Saturday, 18 July 2015
28 September 2020
زخم

«خواب‌گاه‌های دانش‌جویی، هتل‌های بی‌ستاره»

2010 November 24

افشان برزگر/ رادیو کوچه

اکثر افراد تحصیل‌کرده از دوران دانش‌جویی به‌عنوان یکی از به‌ترین دوران زندگی خود یاد می‌کنند، چراکه در این دوران است که افراد با رسیدن به بلوغ فکری، برگی جدید و سرنوشت‌ساز را در زندگی خود ورق می‌زنند.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

البته شاید این دوران برای برخی از دانش‌جویان نیز خاطرات بدی با خود به هم‌راه داشته باشد، دانش‌جویانی که دور از خانواده و در شهر و یا حتا کشوری دیگر خواهان ادامه تحصیل بوده و مجبور باشند خواب‌گاه‌هایی که واجد حداقل استانداردهای نیستند را برای زندگی انتخاب کنند که می‌توان از این دست خواب‌گاه‌های دانش‌جویی را به‌وفور در ایران مشاهده کرد. اماکن و ساختمان‌هایی که تنها می‌توان در آن خوابید و نه زندگی کرد.

براساس اعلام وزارت علوم، تحقیقات و فن‌آوری ایران در حال حاضر 907 خواب‌گاه دولتی در کشور وجود دارد که 179 هزار و 217 دانش‌جو در آن ساکن هستند، البته این تعداد خواب‌گاه 50 درصد از 65 درصد از دانش‌جویان متقاضی دریافت خواب‌گاه را تحت پوشش خود قرار می‌دهد و 862 خواب‌گاه متعلق به دانش‌جویان مجرد و 45 خواب‌گاه نیز برای متاهلان است.

آمارهای وزارت علوم نشان می‌دهد که از 179 هزار دانش‌جوی ساکن در خواب‌گاه‌های دولتی ایران 90 هزار دانش‌جو، دختر و بقیه پسر هستند. هم‌چنین 49 درصد از دانش‌جویان در اتاق‌های پنچ یا شش نفره، سه درصد در اتاق‌های هفت یا هشت نفره و تنها 29 درصد در اتاق‌های یک یا دو نفره زندگی می‌کنند که با محاسبات این وزارت‌خانه به هر دانش‌جو به‌طور میان‌گین 8 مترمربع سرانه فضای فیزیکی می‌رسد. در حالی که سرانه استاندارد جهانی برای هر دانش‌جو 16 مترمربع است.

آمارهای وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی هم که مسوولیت آموزش بخش دیگری از دانش‌جویان کشور را بر عهده دارد نیز نشان می‌دهد که وضعیت خواب‌گاه‌های دانش‌جویی در این وزارت‌خانه نیز دست کمی از خواب‌گاه‌های وزارت علوم ندارد، به‌طوری که بر اساس اعلام این وزارت‌خانه 350 خواب‌گاه در سطح دانش‌گاه‌های علوم پزشکی فعال است که 46 هزار دانش‌جوی دختر و پسر در آن ساکن هستند و به‌طور متوسط سرانه فیزیکی خواب‌گاهی این وزارت‌خانه 14 مترمربع است که باز هم با استاندارد جهانی فاصله دارد.

این وضعیت خواب‌گاه‌های دولتی است، خواب‌گاه‌هایی هم در ایران وجود دارد که زیر نظر هیچ ارگان و سازمانی فعالیت می‌کنند و به مرجعی نیز پاسخ‌گو نیستند که وضعیت این دسته از خواب‌گاه‌ها که وزارت علوم نام «خواب‌گاه‌های غیردولتی» بر روی آن‌ها گذاشته است، بدتر از خواب‌گاه‌های دولتی است و تعداد آن‌ها بر اساس آخرین اظهارنظرهای مسوولان 600 خواب‌گاه است. در این میان تامین بهداشت خواب‌گاه‌ها، اولین قربانی تراکم بالا در کنار مشکلات همیشگی یعنی سو مدیریت مسوولان وزارت‌خانه و خواب‌گاه‌ها و کم‌بود اعتبارات برای ساخت خواب‌گاه‌های بیش‌تر است، به‌طوری که در خواب‌گاه‌های دانش‌جویی به این نیاز اولیه انسان که زمینه‌ساز فعالیت‌های بعدی اوست، توجه لازم صورت نمی‌گیرد.

هنگامی که پای صحبت دانش‌جویان خواب‌گاهی می‌نشینی، متوجه می‌شوی که همگی به نحوی از وضعیت بهداشتی خواب‌گاه خود ناراضی هستند، حال فرق نمی‌کند که این دانش‌جو در خواب‌گاهی در پایتخت ساکن باشد و یا شهری مرزی.

به گفته دانش‌جویان، آش‌پزخانه‌ها، سرویس‌های بهداشتی و حمام‌ها همیشه شلوغ و کثیف است. حتا در برخی مناطق کشور آب آشامیدنی دانش‌جویان نیز از سلامت برخوردار نیست و مسوولان خواب‌گاه‌ها نیز به این مسایل توجهی نمی‌کنند.

نبود سیستم تهویه مناسب، تعداد محدود سرویس‌های بهداشتی و حمام که چند دست‌گاه از آن‌ها هم معمولن غیرقابل استفاده هستند، نبود آب گرم در سرویس‌های بهداشتی، نبود یخچال به تعداد کافی برای نگه‌داری مواد فاسدشدنی، فقدان فضایی مناسب برای خشک‌کردن لباس‌های دانش‌جویان که بیش‌تر اوقات در راه‌روهای تاریک خشک می‌شوند، تلنبار شدن زباله‌ها در گوشه‌ای از خواب‌گاه و جمع‌آوری نکردن آن‌ها پس از گذشت چند روز، حضور نداشتن پزشک در مجتمع‌های خواب‌گاهی و نبود امکان رسیدگی به وضعیت بیماران اورژانسی به‌دلیل دور بودن بعضی از خواب‌گاه‌ها از شهرها، از مهم‌ترین مشکلات دانش‌جویان ساکن در خواب‌گاه‌ها است.

ادامه این روند معیوب و رسیدگی نکردن به نظافت و بهداشت خواب‌گاه‌ها باعث شده که هر از چند گاهی خبر ابتلای دانش‌جویان خواب‌گاهی به یک بیماری مسری و همه‌گیر را بشنویم که آخرین نمونه آن، بروز بیماری‌های پوستی با منشا «ساس» در خواب‌گاه‌های دانش‌گاه‌های «الزهرا» و «علامه طباطبایی» بود.

مسوولان این دو دانش‌گاه نیز با تایید وجود «ساس» در خواب‌گاه‌هایشان، این اطمینان را دادند که با انجام سم‌پاشی، ضدعفونی کردن وسایل دانش‌جویان و ارایه آموزش‌های لازم به آن‌ها این مشکل برطرف شده و دانش‌جویان بیمار نیز به مراکز درمانی معرفی شده‌اند.

البته مدیر امور دانش‌جویی دانش‌گاه الزهرا عنوان کرده که ظاهرن بقیه دانش‌گاه‌ها نیز درگیر این موضوع هستند.

در این راستا معاون دانش‌جویی وزارت علوم نیز طی اظهارنظری اعلام کرده است که مشاهده «ساس» در خواب‌گاه‌ها اصلن مخاطره‌آمیز و نگران‌کننده نیست. «ساس» تنها یک انگل است که عارضه خارش شبانه ایجاد می‌کند و بیماری همه‌گیری توسط آن به‌وجود نمی‌آید.

وی هم‌چنین عنوان کرده که دمای مطلوب «ساس» صفر تا 9 درجه بوده، در حالی که دمای خواب‌گاه‌ها بیش از 25 درجه است، به همین خاطر «ساس» دوام چندانی در فضای خواب‌گاهی ندارد.

با این حال به نظر می‌رسد مسوولان ایران به‌دنبال رفع مشکلات بهداشتی دانش‌جویان نیز هستند، به‌طوری که طرح صدور شناس‌نامه سلامت آغاز شده، البته این طرح تنها برای دانش‌جویان دانش‌گاه‌های علوم پزشکی اجرا می‌شود و قرار است نتایج کامل این طرح در بهمن ماه امسال اعلام شود.

براساس این طرح، دانش‌جویان تازه وارد به دانش‌گاه‌های علوم پزشکی یک‌بار در سال از نظر جسمی و روانی ویزیت می‌شوند. البته قرار است این طرح تنها به دانش‌جویان تازه‌وارد محدود نشود و سایر دانش‌جویان را نیز در بر بگیرد.

از دیگر اقدامات دولت برای افزایش کیفیت خواب‌گاه‌ها در ایران، واگذاری خواب‌گاه‌ها به بخش خصوصی است که در این راستا شرکت تعاونی خواب‌گاه داران غیردولتی به ثبت رسیده است که بر اساس این طرح، ابتدا خواب‌گاه‌های خودگردان، سپس خواب‌گاه‌های استیجاری و در نهایت خواب‌گاه‌های ملکی به بخش خصوصی سپرده خواهد شد و دانش‌گاه‌ها تنها ناظر بر عمل‌کرد بخش خصوصی خواهند بود.

در اقدامی دیگر نیز وزارت علوم اقدام به بازنگری در آیین‌نامه خواب‌گاه داران خصوصی کرده است، به‌طوری که بر اساس اعلام مسوولان این وزارت‌خانه برای انتخاب خواب‌گاه‌دار یک‌سری صلاحیت‌های فردی، اجتماعی و تخصصی دیده شده که فرد متقاضی باید واجد آن شرایط باشد که داشتن عدم سو سابقه و دارا‌بودن سابقه خواب‌گاه‌داری از جمله این شرایط است. البته باید گفت که این آیین‌نامه هنوز نهایی نشده و قرار است در آینده اجرایی شود.

به هر حال هرچند زندگی در خواب‌گاه‌های دانش‌جویی فرصتی برای رشد ابعاد شخصیتی، اجتماعی، فرهنگی و ایدئولوژی دانش‌جویان است و در بسیاری از مواقع مسیر زندگی افراد را تغییر می‌دهد، اما به‌نظر می‌رسد خواب‌گاه‌های دانش‌جویی در ایران به‌دلیل سیاست‌گذاری‌های نامناسب، سو‌مدیریت‌ها و کم‌بود اعتبارات تنها در حد هتل‌های بی‌ستاره باقی‌ مانده و به محلی برای خوابیدن دانش‌جویان بدل شده است.

دانش‌جویانی که با هزار امید و آرزو برای ساختن فردایی به‌تر پا به دانش‌گاه می‌گذارند، در خواب‌گاه‌ها به‌دلیل وجود فاصله زیاد بین واقعیت خواب‌گاه‌ها با محل واقعی زندگی، به‌جای دست‌یابی به نقشه و هدف‌شان، با مشکلات فراوانی هم‌چون افت تحصیلی، ایجاد مشکلات روحی و جسمی، افسردگی، پرخاش‌گری، برخوردهای لفظی و فیزکی و … مواجه می‌شوند که رفع این مشکلات که آسیب‌های اجتماعی فراوانی به دنبال دارد، مستلزم ارج نهادن به واژه و شخصیت «دانش‌جو» از سوی دولت‌مردان ایرانی است.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , , ,