Saturday, 18 July 2015
19 September 2020

«نگاهی به برندگان جایزه نوبل سال ۲۰۰۹»

2009 October 09

1

جایزه نوبل معتبرترین جایزه‌ی علمی است که به یک دانشمند تعلق می‌گیرد. جایزه نوبل در سال ۱۸۹۵، به وصیت کارخانه‌دار و شیمیدان سویدی، آلفرد نوبل که بیشتر او را به دلیل ابداع دینامیت می‌شناسند، پایه‌گذاری شد.

در سال ۱۹۰۱ میلادی، نخستین جوایز این بنیاد اهدا شد. طبق وصیت وی، پنج جایزه به‌طور سالانه در رشته‌های فیزیک، شیمی، فیزیولوژی و پزشکی، ادبیات و صلح؛ به افرادی تعلق می‌گیرد که بیشترین خدمت را به بشر کرده باشند.

ششمین جایزه یعنی نوبل اقتصاد نیز در سال ۱۹۶۸ میلادی، توسط بانک مرکزی سوید پایه‌گذاری شد که البته در لیست جوایز مرتبط با بنیاد نوبل جایی ندارد.

چهار هییت مخصوص اعطای جایزه که تحت اساسنامه بنیاد نوبل فعالیت می‌کنند عبارت‌اند از:

فیزیک، شیمی و اقتصاد

آکادمی سلطنتی علوم سوید که وظیفه انتخاب برنده جایزه نوبل در رشته‌های فیزیک و شیمی را برعهده دارد.  هم‌چنین آکادمی سلطنتی علوم سوید، وظیفه انتخاب برنده «جایزه‌ی علوم اقتصادی بانک مرکزی سوید به یاد آلفرد نوبل» که به جایزه نوبل اقتصاد معروف است را نیز برعهده دارد.

ادبیات

آکادمی سوید که وظیفه انتخاب برنده جایزه نوبل در رشته ادبیات را برعهده دارد.

فیزیولوژی و پزشکی

مؤسسه طبی سلطنتی کارویین (برای طب)

صلح

کمیته نروژی نوبل وابسته به پارلمان نروژ (برای جایزه صلح)

ضمنن پنج کمیته نوبل هم وجود دارد که هریک برای توزیع یکی از جوایز مطالعه می‏کنند (از جمله کمیته نروژی برای جایزه صلح). به‏علاوه چهار انستیتو یا موسسه نوبل هم وجود دارد که هریک برای یکی از چهار جایزه فوق‏الذکر فعالیت می‏کنند.

نمودار توزیع جوایز کل نوبل بر حسب کشورها تا سال ۲۰۰۸. تعداد جوایز و سهم تقریبی از کل جوایز اعطا شده برای هر کشور نیز قید گردیده.

کمیته‏های پنج‌گانه نوبل هریک سه تا پنج عضو دارند که توسط هییت مربوط تعیین می‏شوند. کسی نمی‏تواند خود را نامزد دریافت جایزه نوبل کند. کسانی‌که می‏توانند معرف نامزدهای جوایز نوبل باشند:

  • برندگان سابق جوایز نوبل (در رشته‏ مخصوص خود)
  • اعضای هییت اعطای جوایز و اعضای کمیته‏های نوبل (در رشته مخصوص خود)
  • استادان برجسته دانشگاه و آن‏هایی که توسط اعطای کنندگان جوایز انتخاب می‏شوند.
  • ناشر اثر نامزد. (در مورد ادبیات)
  • اعضای پاره‏ای از سازمان‌های پارلمانی یا حقوقی‏ بین‏المللی (برای جایزه صلح)
  • اعضای پارلمان‏ها و کابینه‏ها (برای جایزه صلح)

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

TAGS: