Saturday, 18 July 2015
20 October 2020
رادیو، صدایی برای همه

«حاکمیت صدا بر تصویر»

2010 December 01

آویده مطمئن‌فر / رادیو کوچه

avideh@avideh.net

از سال ۱۸۸۸، زمانی‌ که «هاینریش هرتز» (Heinrich Hertz) امواج رادیویی را برای اولین‌بار کشف و تولید کرد، چندین نفر ادعا کرده‌اند که مخترع رادیو بوده‌اند. اولین انتقالات رادیویی، توسط «گوگلیلمو مارکنی» (Guglielmo Marconi) در سال ۱۸۹۶، سیگنال‌های رمزی بود که تنها حدود یک مایل منتقل می‌شدند. او اختراع خود را به دولت ایتالیا ارایه کرد، اما آن‌ها به او جواب مثبتی ندادند. او به انگلستان نقل‌مکان و حق امتیاز خود را ثبت کرد و به اجرایی کردن اختراع خود پرداخت.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

در سال ۱۸۹۸ «مارکنی» نتایج مسابقه قایق‌رانی «کینگ‌ستون رگتا» (Kingstown Regatta) را به دفتر روزنامه «دوبلین» (Dublin) منتقل کرد و به این ترتیب، یک روی‌داد ورزشی، برای اولین‌بار به‌طور «عمومی»‌ (public) پخش شد. مارکنی یک سال بعد اولین کارخانه رادیو‌سازی را در «اسکس» (Essex)  تاسیس و یک رابطه رادویی بین بریتانیا و فرانسه به‌وجود آورد. پیوند با ایالت متحده در سال ۱۹۰۱ تاسیس شد. مارکنی در سال ۱۹۰۹ جایزه نوبل فیزیک را به‌خاطر اختراع تلگراف بی‌سیم خود به‌دست آورد و مرد ثروت‌مندی شد

«مارکنی» اولین کسی نبود که رادیو را اختراع کرده بود. چهار سال قبل از این‌که مارکنی با تلگراف بی‌سیم خود شروع به انجام آزمایشات مختلف کند، «نیکلا تسلا» ‌(Nikola Tesla)، که از صربستان در سال ۱۸۸۴ به ایالات متحده نقل‌مکان کرده بود، یک مدل تئوریک از رادیو اختراع کرده بود. «تسلا» تلاش کرد که در سال ۱۹۰۵ از «مارکنی» شکایت کند، ولی‌ در این امر ناموفق بود. سرانجام در سال ۱۹۴۳ دیوان عالی‌ آمریکا، این مورد را دوباره بررسی و تصمیم‌گیری کرد و «تسلا» به‌عنوان مخترع رادیو شناخته شد، هر چند که او یک رادیویی که کار کند نساخته بود و فقط یک مدل تئوریک داشت.

در سال ۱۸۹۶ دانش‌مندی هندی به نام «جی سی بوز» (J.C. Bose) در کلکته، در مقابل استان‌دار بریتانیا، فرستنده‌ی رادیویی خود را، که امواجش به سه مایل انتقال می‌یافت، نشان داده بود. ابزار «بوز» هنوز در موزه‌ی علوم دانش‌گاه کلکته وجود دارد. وی توانسته بود مشکل «هرتز» را که نمی‌توانست امواج رادیویی را از دیوارها، کوه‌ها و آب منتقل کند حل کند. «بوز» نمایش فرستنده‌ی رادیویی خود را در انجمن سلطنتی لندن در سال ۱۸۹۹ در حضور «لرد ریلی»  (Lord Rayleigh)برنده‌ی جایزه نوبل فیزیک در سال ۱۹۰۴ – «ج. ا. فلمینگ» (J.A. Fleming) استاد دانش‌گاه لندن  و بعد از آن، مشاور «مارکنی» و «لرد لیستر» (Lord Lister) رییس انجمن سلطنتی، تکرار کرد. در نتیجه، او به سمت استادی دانش‌گاه «کمبریج» نایل شد که البته او این افتخار را رد کرد. «مارکنی» در این جلسه‌ی انجمن سلطنتی حضور داشت و تصور می‌شود که یادداشت‌ها و ابزار فرستنده او را به سرقت برده است، چرا که ابزاری که او از آن در سال ۱۹۰۱ استفاده کرده بود، کپی دقیقی‌ از ابزار فرستنده «بوز» بوده است. «بوز» برای ثبت اختراع خود کاری انجام نداد، زیرا او به جریان آزاد اختراعات در علم اعتقاد داشت، اما تحت فشار دوستان امریکایی خود برای ثبت اختراع خود، در ماه سپتامبر ۱۹۰۱ تلاش کرد و بالاخره در سال ۱۹۰۴ اختراع رادیو به نام او ثبت شد. این در زمانی‌ بود که «مارکنی» اختراع خود را ثبت کرده بود و در مجامع بین‌المللی به رسمیت شناخته شده بود، ولی‌ با این حال، این «نیکلا تسلا» است که به‌عنوان مخترع واقعی رادیو تایید شده است.

«مارکنی» در این جلسه‌ی انجمن سلطنتی حضور داشت و تصور می‌شود که یادداشت‌ها و طرح ابزار فرستنده او را به سرقت برده است.

صدا در هوا، به‌صورتی‌ که ما امروز رادیو را می‌شناسیم از سال ۱۹۲۱ وجود دارد و شاید بدون لطف نباشد که بدانیم که اولین ایست‌گاه رادیویی در ایران در سال ۱۹۴۰ (۱۳۱۹) یعنی‌ دقیقن ۷۰ سال پیش افتتاح شد.

اثرات توسعه‌ی رادیو در جامعه، با خدمات اطلاع‌رسانی، به‌سرعت، روند رو به رشدی داشت. وجود رادیو به شنوندگان آن اجازه می‌داد که یک روی‌داد اجتماعی یا ورزشی را در زمانی‌ که اتفاق می‌افتد تجربه کنند، به جای این‌که داستان را بعدن در یک روزنامه بخوانند. هم‌چنین وجود رادیو در توسعه‌ی صنایع جدید و کارخانه‌ها برای سخت و نگه‌داری تجهیزات، ایجاد اشتغال و شکل‌گیری شهر‌ها نقش عمده‌ای بازی کرد. خدمات غیرمستقیم مالی، مانند راه آهن و غیره نیز از فرآیند‌های رادیو بوده است و از وقتی‌ که رادیو توسعه یافت، سازمان‌های بین‌المللی جدیدی نیز برای تنظیم فرکانس‌های مختلف و قدرت خروجی‌ فرستنده به‌وجود آمدند.

این چنین، رادیو، برای اولین‌بار در تاریخ، به این معنا شد که یک نفر قادر است با افراد بسیاری صحبت کند و آن‌ها را تحت تاثیر قرار دهد و شاید حتا زندگی‌ آن‌ها را دست‌خوش تغییر کند. درست مثل یک کشاورز که دانه پراکنده می‌کند، یک سخن‌ران می‌‌تواند دانه‌های اطلاعات، تبلیغات، سرگرمی، سیاست، مذهب، فرهنگ، و حتا متاسفانه، نفرت را بر سراسر زمین پراکنده سازد.

امروز در جهان، بیش از ۳۳ هزار ایست‌گاه رادیویی فعال است و وجود بیش از دو میلیارد دست‌گاه رادیو، یعنی‌ یک رادیو برای هر سه نفر،  اثبات این است که تصویر هنوز نتوانسته است صدا را از میدان خارج کند.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , , , , , ,