Saturday, 18 July 2015
30 November 2020
پس‌نشینی تند

«من لختم پس هستم»

2011 April 09

اکبر ترشیزاد/ رادیوکوچه

چندی پیش «سعید شنبه‌زاده» آهنگ‌ساز، نوازنده و رقصنده‌ی بنام ایرانی، از طریق شبکه‌های اجتماعی بیان کرد که می‌خواهد اجرایی داشته باشد که در آن خود و تمامی اعضای گروه‌اش به‌صورت برهنه در صحنه حاضر شوند و بینندگان نیز باید به‌طور کاملن برهنه در سالن به تماشای کار آن‌ها بنشینند. چیزی که مرا بر آن داشت تا بخواهم وارد این بحث بشوم، نوع برخوردی بود که مردم با شنیدن این خبر با «سعید شنبه‌زاده» و تصمیمش داشته و دارند.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

نخست باید گفت که او این حرکت را در روز 21 تیرماه آینده و در روزی که از سوی جمهوری‌ اسلامی به عنوان «روز ‌حجاب» نام گرفته انجام خواهد داد. «شنبه‌زاده» برای نحوه‌ی اجرایش دلایل منطقی دارد، از جمله مخالفت با حجاب اجباری و از سوی دیگر نمایش برهنگی به عنوان نمادی از فقر در بخش‌های فراوانی از ایران و جهان. استفاده از تن هنرمند به عنوان ابزاری برای بیان آن‌چه در ذهن خود دارد، البته حرکت تازه‌ای نیست و سوابق طولانی در عالم هنر دارد. یکی از مشهورترین نمونه‌های آن پرفورمنس‌های «کریس‌بوردن» (Chris Burden) است. این هنرمند برای مثال در یکی از این اجراها به نام «انتقال ‌تثبیت‌شده» (Fixed Trans) با فروکردن میخ در کف دست‌هایش، خود را به یک فولکس‌واگن مصلوب می‌کند. هیچ‌کس و بر مبنای هیچ قانونی نمی‌تواند هنرمند را از انجام این‌گونه اعمال بازدارد مگر مسوولیت اجتماعی خودش.

پس وقتی «سعید شنبه‌زاده» به‌عنوان یک هنرمند به این نتیجه می‌رسد که می‌تواند از طریق بدنش نوعی گفت‌وگو را با مخاطبانش برقرار کند، تصمیم‌گیرنده خودش است و هیچ‌کس اجازه‌ی دخالت در ذهنیت او را ندارد. حال بیایید از این مرحله نیز گذر کنیم و فرض کنیم که در اساس هیچ کارکرد هنری و اجتماعی نیز در این حرکت «شنبه‌زاده» وجود ندارد و او به ناگاه چنین تصمیمی را گرفته و قصد اجرایش را نیز دارد. چه اشکالی در نفس این عمل وجود دارد، چه کسی از این حرکت او آسیب خواهد دید، آیا او کسی را مجبور به حضور در اجرایش کرده است؟ پاسخ تمامی این پرسش‌ها به‌طور قطع منفی است. آن‌هایی که از دیدن و حضور در چنین جمعی آزرده می‌شوند، می‌توانند در این برنامه حضور نداشته باشند. مگر تنها چیزی که می‌تواند حدود آزادی ما را تنگ کند، محدود کردن آزادی‌های دیگران نیست؟ آیا «شنبه‌زاده» با این‌کار خود حقی را از کسی ضایع می‌کند؟ به هیچ عنوان.

شمار دیگری از دوستان فریادشان بلند شده است که بله، چون این هنرمند ایرانی است، با انجام این‌ کار آبروی ایرانیان رفته و فرهنگ و تمدن 7000 ساله‌ی ما در چشم جهانیان زیر سوال می‌رود. عجبا اگر چنین است پس «مولانا‌ جلال‌الدین‌ محمد ‌بلخی» مشهور به «مولوی» از بزرگ‌ترین آبروبران تاریخ ایران است، چرا که به وقاحت تمام، صدها بیت شعر درباره‌ی آلت‌تناسلی مرد و زن و روابط جنسی میان انسان‌ها و حتا آدمیان و حیوانات سروده است. دوستان می‌توانند بگویند که این اشعار عرفانی است و مقصود مولوی چیز دیگری بوده است، خوب همین پاسخ را می‌توان به منتقدان «شنبه‌زاده» هم داد و گفت که او نیز نیت بالاتری دارد. در ثانی مگر «شنبه‌زاده» نماینده‌ی فرهنگ و تمدن ایرانی است؟ او نه خودش چنین ادعایی دارد و نه کسی چنین مسوولیتی را بر گردن او نهاده است.

از همه مهم‌تر این‌که تمدن و فرهنگ، یک مجموعه‌ی عظیم چندهزار ساله از فلسفه و دانش و هنر است که به هیچ عنوان یک‌دست و یک‌رنگ نیست و برای نمونه در همین مجموعه شما می‌توانید شاه‌کارهای هنری، ادبی و فلسفی را ببینید که به‌طور کامل با هم در تضادند. نظریات فیلسوفان ملحد در تاریخ ما همان‌قدر در ساختن تمدن ایرانی سهیم بوده‌اند که اندیشه‌های دین‌داران. دوستان هم‌وطن هر‌کسی مسوول اعمال و رفتار خودش است و نه کس دیگری. در این میان تعجب من این است که چرا شماری از هم‌وطنان عزیز شکوه و عظمت فرهنگ و تمدن خود را در میان پاهای آقای «سعید شنبه‌زاده» و گروهش یافته‌اند، که قرار است با هویدا شدنش همه‌اش بر باد رود.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , , , 

۱ Comment


  1. Parsa HollyBrain
    1

    بسیار کار قشنگ و بجائی بوده و از این کارش حمایت میکنم