Saturday, 18 July 2015
16 January 2021
پرسه – گفت‌و‌گو با سام خسروی‌فرد

«طبیعت را پاس بداریم»

2010 September 30

سیمین/ رادیو کوچه

simin@koochehmail

هم‌چنان در هفته‌ی پاس‌داشت جهانی گردش‌گری هستیم و من بنادارم این هفته بیش‌تر به این صنعت از زوایای گوناگون نگاهی داشته باشم.

امروز‌ه در جهان با وجود پی‌گیری و تکرار حرکت‌های مختلف در حمایت از گونه‌های زیستی به منظور تداوم منافع و برکات آن در مجامع مختلف جهانی، روند نزولی تنوع زیستی در کره زمین با سرعت بی‌سابقه‌ای هم‌چنان ادامه دارد.

از آن‌جا که فعالیت‌های بشر عامل اصلی این خسارت‌هاست شاید اعلام سال 2010، به عنوان سال تنوع‌زیستی فرصت به جا و مناسبی برای تمرکز بیش‌تر بر فوریت حفاظت از تنوع‌زیستی جهان برای حمایت از سلامت، ثروت و رفاه انسان‌ها در تمام نقاط جهان باشد. در واقع گردش‌گری صنعتی است که می‌تواند بیش‌ترین سهم را در مشارکت برای حفاظت از تنوع زیستی ایفا کند. این امر هم‌چنین از طریق مشارکت در اقدامات ساده‌ای توسط گروه‌های تورگردانی برای به حداقل رساندن فشار و خسارت به حیات وحش یا تامین تسهیلات و تجهیزات لازم تنها از ذخایر پایدار و به روش‌های کم‌خطر برای طبیعت میسر است.»

به بهانه موضوع تعیین‌شده روز جهانی گردش‌گری امسال به‌نام گردش‌گری و تنوع زیستی، گفت‌و‌گویی دارم با «سام خسروی‌فرد»، روزنامه‌نگار، مدرس اکوتوریسم و فعال در زمینه مطالعات محیط زیستی، حفاظت از حیات وحش و مولف کتاب‌هایی در این زمینه. با هم این گفت‌وگو را می‌شنویم:

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

سام خسروی فرد که در حال حاضر دانشجوی دکترای مدیریت حیات وحش است با اشاره به انتخاب شعار امسال می‌گوید:«طبیعی است که فعالیت‌های دیگری که در حوزه محیط زیست و گردش‌گری در سطح بین‌المللی انجام می‌شود چنین روی کردی را خواهند داشت.

اما نکته مهم این است که هروقت صحبت از گردش‌گری است موضوع درآمدزایی آن موردتوجه قرار می‌گیرد و گفته می‌شود نخستین صنعت درآمدزای جهان است اما تا زمانی می‌تواند این درآمدزایی را داشته باشد که قابلیت سرویس‌دهی را داشته باشد. فرض کنیم در یک منطقه طبیعی یا منطقه‌ای که به لحاظ طبیعتش دارای گردش‌گر و جاذبه است اگر این تنوع کم شود، تعداد گردش‌گرانش را از دست خواهد داد بنابراین این روی‌کرد حفاظت از تنوع زیستی الزامن به معنای حفاظت برای حفاظت نیست، در واقع در این بخش ، یک سری برنامه‌ریز نگران این هستند که توریسم پایدار و درآمدهای حاصل از آن را از دست بدهند و برای این که این درآمد از دست نرود به محیط زیست و تنوع زیستی هم توجه شده است.»

وی در رابطه با این که راه‌کارهای واقعی و ملموس حمایت از تنوع زیستی به گونه‌ای که بتوان در عمل و فراتر از شعار از محیط زیست حفاظت کرد چیست و آیا باید مردم آموزش ببینند یا مسوولان باید اقدامی انجام بدهند،می‌گوید:

«این بحث دو وجه دارد: یک بخش مصرف کنندگان هستند که شامل مردم می‌شوند و بخش دیگر، توسعه گران هستند که شامل مسوولان می‌شوند که هر دو گروه نیاز به آموزش دارند. گروه توسعه‌گران روی‌کردشان معمولن در کشورهای جهان سوم مثل کشور ما به استفاده‌های کوتاه مدت و درآمدزایی کوتاه مدت است بنابراین این نگرانی در بین کارشناسان محیط زیست هم هست که این نگاه یک نگاه مصرف گرایانه است.»

او برای مثال به نگرانی از افزایش تعداد گردش‌گران در منطقه مدیترانه اشاره می‌کند و می‌افزاید: «پیش‌بینی می‌شود که تا سال 2020 از این منطقه که دارای 46 هزار کیلومتر طول نوار ساحلی و 25 هزار کیلومتر طول منطقه شهری است،  350 میلیون نفر سالانه دیدن کنند و این رقم بسیار زیادی است برای دیدار کنندگان از چنین منطقه کوچکی. (طبیعی است که) این افراد نیازهای اقامتی، خوراک و … دارند و در مجموع نیاز به زیر ساخت دارند اما درواقع منطقه آسیب می‌بیند. موضوع نابودی گونه‌های گیاهی و جانوری وجود دارد و ممکن است آب شیرین آلوده شود علاوه بر آن که احتمال می‌رود که اختلالات فرهنگی و اجتماعی هم بوجود بیاید. و این مساله راه‌کارش این نیست که ورود گردش‌گر محدود شود. راه کارش به چگونگی استفاده از منطقه و طبیعت باز می گردد و این امرنیاز به برنامه‌ریزی دارد چیزی که ما در ایران نداریم. مثال واضح آن در ایران بحث کشیدن جاده به در یاچه گهر است در استان لرستان . بحثی قدیمی که از دوران رژیم قبل هم مطرح بوده و البته سازمان محیط زیست در آن هنگام، مقابل این حضور بدون توجیه در منطقه ایستاد چراکه کسانی که در آن منطقه تردد می کنند یا کوهنورد هستند یا دوستدار طبیعت و از حضور در آن منطقه لذت می‌برند. رفتن با ماشین کنار یک دریاچه و یک منطقه گردش‌گری طبیعی برای این افراد چندان جذاب نیست علاوه بر آن‌که آن ماشین با خود آلودگی به همراه می‌برد و آن جاده تبعاتی دارد که طبیعت را تخریب می‌کند. مشکل اساسی پیش از آموزش مردم، آموزش مسوولان است که برنامه‌ریزی می‌کنند.»

یک دستورالعمل کوتاه برای گردش گرانی که به یک منطقه گردش‌گری طبیعی وارد می‌شوند: همان گونه که به درون طبیعت رفتند همان‌طور هم از آن خارج شوند نه چیزی به آن اضافه کنند نه چیزی از آن کم کنند

این کارشناس طبیعت‌گردی و حامی حیات وحش تاکید دارد که : « البته مردم هم باید در رابطه با این تنوع زیستی و طبیعت آموزش ببینند و به این فکر کنند که این طبیعت کالای مصرفی نیست.  و این اتفاق خیلی راحت می افتد و نیاز به شیوه‌های عجیب نیست. کافی است ارزش‌ها و زیبایی‌های یک منطقه به مردم و گردش‌گرانی که در آن منطقه تردد می‌کنند معرفی شود و کافی است به آن‌ها گفته شودکه همین‌طور که این‌ها را پاک و سالم تحویل می‌گیرید همان‌گونه هم تحویل بدهید. این کار چندان پیچیده‌ای نیست.»

توصیه او به عنوان یک کارشناس حوزه طبیعت به تمامی کسانی که به گردش‌گری در طبیعت علاقه‌مند هستند و قصدحفظ و نگه‌داری محیطی که به آن قدم می‌گذارندرا دارند، این است:

«در یک جمله کوتاه می‌توان خلاصه کرد که همان گونه که به درون طبیعت رفتند همان‌طور هم از آن خارج شوند نه چیزی به آن اضافه کنند نه چیزی از آن کم کنند. این یک دستورالعمل کوتاه برای گردش گرانی است که به یک منطقه گردش‌گری طبیعی وارد می‌شوند.»

سام خسروی راد، علاوه بر فعالیت در حوزه رسانه، عضو گروه متخصصان مرغابی‌سانان در خطر انقراض  هم چنین مشاور پروژه حفاظت از یوزپلنگ آسیایی بوده و هم‌کاری‌هایی در بخش مطالعات محیط زیست طرح‌های ملی صنعتی نظیر طرح توسعه پارس جنوبی نیز داشته است.

و اما هم‌چون سال‌های گذشته، سازمان جهانی گردش‌گری با توجه به موضوع روز جهانی امسال، یک مسابقه آن‌لاین عکاسی جهانی برگزار کرده‌ است. سازمان گردش‌گری جهانی از تمام شرکت‌کنندگان خواسته تا عکس‌هایی مرتبط با موضوع «گردش‌گری و تنوع‌زیستی» بگیرند تا نشان دهند که گردش‌گری نه‌تنها به یک اکوسیستم سلامت مرتبط است بلکه می‌تواند از آن محافظت نیز بکند.

فرصت ارسال عکس برای این مسابقه آواخر آگوست به پایان رسیده و برگزیدگان در ماه سپتامبر اعلام شده‌اند. برنده نخست این مسابقه سفری به سراسر چین داشته و چهار برنده بعدی هرکدام یک دوربین دیجیتال دریافت می‌کنند.

بهترین عکس‌ها در نمایش‌گاه عکسی که در چین برگزار می‌شود به نمایش در می‌آید و از آن‌ها در اخبار و سایت سازمان گردش‌گری جهانی استفاده خواهد شد.

عکس‌های برگزیده سال 2010 را می‌توانید از این‌جا ببینید.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , ,