است که جامعه ایران را تا پیروزی انقلاب اسلامی از کاروان پیش‌رفت عقب انداخت و تمام پاشنه آشیل‌های ایران را در اختیار بیگانگان قرار داد.

کلهر با بیان این‌که 28 مرداد برای ما باید همیشه زنده بماند که یاد بگیریم و بدانیم که اگر بزرگان و خواص گرفتار خواب و رفاه طلبی شوند می توانند شکست های بزرگی را بر پیکر تاریخ یک کشور بگذارند، افزود: 28 مرداد معادل حمله چنگیز به ایران خسارت زد و این کودتایی بود که با هزینه بسیار کم و ارزان استقلال، آگاهی و آزادی ملت را به باد داد.

ارزان‌ترین کودتای تاریخ

مشاور رسانه‌ای رییس‌جمهوری معتقد است: کودتای 28 مرداد از ارزان‌ترین کودتاها و براندازی‌های تاریخ سیاست آمریکا بوده است به طوری‌که بسیاری از سیاست‌مداران آمریکایی که در این کودتا نقش نداشتند همواره اذعان داشتند که آرزو داشتیم در این کودتا نقشی ایفا کنیم تا بتوانیم در ثبت این کودتای ارزان سهیم باشیم.

وی ادامه داد: اما در این کودتا بیش‌ترین قربانی را حزب توده داد چرا که بسیاری از افسران این حزب توسط شاه اعدام شدند بسیاری از طرف‌داران به شوروی فرار کردند و دیگر طرف‌داران نیز با وضعیت رقت باری در زندگی مواجه شدند.

کلهر افزود: دومین قربانیان مربوط به گروه طرفدار فداییان اسلام و آیت‌ا‌له کاشانی بود و جبهه ملی کم‌‌ترین صدمه را در 28 مرداد دید و این نهضت به عنوان حزب خادم ملت معرفی شد در حالی که باید گفت این مجموعه خائن نهضت ملی است.

مشاور رسانه‌ای رییس‌جمهوری با تاکید بر اینکه من همه دوست‌داران ایران را دعوت به بازخوانی مجدد کودتای 28 مرداد بدون هیچ گرایشی می‌کنم افزود: بازخوانی تاریخ 28 مرداد و توجه به ناگفته های این کودتا می‌تواند نگاه عبرت‌آموزی را به ما ارایه دهد چرا که تاریخ عین به عین تکرار می‌شود و ملتی که به تاریخ خود آگاه نباشد بارها از آن گسل‌هایی که قبلن شکست خورده است شکست می خورد زیرا که تاریخ بسیار بیرحم است و نباید انتظار شفقت از آن داشت.

وی گفت: تنها کسانی از تاریخ بهره می‌برند که چشمانی باز، گوشی شنوا و قلبی متواضع داشته باشند و مسوولیت شکست خود را بپذیرند و بر گردن دیگران نیندازند.

تاریخ تکرار می‌شود

کلهر در بیان ضرورت بازنگری بر تاریخ کودتای 28 مرداد در این برهه زمان نیز گفت: تاریخ تکرار می‌شود و اکنون نیز نشانه‌هایی از این تکرار در جامعه به چشم می‌خورد و ما نیز باید با بازخوانی تاریخ این کودتا عبرت بگیریم.

مشاور رسانه‌ای رییس‌جمهوری با اشاره به اشتباهات مصدق به عنوان رهبر جبهه ملی افزود: مصدق کسی بود که مجلس را به بهانه فرمایشی بودن آن تعطیل کرد و نزدیک یک سال ایران قوه مقننه نداشت و می خواست که تمام اختیارات تام قوه مقننه به او سپرده شود. و بدون دلیل 7ماه مرحوم سیدمجتبا نواب‌صفوی که از هم‌پیمانان نهضت ملی بود را در زندان نگه داشت و من به یقین می دانم که مصدق به دنبال پادشاهی نبود اما این رفتار او تبعاتی را به‌دنبال داشت که قابل جبران نیست.

وی افزود: در مقایسه مصدق با دیگر رهبران ایران در برهه‌های قبل از او از جمله رضا خان می‌توان اشاره کرد که رضا خان از زیرکی خاصی برخوردار بود و توانست با این زیرکی بدون مخالفت‌های مجلس زمینه برکناری احمد شاه را فراهم کند اما مصدق که در علاقه‌مندی او به وطن و مخالفتش با انگلیس و استقلال ایران شکی نداریم با هوش کم و عدم استفاده از زیرکی و سیاست‌مداری در بازگرداندن شاه ایران از رم و رفتار غیر محترمانه با محمدرضا شاه، موجب شد کودتای 28 مرداد رقم بخورد و کشور از پیش‌رفت و حرکت باز بماند.

کلهر ادامه داد: برخی تصور می‌کنند اگر فردی سیاست‌مدار است فارغ از احساسات عمل می‌کند این در حالی است که این‌گونه نیست و باید به احساسات افراد سیاست‌مدار نیز توجه شود و این یکی از بزرگ‌ترین اشتباهات مصدق بود چرا که به احساسات شاه توجه نکرد و موجب شد با رفتار بی توجهانه خود زمینه کودتای 28 مرداد را فراهم کند.

مشاور رسانه‌ای رییس‌جمهوری با بیان اینکه این‌ها ابعادی از کودتای 28 مرداد است که تا کنون نادیده گرفته شده است و باید به آن بسیار توجه شود افزود: در هر صورت شاه پس از فرار به رم به ایران بازگشت اما با خصومت و این خصومت و دشمنی شاه زمینه کودتای 28 مرداد را فراهم کرد.

وی ادامه داد: متاسفانه امروز نیز در کشور بسیاری از این بی‌توجهی‌ها راجع به حدود نامرئی، پروتکل های اخلاقی و حفظ حریم افراد مشاهده می‌شود و این نشانه‌های خوبی نیست.

اگر آن اتفاق نمی‌افتاد الان در جایگاه رفیعی بودیم

کلهر معتقد است: کودتای 28 مرداد یک شکست سنگین برای ایران بود و ما را از کاروان پیش‌رفت حداقل صدسال به عقب انداخت در حالی که اگر این اتفاق به دلیل اشتباهات بزرگان اتفاق نمی‌افتاد ایران اکنون از جایگاه رفیع بر روی کره زمین برخوردار بود و این کودتا ضربه‌ای به ما زد که هنوز آثارش را در کشور مشاهده می‌کنیم.

مشاور رسانه‌ای رییس‌جمهوری ادامه داد: متاسفانه ما هرگز نتوانستیم ارتباطات درونی بافت جامعه را شناسایی کنیم و بسیاری از فکرهای سیاسی در کشور ما نه بومی است نه اسلامی و سیاست‌مداران ما سخت پایبند به آن هستند در حالی که این تفکرات ویروس‌های بعد از 28 مرداد است که در جامعه شکل گرفته و هم‌چنان رواج دارد.

وی گفت: دشمنان ایران واقعن با تمام نیرو وارد جنگ نرم و یا کاشتن جنگ نرم در ایران شدند و این جنگ از سال‌های گذشته آغاز شده است.

به اعتقاد کلهر اگر نگاه کوتاه به دوره‌های قبلی از جمله حکومت رضا شاه داشته باشیم مشاهده می کنیم که در آن زمان در ایران کارخانه تولید هواپیمای آلمانی داشته‌ایم و در تهران قطعات این هواپیماها مونتاژ می‌شد اما در دوره‌های مختلف زمانی این توانایی‌ها را از دست داده‌ایم و با وقوع کودتای 28 مرداد و پیروزی فضاحت بار آن کودتا مسیر کشور تغییر کرد.

مشاور رسانه‌ای رییس‌جمهوری ادامه داد: من نمی‌گویم که کودتای 28 مرداد قرن‌ها سرنوشت ایران را تغییر داد اما معتقدم ما را از کاروان پیش‌رفت بسیار عقب انداخت و مسوولیت این کودتا به جز خارجی ها که وظیفه‌شان دشمنی کردن با ماست بر عهده خواص ماست زیرا که از نفسانیات خود پیروی کردند و موجب این شکست در کشور شدند.

از گسل‌هایی که عبرت نگرفته‌ایم ضربه می‌خوریم

وی با اظهار تاسف به دلیل این‌که کودتای 28 مرداد آسیب شناسی نمی‌شود و هر بار از آن عبور می کنیم، افزود: فراموش نکنیم که تاریخ در حال تکرار است و ما از گسل‌هایی که عبرت نگرفته‌ایم ضربه می‌خوریم چرا که همیشه کودتاها در گسل‌ها صورت می‌گیرند.

کلهر با بیان اینکه پیامبر اکرم (ص) فرمودند حسرت تاریخ را نخورید بلکه از آن عبرت بگیرید، افزود: اکنون نیز باید از تاریخ عبرت بگیریم و با نقد شخصیت‌های شاخص گذشته که در وقایع تاریخ نقش داشته اند از تاریخ عبرت بگیریم. چرا که مملکت بسیار مهم‌تر از نفسانیات مسوولان کشور است.

مشاور رسانه‌ای رییس‌جمهوری با بیان اینکه من نمی‌دانم این چه رسمی است در کشور ما که پس از سال‌ها از گذشت وقایع هنوز هم توان انتقاد از مسوولان آن دوره در کشور وجود ندارد، افزود: باید فرهنگ انتقاد در کشور مرسوم شود حتا در زمان امام خمینی نیز نشریه چلنگر(آهنگر)در صفحه اول خود بارها به امام ناسزا می‌گفت اما هیچ اتفاق و تبعاتی برای آن نشریه بوجود نیامد.

باید بتوان از مسوولان انتقاد کرد

وی ادامه داد: اکنون نیز باید فضای کشور به گونه‌ای باشد که بتوان از مسوولان انتقاد کرد در کودتای 28 مرداد نیز اشکالات زیادی به آیت‌اله کاشانی وارد است از جمله این اشکالات و نقدها می‌توان به موضوع سریع‌الباور بودن ایشان اشاره کرد به گونه‌ای که اگر کسی با یک ته ریش و لباس ساده چند بار در صف اول نماز جماعت شرکت می کرد و بعد از ایشان می‌خواست که برایش توصیه‌نامه به وزیر بنویسد، آیت‌اله کاشانی این کار را انجام می دادند و آن فرد به سادگی می‌توانست مثلن مدیر کل یک وزیر شود.

کلهر به مهر گفت: این رفتار بسیار وحشتناک است و تصور کنید اگر حکومت دست چنین کسانی بیفتد چه اتفاقاتی بوقوع می‌پیوست.

مشاور رسانه‌ای رییس‌جمهوری با انتقاد از رواج خودسانسوری در کشور گفت: خودسانسوری موضوع عجیبی است که در مملکت ما رایج است این در حالی است که اگر کسی فکر می‌کند اعتقادش درست است باید پای حرفش بایستد و مهم نیست که چه کسانی با او مخالفت می‌کنند در اسلام چیزی به‌نام مخالفت زید و امر وجود ندارد.

وی با اشاره به روایتی که در آن عمر خلیفه دوم مسلمانان در جمعی می‌گوید اگر من کج رفتم شما چه می کنید و فردی پاسخ می‌دهد با این شمشیر کج به راه راست می‌کشانیمت، ادامه داد: اسلام این است و باید این روحیه در میان نسل جدید ایجاد شود.

روزی دست خداست

وی افزود: البته موضوع خودسانسوری و رواج آن در جامعه اشکالی است که به نسل من وارد است چرا که روحیه ایستادگی را به نسل بعد از خود منتقل نکردیم.

کلهر گفت: در بیان حقایق نباید از توقیف، قطع حقوقمان، گرفتن پاسپورتمان، به اوین افتادن و … بترسیم و باید به این فکر کنیم که روزی ما دست خداست و وظیفه ما شناخت و دفاع از حق است.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , 

۱ Comment


  1. dara
    1

    این مهملات فقط بدرد رئیسش میخورد