Saturday, 18 July 2015
24 September 2020
به بهانه شانزدهمین سال درگذشت ابوالقاسم حالت

«‫بعد مرگم نه به خود زحمت بسیار دهید‬»

2009 October 25

سروش / رادیو کوچه

souroosh@radiokoocheh.com

سوم آبان ماه مصادف است با سال‌روز درگذشت ابوالقاسم حالت طنزپرداز معاصر و  نویسنده مجله‌های توفیق و گل آقا که در عرصه طنز فعالیت می‌کردند. از ابوالقاسم حالت آثار ادبی و فرهنگی فراوانی در زمینه‌های طنز، شعر و ادبیات و ترجمه باقی مانده است. او هم‌چنین سراینده اولین سرود ملی پس از انقلاب ایران است.

20091025--halat-koocheh

ابوالقاسم عبدالله‌فرد که بعدها با نام خانوادگی حالت مشهور شد، فرزند کربلایی محمد تقی، از شاعران نامی و مشهور معاصر بود. او در سال 1298 هجری شمسی در تهران چشم به

ابوالقاسم حالت در زمینه موسیقی اصیل ایرانی نیز فعالیت داشت و سراینده نخستین سرود جمهوری اسلامی بود. وی پس ازانقلاب اسلامی نیز علیرغم کهولت سن مدت زمانی نسبتا طولانی با مجله گل آقا همکاری نمود.

ابوالقاسم حالت در سال 1327 ه.ش بنا به دعوت ابوالقاسم پاینده که در این زمان سرپرستی اداره کل انتشارات رادیو تهران را به عهده داشت، جهت ساختن تصنیف برای رادیو تهران همکاری خود را آغاز نمود؛ سپس به استخدام شرکت نفت در آمد و عازم آبادان گردید .

در زمان اقامت در آبادان به عضویت هئیت تحریریه مجله « اخبار هفته » منتشره در آبادان در آمد . حالت در اواسط سال 1327 ه.ش به تهران منتقل شد و در روابط عمومی شرکت نفت انجام وظیفه نمود و مدیریت مجله « صنعت نفت » را به عهده گرفت .

حالت  از سال 1317 ه.ش وارد فعالیت مطبوعاتی گردید و در هفته نامه فکاهی « توفیق » که مدیر آن حسین توفیق بود فعالیت نمود؛ وی از نخستین شماره « توفیق » تا مدت پنج سال متوالی سردبیری این مجله را به عهده داشت . در مدت این همکاری، بحر طویل‌های وی به امضای « هدهد میرزا » و اشعارش به امضاهای «خروس لاری »، «‌ شوخ »، « فاضل مآب » و «ابوالعینک » در توفیق به چاپ می‌رسید.

او بعد از قیام شهریور 1320 ه.ش علاوه بر هفته نامه « توفیق » با هئیت تحریریه برخی جراید دیگر نیز همکاری می‌کرد . در هفته نامه‌های « امید »، « قیام ایران »، « خواندنی‌ها » و «خبردار»، آثار فکاهی به نثر و نظم داشت .

ابوالقاسم حالت در زمینه موسیقی اصیل ایرانی نیز فعالیت داشت و سراینده نخستین سرود جمهوری اسلامی بود. وی پس ازانقلاب اسلامی نیز علیرغم کهولت سن مدت زمانی نسبتا طولانی با مجله گل آقا همکاری نمود.

در مجله « تهران مصور » نیز با امضای « فاضل مآب » قطعاتی را سرود . ولی اشعاری که برای درج در هفته نامه « آیین اسلام » می‌ساخت همه جدی ( غیر فکاهی ) بود که از تاریخ شانزدهم فروردین 1323 ه.ش به بعد هر هفته پنج رباعی که ترجمه منظوم کلمات قصار حضرت علی (ع) بود، هم‌چنین یک قصیده اخلاقی و عرفانی از وی در آن هفته نامه دیده می‌شد. بیشتر قصاید او در همکاری با هفته نامه مذکور سروده شده است .

در سال 1325 ه.ش به کنگره نویسندگان ایران دعوت شد که به ریاست ملک الشعرای بهار تشکیل شده بود. این کنگره از چهارم تا دوازدهم تیر 1325 ه.ش ادامه داشت و در این کنگره دو شعر جدی قرائت کرد.

ابوالقاسم حالت در سال 1325 ه.ش بنا به دعوت شرکت (اورگرین پیکچر)به هندوستان سفر کرد و در بمبئی به کار صدا برگردانی فیلم پرداخت و مدتی نتوانست در کار تصنیف سازی فعال باشد. تا این که مهدی خالدی به همراه گروهی برای ضبط صفحه از ایران به بمبئی رفتند و حالت به عنوان یادگار برای این هیئت ایرانی تصنیف (شیرین )را ساخت و علی زاهدی آن را اجرا کرد . حالت پس از ملی شدن صنعت نفت و متوقف شدن صدور آن به مدت سه سال، به تحصیل زبان فرانسوی پرداخت و به دنبال آن کتاب «شبح در کوچه» میکل آنژ از فرانسوی ترجمه و در مجله «تهران مصور » به چاپ رسانید . حالت در اواسط سال 1327 ه.ش از آبادان به تهران منتقل گردید، او همچنان به همکاری خود با مطبوعات ادامه داد تا آن که بازنشسته گردید و بعد از آن چندی نیز با مجله فکاهی «‌گل آقا » همکاری داشت .

ابوالقاسم حالت در زمینه موسیقی اصیل ایرانی نیز فعالیت داشت و سراینده نخستین سرود جمهوری اسلامی بود. وی پس ازانقلاب اسلامی نیز علیرغم کهولت سن مدت زمانی نسبتا طولانی با مجله گل آقا همکاری نمود.

از ابوالقاسم حالت آثار ادبی و فرهنگی فراوانی در زمینه‌های طنز ، شعر و ادبیات و ترجمه باقی مانده است .

سرانجام ابوالقاسم حالت در سوم آبان سال ۱۳۷۱ براثر سکته قلبی در تهران درگذشت.

قسمتی از وصیت‌نامه ابوالقاسم حالت که در مجلات توفیق و گل‌آقا چاپ شد:

بعدمرگم نه به خود زحمت بسیار دهید                    نه به من برسر گور و کفن آزار دهید
نه پی گورکن و قاری و غسال روید                         نه پی سنگ لحد پول به حجار دهید
به که هر عضو مرا از پس مرگم به                         کسی که بدان عضو بود حاجت بسیار دهید
این دو چشمان قوی را به فلان چشم                    چران که دگر خوب دو چشمش نکند کار دهید
وین زبان را که خداوند زبان بازی بود                       به فلان هوچی رند از پی گفتار دهید
کله ام را که همه عمر پر از گچ بوده است              راست تحویل علی اصغر گچکار دهید
وین دل سنگ مرا هم که بود سنگ سیاه               به فلان سنگتراش ته بازار دهید
کلیه ام را به فلان رند عرق خوار که شد                 ازعرق کلیه او پاک لت و پار دهید
ریه ام را به جوانی که ز دود و دم بنز                     درجوانی ریه او شده بیمار دهید
جگرم را به فلان بی جگر بی غیرت                        کمرم را به فلان مردک زن باز دهید
چانه ام را به فلان زن که پی وراجی ست               معده ام را به فلان مرد شکمخوار دهید
گر سر سفره خورَد فاطمه بی دندان غم                 به که، دندان مرا نیز به آن یار دهید
تا مگر بند به چیزی شده باشد دستش                  لااقل تخم مرا هم به طلبکار دهید

منبع

  • مشاهیر ایران

ابوالقاسم حالت در زمینه موسیقی اصیل ایرانی نیز فعالیت داشت و سراینده نخستین سرود جمهوری اسلامی بود. وی پس ازانقلاب اسلامی نیز علیرغم کهولت سن مدت زمانی نسبتا طولانی با مجله گل آقا همکاری نمود.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: