Saturday, 18 July 2015
25 November 2020
شعر در هفته‌ای که گذشت

«وقتی شاعران مرده خبرساز‌ترند»

2010 November 15

مصطفا خلجی / رادیو کوچه

از امروز به طور هفتگی مروری خواهیم کرد بر اتفاقات و حاشیه‌هایی که حول شعر و شاعر رخ می‌دهد. در این مرور کوتاه، سعی می‌کنیم به شعر ایران و جهان بپردازیم، اما تاکید بیش‌تر بر اتفاقاتی است که برای شعر معاصر فارسی می‌افتد. هم‌چنین در این مجال، انتشار شعر در دنیای مجازی را نیز نادیده نمی‌گیریم، زیرا به نظر می‌رسد این روزها شاعران و مترجمان شعر، ترجیح می‌دهند آثارشان را در فضای مجازی منتشر کنند تا این‌ که آن را به تیغ ممیزی بسپارند. علاوه بر این، اینترنت به شاعر این فرصت را داده است که رو در رو با مخاطب خود، شب‌شعری آن‌لاین برپا کند و مشاعره‌ی مجازی را بر شرکت در انجمن‌های شعر که این روزها در ایران رو به انقراض است ترجیح دهد.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

تیری که به هدف نخورد

در این هفته، واکنش‌ها نسبت به اظهارات «سیدعلی صالحی» درباره جایزه نیما ادامه داشت.

جایزه شعر نیما، یکی از معدود جوایز خصوصی ایران در حوزه شعر است، که مراسم  پایانی دومین دوره‌ آن هشتم مهرماه هم‌زمان با روز بزرگ‌داشت مولانا برگزار شد. در این مراسم مجموعه شعر «انیس آخر همین هفته می‌آید» سروده سیدعلی صالحی به عنوان کتاب برتر این جایزه در سال ۱۳۸۸انتخاب شد، اما شاعر این مجموعه از دریافت جایزه نیما سر باز زد. سیدعلی صالحی به خبرگزاری‌های ایران گفت که: «هیچ جایزه‌ای را ـ در وطن ـ و در این شرایط نمی‌پذیرد. مردم با آبرو گرسنه‌اند، با سیلی رخسار سرخ می‌کنند. جایزه‌ها را بگذارید برای بعد. عزت مردم در اولویت است.»

این اظهارات آقای صالحی واکنش‌هایی را در میان شاعران برانگیخت. پس از این‌که سپیده جدیری، برگزار‌کننده جایزه شعر زنان ایران (خورشید) – که این جایزه هم از جوایز خصوصی شعر در ایران است – به سیدعلی صالحی نامه نوشت و او را به «عوام‌فریبی» متهم کرد، «حافظ موسوی»، شاعر و از اعضا‌ی کانون نویسندگان ایران نیز از جایزه شعر نیما دفاع کرد و از حاشیه‌هایی که سیدعلی صالحی برای این جایزه مستقل ادبی به‌ وجود آورد، انتقاد کرد.

حافظ موسوی در بیانیه‌ای، ضمن یادآوری این نکته که جوایزی مثل جایزه شعر نیما در واقع نوعی مقاومت در برابر سیاست‌هایی است که همواره می‌کوشد ادبیات را به زایده‌ای از حکومت تبدیل کند، نوشت: «کاش آقای صالحی زحمت برگزارکنندگان و داوران این جایزه را تا بدین حد بی‌بها نمی‌کرد. آقای صالحی در چندین دوره‌ی جایزه‌ شعر امروز ایران- کارنامه، از اعضای هیت اجرایی این جایزه بود و به خوبی می‌داند که این کارها چقدر زحمت دارد.»

بسیاری از منتقدان شعر می‌گوید این اظهارات سیدعلی صالحی در این شرایط، تیری بود که هدف را اشتباه گرفته بود.

ثوابی که کباب ‌شد

از حاشیه‌های جنجالی دیگر حوزه شعر در هفته گذشته، شکایت جمعی از بازماندگان جنگ ایران و عراق علیه سازندگان مقبره‌ «قیصر امین‌پور» بود. مقبره‌ای که پس از سه سال از درگذشت شاعر و با هزینه‌ای 500 میلیون تومانی به تازگی رونمایی شده است.

«حسین خسروجردی» طراحی این مقبره را که به شکل یک گنبد دوپاره است، برعهده داشته، و مدیر پروژه آن می‌گوید این اولین گنبدی است که در ایران روی زمین نصب شده، اما بعضی‌ها معتقدند که این بنا به بنای یادبود بعثی‌ها در عراق بسیار شبیه است. نادر دریابان یکی از شاکیان طرح مقبره قیصر امین‌پور، به ایسنا گفته است که بعضی از رسانه‌های ایران اعتراض آن‌ها نسبت به مقبره امین‌پور را سانسور می‌کنند.

باید منتظر بود و دید که این‌ شکایت به کجا می‌انجامد. اما کاش در کنار این موضوع، به شکایت جمعی از شاعران در اعتراض به تخریب چندباره‌ی سنگ قبر ساده‌ی احمد شاملو نیز رسیدگی می‌شد.

پرواز 707 در بیمارستان

خبر خوبی که هفته گذشته منتشر شد، این بود که «احمدرضا احمدی» که مدت‌هاست با بیماری دست و پنجه نرم می‌کند، از بیمارستان «آتیه» تهران، به خانه بازگشت. این خبر هم‌راه بود با خبر انتشار تازه‌ترین کتاب این شاعر و نویسنده.

هم‌چنین خبرگزاری‌های ایران نوشتند که این شاعر در روزهای بستری بودنش در بیمارستان، نمایش‌نامه‌ی با نام «فرودگاه – پرواز 707» را برای «داوود رشیدی» به پایان رساند. او نگارش این اثر را از مدتی قبل آغاز کرده بود.

آلبومی برای شعرخوانی شاعر

«حسین منزوی» شاعری است که شعرها و به خصوص غزل‌هایش بسیار مورد توجه مخاطبان شعر امروز ایران به ویژه شاعران غزل‌سرای جوان است. قرار است شعرهای این شاعر با صدای خود حسین منزوی در آلبوم «شوکران‌نوش» منتشر شود.

این آلبوم را که انتشارات دارینوش در دو لوح فشرده (سی‌دی) تهیه کرده، شامل 20 شعر است و «بابک شهرکی» نیز کار موسیقی آن را انجام داده است.

حسین منزوی را که سال 83 در  58 سالگی درگذشت، از پایه‌گذاران غزل نو می‌دانند. او پیام نیما یوشیج را در غزل به خوبی اجرا کرد.

21 آبان، زادروز نیما

اسم نیما یوشیج به میان آمد و باید یادآوری کنیم که جمعه 21 آبان، صد و پانزدهمین سال‌روز تولد پدر شعر نوی ایران بود. او در ده‌کده «یوش» مازندران به دنیا آمد و سال‌ها بعد با مجموعه تاثیرگذار «افسانه» که اکنون مانیفست شعر نوی فارسی به شمار می‌آید، در فضای راکد شعر آن روز ایران انقلابی به پا کرد.

به همین مناسبت عصر روز پنج‌شنبه 20 آبان در تهران همایشی با نام «ققنوس» در خانه شاعران ایران برگزار شد و «مرتضا کاخی» به هم‌راه جمعی از شاعران درباره نیما به سخن‌رانی و شعرخوانی پرداختند.

نقدی بر نیماخوانی شاملو

در هفته‌ای که گذشت، در آستانه زادروز نیما، مطلبی در یکی از سایت‌های ادبی منتشر شد که به نقد نیماخوانی احمد شاملو می‌پرداخت. نویسنده این مطلب، معتقد است که یکی از عیب‌های کار ادبی شاملو تحریف‌هایی ا‌ست که او در آثاری که از دیگران ترجمه، تصحیح یا قرائت کرده، مرتکب شده است و شاملو در این‌گونه کارهایش، شخصی امین و متعهد و وفادار به اصل کار نبود و دخل و تصرف در آثار دیگران و تحریف آن‌ها برایش امری روا بود و بی‌پروا مرتکب آن می‌شد.

«مهدی عاطف‌راد» با ذکر چند نمونه در سایت «فرهنگ‌خوانه»، گفته است که: «این عیب بزرگ و تاسف‌انگیز هم در برگردان‌های شاملو از شعرها و داستان‌هایی که به فارسی ترجمه کرده، وجود دارد و هم در تصحیحش از دیوان حافظ و قرائت تعدادی از شعرهای نیما که با صدای او ضبط شده است.

درگذشت پستچی شاعر

«ژول موژین»، پستچی‌ بازنشسته فرانسوی که شعر هم می‌گفت، نهم نوامبر در 98 سالگی درگذشت. او به «شاعر غارنشین» معروف بود. هم‌چنین این شاعر یکی از دوستان صمیمی «ژان ژیونو» بود. ژول موژین بیش از سی کتاب منتشر کرده بود. زندگی حرفه‌ای این شاعر، یعنی کار در اداره پست، بر روی سبک ادبی‌اش بسیار تاثیر گذاشته بود، به‌طوری که بخشی از آثارش را به‌صورت نامه و کارت پستال منتشر می‌کرد. ژول موژین در شعری می‌گوید:

همه ما به سوی مرگ می‌رویم،

و در انتظار آن دندان‌هایمان می‌افتد،

و فراموشی باعث کارهای بیهوده‌مان می‌شود‌.

کجا می‌رویم؟

جهنم را ترک می‌کنیم یا واردش می‌شویم؟

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , ,