Saturday, 18 July 2015
22 October 2020
در سخنرانی دکترمحسن کدیور در دانشگاه نورث وسترن

«ضرورت‌های نخستین مرحله جنبش نوپای ایران»

2009 November 11

دکتر محسن کدیور، اسلام‌شناس و فیلسوف مسلمان ایرانی، در آخرین سخنرانی خود در تاریخ نهم آبان ماه امسال و در آستانه مراسم ۱۳ آبان مطالبی را درزمینه ضرورت‌های نخستین مرحله جنبش سبز در دانشگاه نورث وسترن شیکاگو عنوان نموده است.

وی در این سخنرانی  علاوه بر تجزیه و تحلیل آخرین رویدادهای سیاسی کشور از جمله نقد رهبری توسط دانشجویان نخبه و زندانیان سیاسی و نیز لزوم پرهیز از افراط و تفریط و سیاست خارجی جنبش سبز، به طرح ضرورت‌هایی که در نخستین مرحله جنبش سبز باید موردامتنان گروه‌های مختلف سیاسی و فرهنگی حامی جنبش سبز قرارگیرد پرداخته‌است.

وی با اشاره به این که این لحظاتی که در آن به‌سر می‌بریم در تاریخ سی‌ساله‌ی اخیر ایران بی‌سابقه بوده است گفته‌است:«ما در یک موقعیت ساخته‌شدن مجدد ایران قرار گرفته‌ایم. این موقعیت بعد از وقوع انقلاب اسلامی دومین موقعیت مهم در تاریخ معاصر ایران است و حتی از موقعیتی که دوره‌‌ی اصلاحات در ایران ایجاد کرد مهم‌تر است.»

کدیور هفت نکته را از جمله نکات مهم حول محور «ضرورت‌های مرحله نخستین جنبش سبز» برشمرد.

او دادخواهی دانشجوی ایرانی در مقابل رهبری را «دادخواهی کاوه جوان در حسینیه سلطان جائر» خواند و افزود:«فکرمی‌کنم این واقعه فارق از همه‌ی وقایع یک درس دارد، این جوان بیست و چندساله که معلوم نیست بعد از این سخنرانی چه به روزش آمده، مبهم است که آزاد است یا دستگیرشده یا هر اتفاق دیگری برایش افتاده – اما نامش در تاریخ ایران به‌نیکی باقی خواهدماند، در برابر حاکم ایستاده و این‌گونه رشیدانه سخن گفته‌است….»

نکته کانونی فساد جمهوری اسلامی استبداد دینی است نه اصل دین

وی در بخش دیگری با اشاره به این که «نکته کانونی فساد جمهوری اسلامی استبداد دینی است نه اصل دین» افزود: «این جنبش وارد مراحل تازه‌ای شده‌است. می‌توانیم بگوییم دموکراسی به‌سبک ایرانی. اصلن هم قرار نیست ما آن‌گونه دموکرات شویم که آمریکایی‌ها،‌ فرانسوی‌ها، انگلیسی‌ها یا کسان دیگر شده‌اند. ملت ایران اراده کرده‌است تا به‌سبک ایرانی دموکراسی را به خانه‌ی خود بیاورد. سبکِ ایرانی  دموکراسی –مراد من دموکراسی ایرانی یا اسلامی و امثال آن افزودن یا کاستن چیزی بر دموکراسی نیست- یک روش تازه برای برقرارکردن و بومی‌کردن مناسبات دموکراتیک در ایران است.

محسن کدیور نکته سوم را «نیافتادن در دام افراط در مقابل تفریط‌های رژیم» دانست و ادامه داد:«دعوا سر این نیست که این حکومت یک حکومت دینی است و تنها راه برون‌رفت روی کارآمدن یک حکومت ایرانی است. هر حکومتی که در ایران برقرار شود ایرانی است، نیازی به ذکرش نیست. هر حکومتی در هرجای دنیا به‌نام آن سرزمین خوانده می‌شود، نوع حکومت که با نام ملیت خوانده نمی‌شود. حواس‌مان جمع باشد… از افراط و تفریط بپرهیزیم. رژیم ایران افراطی با مسایل برخورد می‌کند. در اغلب مبارزه‌های سیاسی، مبارزان سیاسی تحث‌تأثیر رژیم قرار می‌گیرند و آن‌ها هم در مقابل افراط به تفریط می‌افتند. خیلی دشوار است که انسان انصاف و عدالت و اعتدال را در این‌گونه مسایل رعایت کند.»

غیر از افراط و تفریط ما می‌باید نکات دیگری را هم مد نظر داشته باشیم و آن مقدورات جنبش سبز و ملت ایران است

«ملاحظه مقدورات و مرحله‌بندی مطالبات» از نگاه کدیور نکته‌ی چهارم است. او می گوید: «غیر از افراط و تفریط ما می‌باید نکات دیگری را هم مد نظر داشته باشیم و آن مقدورات جنبش سبز و ملت ایران است. قرار نیست که ما هر چیز درستی را بلافاصله بر زبان بیاوریم و یکباره بخواهیم. در هر مطالبه‌ی اجتماعی می‌باید درنظر بگیریم که مردم چه ظرفیتی دارند، کشور چه محدودیت‌هایی دارد. آیا این مطالبه در این شرایط ابراز کردنش صحیح است یا نه؟ هر مطالبه‌ای در هر زمانی صحیح نیست. نمی‌توان در خلاء زیست و گفت که این مطالبه مطلقن درست هست یا نیست. ابراز برخی مطالبات در برخی شرایط صحیح نیست.»

به اعتقاد وی، نکته‌ی پنجم؛ بعد از پرهیز از افراط و تفریط و توجه به مقدورات، مسئله‌ی «مرحله‌بندی مطالبات» است:«اگر می‌خواهیم این بیمار بهبود پیدا کند، این بهبودی زمان می‌طلبد، سیر مرحله‌به‌مرحله می‌طلبد. در یک مرحله ممکن است این قرص و شربت مفید باشد، در مرحله‌ی دیگری آب‌درمانی بطلبد، در مرحله‌ی دیگری فیزیوتراپی بخواهد؛ هر مرحله‌ای شرایط ویژه‌‌ی خود را دارد. حالا اگر من آمدم و همه‌ی حرف‌های آخر را همان اول ذکر کردم، این شیوه بیمار بیچاره را می‌کشد! بسیاری از چیزهایی که ما مطالبه می‌کنیم اگر در جای خود مطرح نشوند، به‌جای اینکه اثرمثبتی بگذارند، ضداثر خواهند بود. دوستان جوان می‌باید توجه کنند تغییرات فرهنگی و اجتماعی یک‌شبه اتفاق نمی‌افتد. کار کارستانی در ایران شروع شده، اما این کارِ کارستان می‌باید دقیقن مرحله‌بندی شود.

دکتر محسن کدیور نکته‌ی ششم را «ضرورت برنامه‌ریزی» دانسته است: « بعد از مرحله‌بندی کردن ما باید برنامه‌ای متناسب با این مقدورات داشته باشیم. برنامه‌ای عملی. اگر من و تو برنامه‌ای نداریم اجازه بدهیم کسانی که در این شرایط دستی بالا زده‌اند و بالاخره با رأی میلیون‌ها نفر از مردم ایران هم پشتیبانی شده‌اند، برنامه‌ی خودشان را پیش ببرند. برخی نه خودشان برنامه‌ای دارند نه اجازه می‌دهند برنامه‌ی دیگران اجرا شود. اگر برنامه‌ی شما قابل اجرا بود، باید در این سی‌سال اجرا می‌شد. برخی هموطنان علیرغم ادعاهای فراوان توانایی بسیج کردن پنجاه‌نفر را در هم در خیابان‌های تهران نداشته‌اند. حالا کسی پیدا شده که توانسته سه‌میلیون نفر را در خیابان‌های تهران بسیج کند، مردانگی اقتضا می‌کند که حمایتش کنیم تا بتواند کار را به پیش ببرد.»

درحوزه‌ی سیاست خارجی ما به‌دنبال حساسیت‌زدایی در صحنه‌ی بین‌المللی هستیم

وی توجه بیشتر به سیاست خارجی را نکته‌ی هفتم می داند و معتقد است که رهبران جنبش در ایران باید از آن بیشتر سخن بگویند.وی در این رابطه می‌گوید:«درحوزه‌ی سیاست خارجی ما به‌دنبال حساسیت‌زدایی در صحنه‌ی بین‌المللی هستیم. از هیچ تحریم اقتصادی و حمله‌ی نظامی به کشورمان دفاع نمی‌کنیم و در ضمن معتقدیم هر تصمیمی که می‌خواهد درمورد ایران گرفته شود، همگان (چه طرف ایرانی، چه طرف خارجی) باید بدانند که مطالبه‌ی اول ملت ایران دموکراسی و حقوق‌بشر است. اگر برای دیگران – هر دو طرف – مسایل دیگری مهم است، دست‌ِ‌کم به این مطالبه‌ی اول ملت ایران هم توجه داشته باشند.»

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: