Saturday, 18 July 2015
02 December 2020
در پی سقوط هواپیمایی دیگر در ایران،

«نگاهی به مشکلات حمل و نقل هوایی در ایران»

2011 January 17

این گزارش از مطالب ارسالی به رادیو کوچه بوده و اگر نقد و نظری بر نوشته‌ دارید می‌توانید برای ما ارسال کنید.

حسین بزرگ‌منش

بار دیگر رسانه‌های گروهی خبر سقوط پرنده آهنین بال دیگری را به اطلاع ملت ایران رسانید و آنان را در اندوه و غم بزرگی فرو برد. مقوله بس مهم و ارزش‌مند صنعت هوایی از پیچیده‌ترین ماشین‏های ساخت دست آدمی هستند که برای ساخت و کاربری آن‌ها بسیاری از علوم روز مانند مکانیک، فیزیک، شیمی، هیدرولیک، الکترونیک و… تلفیق گردیده‌اند و طبعن عملیات پروازی و تعمیر و نگه‌داری آن‌ها نیز مدیریت‌های خاص خود را طلب می‌کند، در این مقاله سعی شده است مهم‌ترین مشکلات موجود در هوانوردی ایران مورد بررسی قرار بگیرد و این امکان برای عموم مردم فراهم شود تا درک بهتری از وضعیت حمل و نقل هوایی کشورمان داشته باشند که احیانن به علت دریافت اطلاعات غلط تحریم‌های آمریکا را مشکل اصلی قلمداد می‌کنند. مهم‌ترین مشکلات خطوط هواپیمایی در ایران را می‌توان به شرح زیر دانست:

1- نخستین مشکل که شاید بتوان مهمترین نقطه ضعف سیستم هوانوردی ایران محسوب کرد عدم آشنایی مدیران و مسوولان تصمیم‌گیر با این صنعت پیچیده می‌باشد، بسیاری از مدیران سازمان هواپیمایی کشوری، شرکت فرودگاه‌ها و شرکت‌های هواپیمایی فاقد سوابق اجرایی، تحصیلی در زمینه حمل و نقل هوایی می‌باشند که از میان آن‌ها می‌توان به سید‌مهدی غفار نخستین مدیر عامل شرکت ایران ایرتور از زمان تبدیل این شرکت توریستی به شرکت هواپیمایی اشاره کرد، نام‌برده پیش از انقلاب آبدارچی ایران ایرتور بوده است، از میان مدیران ایران‌‏ایر می‌توان به داوود کشاورزیان اشاره کرد، کشاورزیان پیش از تصدی سمت مدیریت هما استان‌دار مازندران بوده است.

2- تعویض سریع مدیران به صورت مداوم به طوری که مسوولیت سازمان هواپیمایی کشوری از سال 1357 تاکنون برعهده 20 نفر گذاشته شده است، در حالی که از سال 1328 تا سال 1357 تنها 4 نفر مسوولیت سازمان هواپیمایی کشوری را به عهده داشته‏اند.

3- آموزش اولیه برای دانش‌جویان خلبانی به منظور کسب گواهی‌نامه‏های CPL و  INST با تعداد محدودی هواپیمای بسیار قدیمی حتا بدون داشتن یک شبیه‏ساز اولیه انجام می‏شود. آن‌گونه که تا چهار برابر استاندارد جهانی وقت می‏گیرد. اساتید این موسسات آموزشی به خصوص معلمان پرواز، هیچ‏گاه در کلاس‏های آموزشی و استاندارد شرکت نمی‏کنند و طبیعتن معلومات جدیدی ندارند تا به دانش‌جویان خلبانی منتقل کنند. در نتیجه کارآموزانی که توسط این استادان تعلیم می‏بینند بعدها در شرکت‏های هواپیمایی حتا با صرف وقت و مخارج زیاد با پیش‌رفت ضعیف روبه‏رو می‏شوند. تعداد زیادی از اساتید خلبانی فعال در آموزش‌گاه‌های خلبانی افرادی جوان و بی‏تجربه می‌باشند.

تعویض سریع مدیران به صورت مداوم به طوری که مسوولیت سازمان هواپیمایی کشوری از سال 1357 تاکنون برعهده 20 نفر گذاشته شده است، در حالی که از سال 1328 تا سال 1357 تنها 4 نفر مسوولیت سازمان هواپیمایی کشوری را به عهده داشته‏اند

4- سرانه آموزش کارکنان هواپیمایی در ایران در مقایسه با دنیا اندک است هم‌چنین عدم شرکت متخصصان عملیاتی و فنی در جلسات بین‏المللی به‌ویژه در موارد ایمنی و آشنایی به فنون جدید به علت مخارج ارزی آن، از مشکلات این بخش می‏باشد. در نتیجه کارکنان رده اول هواپیمایی نمی‏توانند معلومات خود را ارتقا داده و به دیگران منتقل کنند و این‌جاست که ایمنی و پیش‌رفت فدای وضع بد اقتصادی می‏شود.

5- تصمیم‏گیری تعداد زیادی از مدیران مختلف برای اجاره و خرید هواپیما با صرف وقت زیاد و کاغذبازی‌های اداری، مدیران شرکت‏ها را از تحرک باز می‏دارد. اغلب مدیران به علت تضاد در تصمیم‏گیری و بهانه‏گیری‏های مختلف و نظرات غیرکارشناسی ساکت نشسته و اقدام موثری انجام نمی‏دهند.

7- بنا بر اطلاعات موجود دولت ایران بودجه‏ایی معادل 500 میلیون دلار برای خرید هواپیما در نظر گرفته است که با این میزان سرمایه حتا نمی‌توان دو فروند ارباس 340 دوسال ساخت خریداری کرد  در حالی‌که کشور قطر با جمعیتی کم‌تر از یک میلیون نفر طی چند سال اخیر بالغ بر 50 میلیارد دلار برای خرید هواپیما سرمایه‏گذاری کرده است.

8- تعداد زیادی فرودگاه در ایران ساخته شده که سال‌هاست بدون پرواز تعطیل مانده‏اند و سالانه برای نگهداری این فرودگاه‏ها هزینه سنگینی پرداخت می‏شود. در هیچ یک از این فرودگاه‏ها سوخت هواپیما وجود ندارد و هیچ‌گونه برنامه‏ریزی هم برای تامین آن انجام نشده است.

7- وجود رابطه و اعمال نفوذ در حین استخدام خلبانان باعث شده اشخاصی با هر بهره فکری و علمی وارد خطوط هواپیمایی بشوند و این خطر بسیار بزرگی محسوب می‌شود.

9- عدم وجود نهاد مستقل بررسی کننده سوانح هوایی نظیر NTSB، AAIB، FSF  که باعث پنهان ماندن دلایل اصلی  سوانح هوایی متعددی در ایران شده است.

10- حدود 150 فروند هواپیما در ایران پرواز می‏کند و حتا یک شبیه‏ساز برای آن‌ها وجود ندارد در حالی که برای داشتن 6 تا 8 فروند هواپیما از یک نوع، دارا بودن یک شبیه‏ساز، قابل توجیه و اجباری می‏باشد. نداشتن شبیه‏ساز پرواز مخارج سنگینی را برای شرکت‏های هوایی ایجاد کرده و به همین دلیل از انجام تعلیمات لازم با شبیه‏ساز اجتناب می‏کنند.

نتیجه‌گیری

اساسن حمل و نقل هوایی بیش از آن‌که اقتصادی باشد و بیش از آن‌که فنی باشد سیاسی است. بنابر این نخستین گام برای حل مشکلات متعدد حمل و نقل هوایی در ایران، نیازمند تمایل واقعی حکومت برای غلبه بر این مسایل است، زیرا مشکلات مدیریتی، حقوقی، منابع مالی حمل و نقل هوایی تنها توسط حکومت قابل حل شدن می‏باشد و اگر حاکمیت حمایت نکند حل این مشکلات امکان‌پذیر نمی‏باشد.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , , , ,