Saturday, 18 July 2015
27 October 2020
دایره‌ی شکسته- اسم پر‌ابهت «ژیان»

«خودروی دوست داشتنی شیهه‌کش»

2010 November 23

مهشب تاجیک‌‌/ رادیو کوچه

زمان زیادی است که خودروهایی که اسم پر‌ابهت «ژیان» را یدک می‌کشیدند از سطح شهرهای ما جمع شده‌اند و فقط از آن‌ها خاطره‌ای باقی مانده است و مثل‌هایی هم‌چون «از ژیان ماشین در نمی‌آید از باجناق فامیل»، اما کسی نیست روزگاری را به یاد نیاورد که همین ژیان یکی از به‌ترین خودروهای ایران بود.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

امسال شصتمین سال‌گرد تولید نخستین اتومبیل فرانسوی «سیتروئن» یا همان «ژیان» است، که در سال ۱۳۴۷ توسط شرکت «سایپا» در ایران مونتاژ می‌شد. خودروی ژیان در فرانسه با نام «دو ژوو» معروف است، دو‌ ژوو در زبان فرانسوی به معنای «دو اسب» است که بیان‌گر قدرت دو اسبی این خودرو در مقیاس فرانسوی است. محبوبیت فراوان این خودرو بیش‌تر به خاطر قیمت ارزان و مصرف بسیار کم بنزین آن بود. شاید هنگامی که این خودرو برای اولین بار در نمایش‌گاه خودروی پاریس در هفتم اکتبر سال ۱۹۴۸‌ رونمایی شد هیچ‌کس فکر نمی‌کرد تا بیست سال این خودرو از محبوب‌ترین و پرفروش‌ترین خودروهای فرانسه باشد. کارشناسان در آن زمان ورود و موفقیت این خودروی دو سیلندر در بازار را بسیار خنده‌دار می‌دانستند، اما پس از موفقیت چشم‌گیری که این خودرو در عرصه‌ی بازار اتومبیل به دست آورد همگان را شگفت‌زده کرد.

شرکت سیتروئن طی سالیان متمادی یا ایجاد تغییراتی مدل‌های جدید ژیان را به بازارها معرفی کرد تا بالاخره آخرین مدل آن در سال ۱۹۹۰ به جهان خودرو معرفی شد. از روز هفتم اکتبر سال 1948 که برای نخستین بار در سی و پنجمین نمایش‌گاه اتوموبیل پاریس به نمایش گذاشته شد و آمریکایی‌ها به طعنه به آن «قوطی حلبی» یا به‌ قول ما ایرانی‌ها «لگن»‌، آلمانی‌ها به آن «اردک‌ کوچک»‌ و انگلیسی‌ها به آن «حلزون» نام دادند، تا سال ۱۹۹۰ میلادی در حدود پنج میلیون دست‌گاه ژیان را فروختند و یک صف طولانی پنج ساله برای خرید دست‌گاه نو آن در بین خانواده‌ها و مردم کم‌درآمد و بیش‌تر کشاورزان یا جوانان فرانسوی وجود داشت و به‌همین دلیل بود که ژیان‌های دست دوم گران‌تر و حتا دو برابر قیمت نوی آن رد و بدل می‌شد، تا ۵ سال در نوبت نمانند. نمونه‌های اولیه  ژیان را فرانسوی‌ها از ترس این‌که آلمان‌ها و هیتلر از آن‌ها به‌عنوان نمونه‌های ماشین‌های نظامی استفاده نکنند، در چند مزرعه قایم کرده بودند که بعد از جنگ از زیر خاک بیرون آورده شدند.

مدل‌های اولیه ژیان فقط یک چراغ جلو داشتند و با هندل روشن می‌شد جلوی پایین کاپوت، بعدها دو چراغه شد و دارای استارتر مدل امروزی. می‌گویند ژیان حتا آینه بغل هم نداشته‌ است. ژیان فرانسوی و فولکس قورباغه‌ا‌ی دو ماشین کوچک ارزان‌قیمت زمان جنگ جهانی دوم بودند که به‌طور تقریبی هیچ نیازی به تعمیر نداشتند و همین باعث کسادی بازار کارخانه‌های اتومبیل‌سازی شده بود و ازین بابت ناراحت بودند و شاید به‌همین دلیل بود که تولیدش را متوقف کردند اما برای مردم روستایی و فقیر فرانسه‌ی زمان جنگ دوم جهانی بسیار هم مناسب بود و می‌توانستند هم سبد‌های تخم‌مرغ و هم گوسفندها را کیلومترها در جاده‌های خاکی و پر دست‌انداز به بازار ببرند و با آن به گشت و گذار و پیک‌نیک بروند و دیگر این‌که صندلی عقبش را درآورده و در پارک‌ها و پیک‌نیک‌ها به‌عنوان نیمکت از آن استفاده کنند.

ژیان که نام فرانسوی اش ۲ CV است امروزه به‌عنوان یک کالای آنتیک و بسیار گران‌قیمت و در عین حال نوستالژیک و خاطره‌انگیز به‌شمار می‌رود. از آن‌جا که هیچ نیازی به تبلیغات نداشت روز اول از روزنامه‌نگاران برای مراسم پرده‌برداری از آن دعوتی نشد، به‌همین دلیل بود که روزنامه‌نگاران که از این موضوع ناراحت بودند سعی در سخره‌ی آن کردند. به‌طور مثال آمریکایی‌ها که زیاد هم با فرانسوی‌ها رابطه‌ی خوبی نداشتند‌ از متلک‌پراکنی به ژیان و لقب قوطی باریک دست برنمی‌داشتند. ژیان نه تنها اولین اتومبیل سازگار با محیط زیست بود از لحاظ مصرف خیلی کم بنزین، بلکه صنعت اتومبیل‌سازی آن زمان را هم متحول کرد و لقب اتومبیل مردمی را به خود اختصاص داد. حتا در سال ۱۹۵۸ مدل جدیدی به‌نام «صحرا»  با دو موتور  یکی برای چرخ‌های عقب و یکی برای جلو ساخته شد. ژیان‌ها در اول فقط در یک رنگ خاکستری تولید می‌شدند ولی بعدها رنگ‌های شاد و متنوع  زرد و قرمز و آبی هم اضافه شدند. داشبرد بسیار ساده، صندلی‌های بدون پشتی‌، و موتورهایی که به راحتی با آب سرد می‌شدند.

از قرار معلوم این شیر پیر باز هم تصمیم به برگشت دارد، و شرکت سازنده‌ی این خودرو جدیدترین مدل‌های آن را رو قرار است تا سال ۲۰۱۲ به بازار عرضه کند. این خودرو جدید مجهز به شیشه پانورامیک با سقف پارچه‌ای بوده که می‌تواند هم‌چون مدل‌های قدیمی به سمت عقب جمع شود. کاپوت این خودرو به‌طور کامل یاد آور مدل اصلی است، در حالی که چراغ‌های جلو با گلگیر‌های بغل یک پارچه شده‌اند. بازگشت ژیان می‌تواند شروعی دوباره برای شرکت سیتروئن در طراحی خودرو‌های مدرن باشد.

این خودرو از به‌روزترین تکنولوژی ساخت و تولید در کنار مدیریت هزینه ساخت بهره می‏گیرد و با توجه به بازار، هدفی که برای این مدل و نسل فعلیش c2 مشخص شده، سعی شده تا قیمت تمام شده پایینی را برای مصرف‏کننده به ارمغان آورد. اما این نکته به بهای کاستن از کیفیت تولید، ایمنی و باقی مسایل تمام نشده است. بر طبق آخرین اخبار منتشر شده این مدل جدید مراحل پایانی طراحی، مدل‏سازی و ساخت نمونه‏های پیش تولید را پشت سر گذاشته و می‏رود تا قابلیت‏های خود را روی جاده و نه صفحه‌ی کامپیوتر به نمایش بگذارد. سعی شده تا مدل تولیدی با کم‌ترین تفاوت‏های ظاهری نسبت به مدل قبلی به مرحله نهایی تولید برسد، هر چند وضعیت رکاب‏های جانبی در قسمت زیرین در عقب و کوچکی ابعاد درهای عقب نکته‏ای است که به نظر مورد بازنگری قرار خواهد گرفت. طول کلی این مدل جدید در حدود 5.3 متر خواهد بود و بین دو مدل c1 و c3 را در خانواده سیتروئن پر خواهد کرد.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , ,