Saturday, 18 July 2015
28 October 2020
شانزده آذر روز دانش‌جو با دانش‌جویان حامی خارج از کشور،

«شانزده آذر روز همبستگی همه ماست»

2010 December 08

اردوان روزبه / رادیو کوچه

ardavan@koochehmail.com

شانزده آذر روز دانش‌جو است. اگرچه در سال‌های پیش‌تر روز دانش‌جو به نوعی هم‌سو با سیاست‌های حاکمیت در ایران برگزار می‌شد، اما این روز جزو اولین گرامی‌داشت‌هایی بود که با استقلال دانش‌جویی هم‌راه جریان‌های دانش‌جویی شد. دفتر تحکیم وحدت، ادوار تحکیم و بعد فعالان دانش‌جویی در دانش‌گاه‌های آزاد و پیام نور و سایر مراکز دانش‌گاهی این روز را به خاست‌گاه اصلی‌اش نزدیک‌تر کردند.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

این روز همیشه هم‌راه با سخن‌رانی دولت‌مردانی بود که در باب دانش‌گاه‌های مکتبی سخن می‌راندند و اصولن جریان دانش‌گاهی را جریانی دینی و پر واضح جریان وابسته به حاکمیت دینی قلمداد می‌کردند. اما خیلی زود دانش‌جویان با عقیده‌های گوناگون و جریان‌ها ایده‌های فکری خود بزرگ‌داشت روز دانش‌جو را برگزار کردند و این شد که هر ساله شاهد تنش‌هایی در این روز بودیم.

این روز نیز اما در بعد انتخابات دهم ریاست جمهوری در ایران مانند عاشورا، بیست و دوم بهمن و یا روز قدس یکی از دغدغه‌های امنیتی حاکمیت در ایران شد. شانزده آذر امسال به نقل از فعالان دانش‌جویی علی رغم دستگیری‌ها و فشارهای شدید امنیتی حضور دانش‌جویان را به اثبات رساند.

در دانش‌گاه علوم پزشکی دانش‌جویان با شعار و حضور در این مراسم که با پیام صوتی خاتمی هم‌راه بود حضور یافتند، در دانش‌گاه قزوین تا آخرین اطلاعات بالغ بر سه هزار دانش‌جو در دانش‌گاه آزاد قزوین در حرکتی اعتراضی شانزده آذر را گرامی داشتند. خبرها از دیگر دانش‌گاه‌ها نیز به گوش می‌رسد تلاش‌هایی صورت گرفته است. پیش از این تعداد بسیاری از دانش‌جویان توسط دست‌گاه‌های امنیتی دستگیر شده بودند و در ابتدای آذر نیز موج تازه‌ای از دستگیری دانش‌جویان فعال به دلایلی که روشن نشده است نشان از پیش‌بینی‌های لازم داشته است.

نکته‌ای دیگر حمایت جریان‌های دانش‌جویی خارج از کشور است. پس از انتخابات پیوندی تازه بین دانش‌جویان ایرانی داخل و خارج از کشور پدید آمده است که با تشکیل هسته‌های حمایتی و اطلاع‌رسانی در خارج از کشور سعی در انعکاس مسایل دانش‌جویان داخل ایران به جامعه بین‌المللی دارند.

به بهانه شانزده آذر سراغ دانش‌جویان خارج از کشور رفتم. از آن‌ها خواستم تعریف خود را از جریان‌های حمایتی دانش‌جویان خارج از کشور نسبت به دانش‌جویان داخل بگویند و توضیح دهند که برای شانزده آذر چه کرده‌اند.

سیاوش صفاری دانش‌جوی ایرانی در ادموندتون کانادا و فعال در زمینه حمایت از دانش‌جویان داخل می‌گوید:

آقای صفاری شما یکی از دانشجویان ایرانی خارج از کشور هستید. توضیح دهید که آیا دانشجویان فعال خارج از کشور میتوانند حامیان فعالان دانشجویی در داخل از کشور باشند و اگر چنین است، چه روشهایی میتواند به این حمایت کمک کند؟

جنبش دانش‌جویی در ایران هر روز با فشارها و محدودیت‌های جدیدی مواجه می‌شود. از طرف دیگر می‌دانیم که میلیون‌ها ایرانی در خارج از کشور زندگی می‌کنند چرا که در چند سال اخیر تعداد زیادی از دانش‌جوها از کشور خارج شدند. مسئله‌ی مهاجرت نسل جوان و فرار مغزها تشدید شده است. ‌خیلی از کسانی که از کشور خارج شده‌اند، هنوز نگران مسایل ایران و خواهان یاری‌رسانی به دوستان و هم‌کلاسی‌های خود هستند. اکنون که هزینه‌ی اطلاع‌رسانی و فعالیت کردن در دانش‌گاه‌ها بالا رفته است، مهم است که دانش‌جوها بتوانند زبان گویای بچه‌ها در داخل از کشور باشند. همان‌طور که در بیانیه‌ی‌ برگزاری مراسم سراسری 16 آذر هم اشاره شده، یکی از اهدافی که برگزار کنندگان این مراسم سراسری دنبال می‌کنند افزایش آگاهی جهانی نسبت به نقض آزادی‌های مدنی و آکادمیک دانش‌جویان ایرانی است.

در یک سال و اندی از گذشته شاهد بودیم که بچه‌ها در اقصا نقاط دنیا با ابتکار به خرج دادن توانستند که طرح‌های جدیدی راه بیاندازند که زبان گویای بچه‌ها باشند.

حدود سه ماه پیش به مناسبت بازگشایی دانش‌گاه‌ها، بیانیه‌ی مشترکی توسط بیش از بیست گروه حامی جنبش سبز و تشکل‌های دانش‌جویی خارج از کشور صادر شد. گروه‌هایی که این بیانیه را صادر کردند از یک طرف اعلام کردند که اقدامات دولت و نهادهای دیگر در چند سال اخیر مانند بومی کردن دانش‌گاه‌ها، سهمیه‌بندی جنسی، دخالت در کار هیت علمی و اخراج استادها در جهت تسخیر دانش‌گاه‌ها و ایجاد رعب و وحشت است. از طرف دیگر این گروه‌ها اعلام کردند که آزادی دانش‌جویان زندانی و رهایی آن‌ها از تهدید و فشار و سلطه‌ی نظامی‌ها، پی‌گیری خواسته‌های دانش‌جویان را در خارج از کشور ادامه می‌دهند. اقدام برگزاری سراسری مراسم 16 آذر قدمی در همین مسیر است. یعنی در مسیر ایجاد اتحاد و هم‌گرایی میان دانش‌جویان خارج از کشور و حمایت از ‌مطالبات به حق دانش‌جویان ایرانی است.

20 گروه دانش‌جویان ایرانی خارج از کشور این فراخوان را امضا کردند. از دانش‌جویان و فارغ‌التحصیلان ایرانی در لبنان گرفته تا مالزی و گروه‌های دانش‌جویی در شهرهای مختلف آمریکا و اروپا، ادموندتون گروه محلی ما و گروه هم‌بستگی با جنبش دموکراتیک ایران در ادموندتون. ‌در برنامه‌ای که برگزار کردیم میزبان آقای «علی افشاری» از فعالان دانش‌جویان از طریق اسکایپ بودیم.‌ ایشان در مورد وضعیت کنونی جنبش دانش‌جویی و گذار به دموکراسی در شرایط جدید صحبت کردند.

در شهرهای مختلف برنامه‌های متفاوتی مانند سخن‌رانی، میز‌گرد و در بعضی شهرها هم نمایش‌گاه عکس برگزار شد.

آیا فکر می‌کنید جنبش دانش‌جویی داخل کشور خود را متصل به جریان از خارج از کشور می‌داند؟

بله. همان‌طور که عرض کردم در سال‌های اخیر تعداد زیادی از دانش‌جویان و فعالان دانش‌جویی از کشور خارج شدند. همان بچه‌هایی که در سال‌های پیش در ایران خواسته‌هایی را طلب می‌کردند، الان از ایران خارج شدند و همان ارتباط‌ها برقرار است. در دوران بعد از انتخابات سال 88 فشارهایی روی دانش‌گاهیان و دانش‌جویان خیلی بیش‌تر شده است. از زندان گرفته تا شکنجه، اعتراف‌گیری، اخراج اساتید دانش‌گاه‌ها، ستاره‌دار کردن دانش‌جویان معترض و نگاه امنیتی که به ‌دانش‌گاه و دانش‌جوها می‌شود. در آستانه مراسم 16 آذر فعالان دانش‌جویی به وسیله‌ی وزارت اطلاعات بازداشت شدند. «سیاوش حاتم» دبیر سابق انجمن اسلامی دانش‌گاه بوعلی همدان و یا چهار نفر اعضای منتخب شورای مرکزی دفتر تحکیم وحدت که بازداشت شدند. این‌ها مشکلاتی است که دانش‌جوها با آن مواجه هستند.

جنبش دانش‌جویان هم مانند هر جنبش دیگری مانند جنبش کارگری و زنان خواسته‌های عمومی دارد که تمام اقشار مردم در ایران و ما که در خارج هستیم این خواسته‌ها را داریم. مانند رعایت قانون، احترام به حقوق شهروندی. در عین حال جنبش دانش‌جویان خواسته‌های مشخص هم دارد که به اشکال مختلف  از طریق بیانیه‌ها و تظاهرات مطرح شدند. وقتی می‌گویم زبان گویای بچه‌های داخل ایران باشیم، با این خواسته‌ها آشنا هستیم. خواسته‌ای که در فراخوان گروه‌های خارج از کشور هم مطرح شده، آزادی بی‌قید و شرط ‌بیش از 70 دانش‌جوی ‌زندانی است. مانند «بهاره هدایت»، «میلاد اسدی» که یک سال است در زندان هستند و یا آن‌هایی که در یک هفته‌ی اخیر در آستانه‌ی 16 آذر دستگیر شدند.

خواسته‌های دیگری هم در این فراخوان مشترک تکرار شده مثل لغو کردن حکم کمیته‌های انضباطی که دانش‌جویان معترض را به‌صورت موقت یا دایم از امکانات تحصیلی محروم کردند. یا رعایت آزادی‌های آکادمیک دانش‌جوها و اساتید، پایان دادن به ضدیت کور و مداخله‌ی خود‌سرانه در آموزش و پژوهش علوم انسانی که سی سال است در دانش‌گاه‌های ایران مطرح می‌شود، احترام به استقلال دانش‌گاه‌ها و عدم دخالت غیر‌کارشناسانه و خودسرانه دولت در اداره و ساختار دانش‌گاه‌های ایران از جمله دانش‌گاه علوم پزشکی ایران که به حکم دولت تعطیل شد، پایان دادن به سیاست بومی گزینی و تبعیض‌های عقیدتی و جنسیتی در گزینش دانش‌جو، خواسته‌هایی هستند که ما هم به عنوان جنبش دانش‌جویی ایران در خارج از کشور آن‌ها را پی‌گیری می‌کنیم.

صدرا شهاب نیز از فعالان دانش‌جویی مقیم نیویورک است. او نیز عضو گروه‌های حمایتی دانش‌جویی در آمریکا است که در شانزده آذر روز دانش‌جو هم‌راه رادیو کوچه بوده است:

«صدرا شهاب» از نیویورک نیز عضو چند گروه فعال دانش‌جویی است که به حمایت از دانش‌جویان داخل تلاش‌های زیادی کرده‌اند و به بهانه 16 آذر برنامه‌هایی داشته‌اند.

به نظر شما جریان دانش‌جویان داخل کشور چقدر خود را نزدیک به فعالان دانش‌جویی خارج از کشور می‌داند؟

پدیده‌ی بسیار بزرگی که اتفاق افتاد این بود که به خاطر شرایط نا‌مناسب سیاسی و اقتصادی خیلی از دانش‌جویان داخل کشور مجبور شدند از ایران خارج شوند. درصد بسیار بالایی از به‌ترین دانش‌جویان ایرانی هستند که خارج از ایران آمدند و در این چند سال اخیر شدت آن زیاد شده است.

بدنه‌ی دانش‌جویی خارج از کشور به هیچ وجه از بدنه‌ی مبارز دانش‌جویان داخل کشور مجزا نیست. درصد بالایی از دانش‌جوهایی که با مسایل سیاسی، حقوق بشر و دغدغه‌های اجتماعی در‌گیر بودند، از ایران خارج شدند. از دانش‌جویان دانش‌گاه‌های امیر‌کبیر، شریف، تهران، شهید بهشتی که فعالیت‌های اجتماعی-سیاسی داشتند، از ایران خارج شدند. این‌ها در خارج از کشور خود را جدای از این جنبش نمی‌بینند. هرچند موقعیت جغرافیایی و اجتماعی آن‌ها به‌خاطر این‌که خارج از ایران هستند، باعث شده که بتوانند آزادی بیان بیش‌تری داشته باشند و فعالیت‌هایی را بکنند که دانش‌جویان داخل نمی‌توانند. از طرف دیگر ‌شاید فعالیت‌های دانش‌جویان داخل به‌خاطر این‌که درون مرز هستند شاید پرخطر‌تر و تاثیرگذارتر باشد. اما این دو بدنه باید با هم کار کنند و سعی کنند صحبت‌ها را برسانند و هم‌دیگر را تقویت کنند.

فعالان دانش‌جویی خارج از کشور در 16 آذر چه کار کردند؟

اگر به سایت دانش‌جو نیوز سر بزنید، می‌بینید که مجموعه‌ای از تمام گروه‌های فعال دانش‌جویی خارج از کشور، یعنی گروه‌هایی که یا کاملن دانش‌جویی هستند و یا گروه‌هایی که اعضای دانش‌جو دارند با هم جمع شدند و سعی کردند که کار هماهنگ جهانی انجام دهند. نقشه‌ای در همان وب‌سایت است که می‌بینید خیلی از ایالت‌های آمریکا، کشورهای اروپایی، آسیایی و شهرهایی هستند که برنامه‌های مختلف انجام دادند و تا حدی اطلاع‌رسانی کردند پوسترهایی از دانش‌جویان زندانی و فیلمی را به نمایش گذاشتند و حرکت سراسری و جهانی شکل گرفت.

فکر می‌کنید دانش‌جویان خارج از کشور می‌توانند برای حمایت از دانش‌جویان داخل کشور قدمی بردارند؟ ما با نمایش‌ها و کارهایی چیزی را نشان می‌دهیم، آیا در آستانه‌ی 16 آذر فکر می‌کنید توانستید برای بچه‌های داخل ایران کاری انجام دهید؟

ارزیابی تاثیر‌گذاری کاری که در بیرون انجام می‌شود، بسیار سخت است. این‌که نتیجه‌ی فعالیت‌های خارج از کشور را با مقیاسی محاسبه کند کار مشکلی است. من فکر می‌کنم انجام دادن کار، خبر رسانی، صحبت کردن به‌تر از سکوت است. بدنه‌ی دانش‌جویی و روشن‌فکر خارج از ایران به خاطر خارج بودن یا می‌توانند سکوت کنند و یا کاری که الان می‌کنند یعنی خبر‌رسانی و حرکت‌های هم‌بستگی را انجام دهند، که صد‌در‌صد تاثیر گذار است.

اما ارزیابی این‌که بنشینیم و محاسبه کنیم که آیا تاثیر آن‌قدر هست که اگر یک کمپین برای یک زندانی سیاسی راه بیاندازیم او در همان هفته یا چند ماه آینده آزاد می‌شود، بسیار سخت است.

آیا شما به صورت سیستماتیک برنامه‌ای داشتید که اتصال مداوم با بچه‌های داخل کشور داشته باشید؟

نمی‌توان گفت دانش‌جویان خارج از دانش‌جویان داخل گسسته هستند. فعالان دانش‌جویی خارج از کشور که یک روزی فعالان دانش‌جویی داخل بودند، هنوز ارتباط‌های خود را دارند. من هر روز با دوستانم در دانش‌گاه‌های مختلف ایران صحبت می‌کنم. از نظر فردی و تفکر از یک‌دیگر جدا نیستیم. مسئله این است که دست‌گاه سرکوب حکومت آن‌قدر با شدت عمل کرده که گروه‌های دانش‌جویی داخل کشور توان ندارند که مستقل باشند و ارتباطات مستقل داشته باشند،‌ برنامه‌ریزی کنند و پروژه‌های مشترک با خارج از کشور انجام دهند.

در آستانهی روز 16 آذر به عنوان دانشجو برای دیگر دانشجویان در داخل و خارج از کشور چه پیامی دارید؟

من می‌خواهم آن نکته‌هایی را بگویم که در ذهن بچه‌ها بوده و در 16 آذر به صورت هماهنگ برنامه‌ای انجام دادند. درخواست این گروه‌ها از حکومت فعلی ایران این بوده است که به زندانی کردن دانش‌جوها به خاطر عقیده‌شان، محروم کردن بچه‌ها از تحصیل، به تبعیض بومی، قومی، زبانی، جنسیتی، به ممنوع کردن اساتید بالیاقت از تدریس در دانش‌گاه‌ها، پایان دهند. به جای حمله به دانش‌جویان از نظر فکری و فیزیکی، به فکر اتفاق رخ داده در ایران باشند که چندین استاد ترور شدند. حداقل ضامن امنیت اعضای دانش‌گاه و بدنه‌ی دانش‌گاهیان باشند.

اما سال پیش در روز بیست و چهارم خرداد در روزهای پس از انتخابات به سراغ دانش‌جوی مازندرانی از دانش‌گاه مازنداران رفته بودیم و از او که هم‌راه جنبش دانش‌جویی این شهر بود خواستیم تا از خواسته‌های این جنبش بگوید. آرنوش ازرحیمی یکی از دانش‌جویان این دانش‌گاه بود که هم‌راه دیگر دانش‌جویان این دانش‌گاه به شرایط بعد انتخابات اعتراض داشت. این دانش‌جوی به هم‌راه سه دانش‌جوی دیگر نزدیک به یک هفته است که به دلیل فشارهای سیاسی و امنیتی به کشور ترکیه پناهنده شده است.

آرنوش نیز از خواست‌های این جنبش در روز شانزده آذر می‌گوید:

پیش از این با دانش‌جوی دانش‌گاه مازندران در 24 خرداد سال گذشته، «آرنوش آز‌رحیمی» صحبت کرده بودم که وی نیز وارد درگیری‌هایی شده بود که به دلیل اعتراض به مسایل بعد از انتخابات به‌وجود آمده بود. دستگیری‌های که به هم‌راه داشت باعث شد که او به هم‌راه سه دانش‌جوی دیگر هفته‌ی گذشته از ایران خارج شده و به کشور ترکیه پناهنده شوند. آرنوش آز‌رحیمی در ترکیه فعال دانش‌جویی است که در مورد 16 آذر صحبت می‌کند.

فکر می‌کنید بر سر فرآیند دانش‌جویی و فعالیت‌های آن که تپنده است، چه موانعی وجود دارد؟

متاسفانه جنبش دانش‌جویی در این چند سال اخیر با فراز‌و‌نشیب بسیاری مواجه بوده است. فجیع‌تر حضور نهادهای امنیتی در دانش‌گاه‌ها و زندانی کر‌دن و فشار بر خانواده‌های دانش‌جویان است. تمامی دوستان نخبه‌ی ما در دانش‌گاه‌ها بازداشت شدند یا با احکام سنگین انضباطی و قضایی مواجه شدند.  که جلوی این جنبش خودجوش و مستقل از هر گونه اندیشه‌ی حزبی یا سیاسی را گرفته است.

آیا فکر می‌کنید در شرایط فعلی دانش‌جویان به سکون نرسیده‌اند؟

متاسفانه فضای فعلی ایجاب نمی‌کند که دانش‌جوها فعالیت آشکارا انجام دهند. دانش‌جوها شاید در خفا فعالیت‌هایی دارند اما چون آشکار نیست سکون به نظر می رسد. بالاخره آن‌ها هم حق زندگی دارند و فعالیت آشکارا باعث می‌شود در دید باشند، نهادهای امنیتی به آن‌ها و خانواده‌هایشان فشار بیاورند و آن‌ها را زندانی کنند. دانش‌جوها در خفا فعالیت‌های خود را انجام می‌دهند.

حدود یک هفته است از ایران خارج شدید. یکی از فعالان دانش‌جویی در دانش‌گاه مازندران بودید. چه دلیلی وجود داشته که مجبور به ترک ایران و پناهندگی در ترکیه شدید؟

بعد از چهار سال که تمامی واحدهای درسی را گذراندم دانش‌گاه مدرک را به من نداد. من دانش‌جوی محروم از تحصیل بودم و برای ارشد که پارسال شرکت کرده بودم، کارنامه صادر نشد. چندین بار به اداره‌ی اطلاعات احضار شده بودم. خانواده‌ی من به شدت از طرف نهادهای امنیتی تحت فشار بود. دوستان نزدیک من در یک هفته‌ی اخیر بازداشت شدند. اداره‌ی اطلاعات من را احضار کرد و ما علی‌رغم میل قلبی مجبور به ترک وطن شدیم.

توضیح دهید که وضعیت دیگر دانش‌جویان که در کنار شما در دانش‌گاه مازندران فعالیت می‌کردند چگونه است؟

آقایان «علی نظری»، «سیاوش صفوی»، خانم «زینب حسن‌پور» هم به هم‌راه من خارج شدند. من زندان ندارم اما این دوستان شش ماه زندان دارند. سایر دوستان با احکام انضباطی سنگین نظیر محرومیت از تحصیل یا احکام قضایی مواجه هستند. هر کدام یک سال تا شش ماه زندان دارند و فضا برای آن‌ها بسیار سخت است. تحت تدابیر شدید امنیتی اداره‌ی اطلاعات استان مازندران و دیگر استان‌ها هستند.

چه توقعی از جنبش دانش‌جویی می‌رود؟

تنها توقع این است که استقلال خود را از جریان‌های سیاسی داخل کشور حفظ کند. جنبش دانش‌جویی همواره به عنوان یک جنبش منتقد مطرح بوده است. این‌که بخواهد در سیاست به‌صورت حزبی و مستقیم دخالت کند، به این جنبش آسیب می‌زند. انتظار دیگر این است که علی‌رغم این فشارها به فعالیت خود ادامه دهد. ما هم از کشور خارج شدیم که بتوانیم به این فعالیت دانش‌جویی در داخل کمک کنیم چرا که در داخل کشور فضا برای فعالیت ما مهیا نبود و دلیل خروج ما از کشور هم همین بود.

شاید انرژی و شور این نیروی جوان خود تعریف تازه‌ای از ارتباط فعالان دانش‌جویی داخل و خارج باشد. چرا که بسیاری از دانش‌جویان خارج از کشور همین فعالانی هستند که مجبور به ترک ایران شده‌اند.

English

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , ,