Saturday, 18 July 2015
20 October 2020
کوچه سلامتی‌ - فشار خون بالا

«قاتل خاموش»

2010 November 27

دکتر آویده مطمئن‌فر / رادیو کوچه

avideh@avideh.net

فشارخون، در واقع فشاری است که خون بر دیواره‌های شریان‌ها وارد می‌آورد. قلب، خون را با فشار معینی‌، از طریق شریان‌ها، به تمام بدن می‌فرستد. بالاترین حد فشارخون، زمانی‌ است که خون، قلب را از طریق «آئورت»  (Aorte) ترک می‌کند و به‌تدریج که وارد شریان‌های کوچک‌تر و موی‌رگ‌ها می‌شود، این فشار کاهش می‌‌یابد. «هایپرتنشن»  (Hypertension) اصطلاح پزشکی‌ فشارخون بالا است. «هایپرتنشن» درمان یا کنترل نشده، عامل خطری جدی برای حمله قلبی، نارسایی قلبی، سکته مغزی، بیماری‌های عروقی، «انوریزم»  (Aneurysm) آئورت و نارسایی کلیه به‌شمار می‌رود. به همین دلیل است که فشارخون بالا، قاتل خاموش نامیده می‌شود.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

واحد فشارخون، «میلی‌‌متر جیوه»  (mmHg) است و معمولن این اندازه‌گیری در بالای بازو از «شریان بازویی»  (Brachial Artery) صورت می‌گیرد. فشارخون به‌وسیله‌ی دو عدد ثبت می‌شود. عدد اول که شماره بالاتر است، نشان‌دهنده فشار «سیستولیک»  (Systolic) قلب است‌ که به وسیله‌ی انقباض قلب تولید می‌شود و در واقع فشاری است که خون به دیواره‌ی شریان‌ها وارد می‌‌کند. عدد دوم که کوچک‌تر است، فشار «دیاستولیک»  (Diastolic) است و نشان‌دهنده‌ی فشار موجود در شریان‌ها است، در زمانی‌ که قلب در حال پر شدن است و بین دو ضربان استراحت می‌کند. فشار خون همیشه به‌عنوان فشار «سیستولیک» بر روی فشار «دیاستولیک» ثبت می‌شود. خطر مرگ بر اثر حمله قلبی، به‌طور مستقیم به فشار خون بالا ارتباط دارد، به‌خصوص به فشارخون «سیستولیک». هر چه فشار خون بالاتر باشد، ریسک حمله قلبی نیز بالاتر است. فشارخون طبیعی،‌ فشار ۱۲۰ میلی‌متر جیوه بر روی ۸۰ میلی‌متر جیوه محسوب می‌شود. اگر پزشک شما در پنج مورد، فشارخون شما را بیش از حد معمول پیدا کند، به احتمال زیاد شما را با فشارخون بالا تشخیص می‌دهد.

کاهش وزن اضافی، کاهش مصرف نمک، کنترل مصرف الکل و از همه مهم‌تر، یک فعالیت بدنی منظم، می‌تواند به‌طور کلی‌ در جلوگیری از بالا رفتن فشار خون در سنین بالاتر، نقش بسیار مهمی‌ داشته باشد.

فشارخون بالا در ۹۰ درصد موارد «ایدیوپاتیک»  (idiopathic)است و «هایپرتنشن اساسی»  (Essential Hypertension)  یا اولیه خوانده می‌شود. وقتی‌ که مشکل زمینه‌ای، مانند بیماری کلیه یا اختلالات هورمونی وجود داشته باشد که باعث بالارفتن فشار خون می‌شود، «هایپرتنشن ثانویه»    (Secondary Hypertension)  خوانده می‌شود. و اگر علت زمینه‌ای اصلاح شود، فشارخون بالا بهبود می‌یابد و حتا ممکن است که به حالت عادی بازگشت کند. در حالی‌ که اغلب اوقات، علت فشار خون بالا ناشناخته است، ولی‌ عوامل خطر مختلفی‌ وجود دارد که می‌‌تواند باعث توسعه فشار خون بالا باشد. برخی‌ از این عوامل خطر، مانند سن، جنس، نژاد، وضعیت اجتماعی و اقتصادی و سابقه خانوادگی را نمی‌‌توان تغییر داد، اما عوامل خطر دیگر، کاملن قابل کنترل است. چاقی، حساسیت به سدیم، مصرف الکل، قرص ضدبارداری، ورزش نکردن، اپنه (Apnee) در خواب، استرس، استفاده از برخی‌ داروهای مورد استفاده در سرماخوردگی‌ و آلرژی از قبیل «پسودوافدرین»  (Pseudoeohedrine) از عوامل خطر قابل کنترلی هستند که باعث افزایش فشار خون می‌شوند.

گاهی‌ اوقات فشار خون بالا می‌تواند باعث سردرد، مشکلات بینایی، سرگیجه و یا تنگی نفس شود، ولی‌ بسیاری از افراد مبتلا به فشار خون بالا، هیچ نشانه‌ای ندارند. به همین دلیل، اغلب مردم به دنبال مراقبت‌های پزشکی‌ نمی‌‌روند تا وقتی‌ که علایم ناشی‌ از صدمات وارده به ارگان‌های دیگر در بدن، ناشی‌ از فشار خون بالای مزمن، شروع به نشان دادن خود بنماید. حدود یک درصد از افراد مبتلا به فشار خون بالا، به دنبال مراقبت‌های پزشکی‌ لازم نمی‌روند، تا این‌که فشار خون بالا، خیلی‌ شدید شود و تبدیل به یک بیماری شناخته شده به نام «هایپرتنشن بدخیم»  (Malignant Hypertension) شود. «هایپرتنشن بدخیم» به حضور اورژانس پزشکی و کاهش سریع فشارخون، برای‌ جلوگیری ازخون ریزی مغزی و سکته مغزی نیاز دارد.

یک مطالعه جدید در مرکز پزشکی‌ دانش‌گاه «روچستر»  (Rochester) که در مجله اطفال به چاپ رسیده است، نشان داده است که کودکانی که فشار خون بالا دارند، خیلی‌ بیش‌تر از دیگر کودکان که فشار خون طبیعی دارند، احتمال ابتلا به محدودیت‌هایی‌ در یادگیری را دارند. در واقع، هنگامی که متغیر‌هایی مانند سطوح اجتماعی و اقتصادی را کنار بگذاریم، کودکان مبتلا به «هایپرتنشن»، چهار برابر بیش‌تر احتمال ابتلا به مشکلات ادراکی را دارند. این مطالعات هم‌چنین نشان داده است که کودکان مبتلا به فشار خون بالا، بیش‌تر احتمال ابتلا به «اتنشن دفیسیت هایپراکتیویتی دیس اوردر»  (Attention deficit hyperactivity disorder)  یا همان «نقض توجه و اختلال بیش فعالی» را دارند. کودکان مبتلا به فشار خون بالا، مشکلات حافظه دارند و نسبت به هم‌کلاسی‌های خود که فشار خون طبیعی‌ دارند، در برنامه‌ریزی و انجام وظایف پیچیده‌ی هدف‌دار ماهر نیستند. اگر این کودکان با فشار خون بالا، دچار چاقی نیز باشند، احتمال این‌که به اضطراب و افسردگی مبتلا شوند، بسیار بالا است.

درمان مناسب فشارخون بالا می‌تواند به روزهای زندگی‌ یک فرد اضافه کند. برای جلوگیری از به‌وجود آمدن فشارخون بالا، اگر هنوز سیگار می‌کشید، این عادت مضر را ترک کنید. کاهش وزن اضافی، کاهش مصرف نمک، کنترل مصرف الکل و از همه مهم‌تر، یک فعالیت بدنی منظم، می‌تواند به طور کلی‌، در جلوگیری از بالا رفتن فشار خون در سنین بالاتر، نقش بسیار مهمی‌ داشته باشد.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , ,