Saturday, 18 July 2015
25 October 2020
کوچه سلامتی‌ - افسردگی

«بیماری موذی قرن»

2010 November 05

دکتر آویده مطمئن‌فر / رادیو کوچه

avideh@avideh.net

در طول زندگی‌، همه‌ی ما ممکن است دوره‌هایی‌ از استرس، ناراحتی‌، غم و اندوه را تجربه کنیم. اغلب اوقات، بعد از، از دست دادن یک عزیز و یا تراژدی‌های شخصی،‌ مانند طلاق یا از دست دادن شغل، به ما احساس افسردگی دست می‌‌دهد، ولی‌ معمولن در مدت چند روز یا چند هفته، اکثریت ما قادر به بازگشت به فعالیت‌های عادی خود خواهیم بود. البته‌ اگر ‌این احساس غمگینی و سایر علایم ادامه پیدا کند، به‌طوری که ما حتا قادر به گذراندن یک روز عادی نباشیم، ممکن است که دچار بیماری افسردگی حاد شده باشیم.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

آغاز افسردگی می‌‌تواند دلایل زیادی داشته باشد، ولی‌ احساس افسردگی، با تغییرات شیمیایی هم‌راه است که بر نحوه‌ی کارکرد مغز تاثیر می‌‌گذارد. «سروتنین» و «دوپامین» موادهای شیمیایی‎ای هستند که هدایت‌کننده‌ی امور عاطفی ما هستند. افسردگی وقتی‌ احساس می‌‌شود که اختلالاتی در انتقال این پیام‌های شیمیایی، بین سلول‌های مغزی ایجاد شود. افسردگی، هم می‌‌تواند باعث بیماری‌های جسمی‌ و هم، نتیجه‌ی آن‌ها باشد. افراد مبتلا به افسردگی، تقریبن سه برابر بیش‌تر، احتمال ابتلا به سکته‌ی قلبی و تقریبن دو برابر بیش‌تر، احتمال ابتلا به سرطان را دارند. در مقابل، ۱۷ تا ۲۷ درصد از افراد مبتلا به بیماری‌های قلبی و ۲۲ تا ۲۹ درصد از افراد مبتلا به سرطان، دچار افسردگی می‌‌شوند.

افسردگی یک اختلال روانی‌ است که مشخصه‌ی آن تضعیف روحیه، عزت‌نفس پایین و از دست‌ دادن علاقه‌ به لذت‌های زندگی‌ و فعالیت‌های روزمره است

افسردگی یک اختلال روانی‌ است که مشخصه‌ی آن تضعیف روحیه، عزت‌نفس پایین و از دست دادن علاقه‌ به لذت‌های زندگی‌ و فعالیت‌های روزمره است. افسردگی، نه توسط اشعه‌ی ایکس و نه با آزمایش خون تشخیص داده می‌شود، بلکه معمولن افراد نزدیک، متوجه تغییر در خلق‌و‌خو، رفتار و کردار فرد مبتلا به افسردگی می‌‌شوند. بیش‌تر علایم افسردگی، در واقع با قید «بسیار کم» یا «بسیار زیاد» هم‌راه هستند. به‌عنوان مثال، شما ممکن است بیش از حد، احساس نیاز به خواب داشته باشید یا این‌که بسیار کم نیاز به خوابیدن را در خود احساس کنید. و یا شما ممکن است به‌شدت آشفته باشید یا به‌شدت تنبل و بی‌‌علاقه به امور جاری‌. در هر حال، هر نوع افسردگی، باید جدی گرفته شود، اما مردم می‌توانند آن را به‌ صورت‌های متفاوتی تجربه کنند. برخی‌ از افراد مبتلا به افسردگی، می‌توانند تجربه‌ای از حالت جنون داشته باشند که در آن صورت، افکار آن‌ها از واقعیت دور است. علایم دیگر افسردگی عبارت‌اند از محدودیت تمرکز، بی‌‌اشتهایی و احساس عمیق و دردناک ناامیدی و پوچی.

بنابر فرضیه‌ی «بیولوژی‌، روانی‌، اجتماعی»، عوامل بیولوژیک، روانی‌، و اجتماعی در ایجاد افسردگی نقش مهمی‌ بازی‌ می‌‌کنند. ولی‌ فرضیه‌ی «زمینه سازی استرس» معتقد است که کسانی که به افسردگی مبتلا می‌‌شوند، زمینه‌ی تمایل به آسیب‌پذیری را بیش‌تر از دیگران دارند که با وجود اتفاقات استرس‌زا فعال می‌‌شود. این زمینه‌ی آسیب‌پذیری، می‌تواند علل ژنتیک داشته باشد یا به‌دلیل تعامل بین طبیعت و پرورش به وجود آید و یا «شماتیک»  و ناشی‌ از دیدگاه‌هایی‌ از جهان که در کودکی یاد گرفته شده‌اند باشد. تجربه‌ی وقایع دردآور منفی‌ از نظر جنسی‌، جسمی و روحی‌ در دوران کودکی، غفلت شدید از کودک، ترک کودک و‌ حتا تجارب تلخ در سن بزرگ‌سالی،‌ مانند تجاوز به عنف، سرقت، جنگ، آدم‌ربایی و حتا شاهد خشونت بودن، برخی از روی‌دادهای تکان دهنده‌ای هستند که می‌تواند باعث افسردگی شود.

افسردگی در کودکان بسیار بحث برانگیز است. کودکان افسرده، اغلب ممکن است که خلق‌و‌خوی تحریک‌پذیری به جای خلق و خوی افسرده نشان دهند و چگونگی‌ نشان دادن این علایم به سن و موقعیت آن‌ها بستگی دارد. بسیاری از کودکان افسرده، علاقه‌ به تحصیل و مدرسه را از دست می‌‌دهند و بازده تحصیلی آن‌ها بسیار کاهش می‌یابد. آن‌ها ممکن است «خواستار»، «وابسته» و یا «بدون اعتماد به نفس» تفسیر شوند و تشخیص افسردگی در آن‌ها به این دلیل با تاخیر صورت می‌گیرد.

افراد مبتلا به افسردگی، در ترس گسستگی خانوادگی و از دست دادن شغل خود به سر می‌‌برند. ترس از انگشت‌نما شدن و قضاوت‌های بی‌رحمانه، باعث می‌‌شود که افراد مبتلا به افسردگی، از تقاضای کمک خودداری کنند. در ایالات متحده، سه‌ونیم درصد از افراد مبتلا به افسردگی حاد، خودکشی می‌‌کنند و ۶۰ درصد از افرادی که اقدام به خودکشی‌ می‌‌کنند، مبتلا به افسردگی هستند و یا از اختلالات دیگر در خلق‌و‌خوی رنج می‌‌برند.

بیش از ۴۰ درصد از بیماران مبتلا به افسردگی حاد، در حال حاضر به دارو‌های ضدافسردگی جواب مثبت نمی‌‌دهند

اکثر دانش‌مندان بر این باورند که فرآیند‌های فیزیولوژیک متعددی در افسردگی اساسی نقش دارند، به این دلیل که داروهای ضدافسردگی تجویز شده، که بر روی جذب سروتنین اثر دارند، در درمان مردم اثرات متفاوتی نشان می‌دهد. بیش از ۴۰ درصد از بیماران مبتلا به افسردگی حاد، در حال حاضر به دارو‌های ضدافسردگی جواب مثبت نمی‌‌دهند. دانش‌مندان دنبال پیدا کردن علل بیماری افسردگی تا به حال  بسیار تلاش کرده‌اند. نتایج تحقیقات اخیر در دانش‌گاه «یل»  توسط تیم دکتر «دومان»، پیدا کردن ژنی‌ به نام «ام پی‌ کی- وان» است که به‌مقدار دو برابر در بافت‌های مغزی افراد مبتلا به افسردگی حاد وجود دارد. دکتر «دومان» بر این باور است که این نتایج، دری را برای پیدا کردن دارویی برای درمان افسردگی افرادی که به داروهای ضدافسردگی مقاوم هستند باز خواهد کرد.

دانش‌مندان دانش‌گاه «یل» هم‌چنین به‌تازگی دریافته‌اند که «کتامین» در موش‌ها، نه تنها به‌سرعت رفتار‌های ناشی از افسردگی را بهبود می‌بخشد، بلکه در بازیابی‌ ارتباط بین سلول‌های مغزی آسیب دیده توسط استرس مزمن هم اثر‌ گذار است. «کتامین» به‌طور سنتی،‌ به‌عنوان یک ماده‌ی بی‌هوشی در کودکان استفاده می‌‌شود، اما در یک دهه‌ی پیش، پژوهش‌گران دریافته بودند که در دوزهای پایین‌تر، این دارو به بیماران مبتلا به افسردگی، تسکین داده است. تیم دکتر «دومان» در دانش‌گاه «یل» با پژوهش‌های جدید، کشف کرده است که «کتامین» با فرآیندی به‌نام «سیناپتوجنسیس»  باعث شکل گرفتن اتصالات «سیناپتیک» جدید بین سلول‌های مغز می‌شود و در حال حاضر «کتامین» به‌عنوان وسیله‌ای برای درمان سریع افرادی که قصد خودکشی‌ دارند استفاده می‌شود.

«الیزابت وورتسل» در مورد افسردگی گفته بود: «انسان می‌تواند از هر شرایط سختی رها شود، تا وقتی که پایان آن شرایط سخت را می‌بیند، اما افسردگی آن‌قدر موذی است که دیدن پایان خود را مشکل می‌سازد. مثل مه، مثل یک قفس بی‌کلید.» اما من می‌گویم که امید، نامریی را دیدنی، ناملموس را قابل لمس و غیرممکن را ممکن می‌سازد.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , , ,