شنبه, ۲۷ تیر ۱۳۹۴
27 August 2016
کوچه سلامتی ـ اعتیاد

«اصول یک درمان موثر»

۱۳۹۰ مرداد ۰۸

 دکتر آویده مطمئن‌فر / رادیو کوچه

[email protected]

اعتیاد به مواد مخدر یک بیماری پیچیده است که در آن، ولع مصرف غیر قابل کنترل مواد مخدر، هم راه با اجبارن به دنبال موادمخدر گشتن و استفاده از آن حتا با وجود عواقب ویران گر باقی می‌ماند. بسیاری از مردم درک نمی‌کنند که اعتیاد یک بیماری است که مغز را تحت تاثیر قرار می‌دهد. در حالی که مسیر اعتیاد با عمل مصرف مواد مخدر آغاز می‌شود ولی در طول زمان، توانایی انتخاب اشخاص برای انجام ندادن این کار به خطر می‌افتد، و به دنبال مواد مخدر گشتن و مصرف‌ آن اجباری می‌شود. این رفتار تا حد زیادی نتیجه اثرات طولانی مدت قرار گرفتن در معرض مواد مخدر روی کارکرد مغز است. اعتیاد بر مدارهای متعددی از مغز، از جمله آن‌هایی که در پاداش، انگیزه، یادگیری، حافظه، و مهار کردن رفتار درگیر هستند تاثیر می‌گذارد. برخی از افراد نسبت به اعتیاد، بنابر ساختار ژنتیک، سن، در معرض مواد مخدر قرار گرفتن، و تاثیرات دیگر محیط زیست، آسیب پذیرتر از دیگران هستند.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

اعتیاد اغلب بیش از فقط وسواس مصرف دارو است و می‌تواند پی آمدهای گسترده ای داشته باشد. به عنوان مثال، سو مصرف مواد مخدر و اعتیاد، خطر ابتلای افراد به انواع دیگر بیماری‌های روانی و فیزیکی که با شیوه زندگی، سو استفاده مواد مخدر یا اثرات سمی خود مواد مخدر ربط دارند را افزایش می‌دهد. علاوه براین، طیف وسیعی از رفتارهای ناکارآمد می‌تواند از سومصرف مواد مخدر سرچشمه بگیرد و با عمل کرد طبیعی خانواده، محل کار، و جامعه گسترده‌تر تداخل کند.

از آن‌جا که سومصرف مواد مخدر و اعتیاد ابعاد بسیاری دارد و بسیاری از جنبه‌های زندگی فردی را مختل می‌کند، درمان آن ساده نیست. برنامه‌های درمان موثر به طور معمول از اجزا مختلفی تشکیل می‌شود، و هر کدام به جنبه خاصی از بیماری و عواقب آن هدایت می‌شوند. درمان اعتیاد باید باعث جلوگیری فرد از استفاده از مواد مخدر شود، به حفظ یک شیوه زندگی عادی بدون مواد مخدر کمک کند، و باعث دست‌یابی فرد به یک عمل کرد طبیعی در خانواده، در محل کار و در جامعه شود. از آن جا که اعتیاد یک بیماری است، مردم نمی‌توانند به سادگی با توقف استفاده از مواد مخدر برای چند روز درمان شوند. بیش تر بیماران به مراقبت های طولانی مدت و مکرر برای رسیدن به هدف نهایی یعنی قطع مداوم و بهبود زندگی‌شان نیاز دارند.

به خاطر بسپارید که درمان پزشکی سم زدایی تنها اولین مرحله درمان اعتیاد است و به تنهایی فقط کمی به تغییر سومصرف موادمخدر در دراز مدت کمک می‌کند

در واقع، تحقیقات علمی و کلینیک ارزش مراقبت مداوم در درمان اعتیاد، و تنوع روش‌های آزمایش شده را نشان می‌دهد. نتایج پژوهش های جدید در تاثیر ژنتیک و محیط بر عمل کرد و بیان ژن،  قاصد توسعه مداخلات درمان های شخصی برای هر فرد است. این یافته ها با شواهد کنونی از موثرترین درمان اعتیاد و سومصرف مواد مخدر که اکنون موجود است و من به اصول آن اشاره‌ای خواهم داشت حمایت می‌کند.

اعتیاد یک بیماری پیچیده اما قابل درمان است که بر عمل کرد مغز و رفتار تاثیر می‌گذارد. مواد مخدر، ساختار و کارکرد مغز را تغییر می‌دهند که پس از متوقف شدن استفاده از مواد مخدر باقی می‌مانند. به این دلیل است که معتادان به رغم عواقب بالقوه ویران‌گر، حتا پس از دوره های طولانی پرهیز در معرض خطر عود قرار دارند. تنها یک درمان مناسب برای همه وجود ندارد و درمان باید با تنظیم مداخلات و خدمات به مشکلات و نیازهای خاص فرد برای موفقیت نهایی به بازگشت به عمل کرد تولیدی در خانواده، در کار و جامعه تطبیق داده شود.

درمان اعتیاد باید به راحتی قابل دست‌رس باشد. از آن‌جا که افراد معتاد به مواد مخدر ممکن است در مورد شروع یک درمان نامطمئن باشند، استفاده از خدمات موجود در لحظه‌ای که آن‌ها احساس آماده گی می‌کنند بسیار مهم است. با توجه به این که اعتیاد نیز مانند روند بیماری هر بیماری مزمن دیگر، هر چه درمان زودتر ارایه گردد، احتمال نتایج مثبت بیش تر خواهد بود.

یک درمان موثر به نیازهای متعدد فرد و نه فقط خود سومصرف مواد مخدر بستگی دارد. برای موثر بودن، درمان باید به سومصرف مواد مخدر فرد و هرگونه مشکلات مرتبط پزشکی، روانی، اجتماعی، حرفه‌ای و قانونی فرد رسیدگی کند. هم‌چنین مهم است که درمان با سن فرد، جنسیت، قومیت، و فرهنگ او مناسب باشد.

ادامه درمان برای مدت زمان کافی بسیار مهم است. مدت زمان مناسب برای یک فرد بستگی به نوع و درجه مشکلات و نیازهای او دارد. تحقیقات نشان می‌دهد که اکثر افراد معتاد باید حداقل سه ماه مورد درمان باشند تا به طور چشم گیری استفاده از مواد مخدر خود را کاهش یا متوقف کنند و بهترین نتایج حتا با درمان طولانی‌تر رخ می‌دهد. بهبودی از اعتیاد به مواد مخدر یک فرآیند طولانی مدت است و اغلب نیاز به درمان‌های متعدد دارد. مانند سایر بیماری‌های مزمن، عود سومصرف مواد مخدر می‌تواند رخ دهد و نیاز به بقا یا تنظیم درمان را نشان می‌دهد. از آن‌جایی که افراد اغلب درمان را زود ترک می‌کنند، برنامه درمانی باید شامل استراتژی برای تعامل و نگاه داشتن بیمار در درمان باشد.

مشاوره فردی یا گروهی و دیگر درمان های رفتاری در درمان سومصرف مواد مخدر بسیار رایج است. درمان‌های  رفتاری شامل تمرکزات متفاوتی مانند انگیزه بیمار برای تغییر، ارایه مشوق‌هایی برای خودداری، مقاومت در برابر استفاده از مواد مخدر، جای‌گزینی موادمخدر با فعالیت‌های سازنده و پاداش آور، بهبود مهارت‌های لازم برای حل مشکلات، و تسهیل روابط به‌تر بین فردی است. هم چنین، شرکت در گروه درمانی و سایر برنامه‌های پشتیبانی هم‌کاری در طول درمان می‌تواند به حفظ و ادامه پرهیز از مواد مخدر کمک کند.

داروها نیز عنصر مهمی برای درمان است، به ویژه هنگامی که با مشاوره و دیگر درمان های رفتاری ترکیب شده باشد. به عنوان مثال، متادون در کمک به افراد معتاد به هرویین یا سایر شبه افیونی‌ها، در تثبیت زندگی آن‌ها و کاهش استفاده از مواد مخدر غیرقانونی موثر است. نالترکسون Naltrexone نیز یک داروی موثر برای بعضی از افراد معتاد به موادمخدر و برخی از بیماران که به الکل وابستگی دارند است.

درمان فرد و طرح خدمات باید به طور مستمر ارزیابی شود و اطمینان حاصل شود که مطابق با نیازهای در حال تغییر بیمار باشد. بیمار ممکن است نیازهای مختلف و ترکیبی از خدمات و اجزای سازنده درمان در طول دوره درمان و بهبودی داشته باشد. علاوه بر مشاوره یا روان درمانی، بیمار ممکن است نیاز به دارو، خدمات پزشکی، خانواده درمانی، آموزش پدر و مادر، توان بخشی حرفه‌ای و یا خدمات اجتماعی و حقوقی داشته باشد. برای بسیاری از بیماران، روش مراقبت مداوم به ترین نتیجه را فراهم می‌کند، و شدت درمان با توجه به نیازهای در حال تغییر فرد تغییر می‌کند.

بسیاری از افراد معتاد به مواد مخدر دچاراختلالات ذهنی دیگری نیز هستند. از آن‌جا که سومصرف مواد مخدر و اعتیاد هر دو اختلالات روانی هستند اغلب با سایر بیماری‌های روانی رخ می‌دهند و بیمارانی که خود را برای یک مورد معرفی می‌کنند باید برای موارد دیگر مورد ارزیابی قرار گیرند. در صورت وجود مشکلات مشترک، درمان باید هر دو موارد با استفاده از داروی مناسب برای هر دو مورد را در برگیرد.

به خاطر بسپارید که درمان پزشکی سم‌زدایی تنها اولین مرحله درمان اعتیاد است و به تنهایی فقط کمی به تغییر سومصرف موادمخدر در دراز مدت کمک می‌کند. اگر چه سم‌زدایی پزشکی با خیال راحت می‌تواند علایم فیزیکی حاد ترک را مدیریت کند و برای برخی، می‌تواند راه را برای درمان اعتیاد موثر بلند مدت هموار سازد، سم‌زدایی به تنهایی به ندرت برای کمک به افراد معتاد برای دست‌یابی به پرهیز طولانی مدت کافی است. بنابراین، بیماران باید به ادامه درمان دارویی اعتیاد به موادمخدر بعد از سم زدایی تشویق شوند. و تقویت انگیزه‌ها و راه‌بردهای انگیزه‌ای در مرحله اولیه درمان بیمار، می‌تواند تعامل درمان را بهبود بخشد.

داوطلبانه بودن درمان درموثر واقع شدن آن ضروری نیست. تحریم فرد از طرف خانواده، تنظیمات اشتغالی و سیستم قضایی می‌تواند به میزان قابل توجهی ورود به درمان، میزان حفظ، و موفقیت نهایی مداخلات درمانی موادمخدر را افزایش دهد.

استفاده از دارو در طول درمان باید به طور مداوم تحت نظارت باشد. دانستن این که استفاده از داروی فرد تحت نظارت است می‌تواند یک انگیزه قوی برای بیماران باشد و به آن‌ها کمک کند که در برابر استفاده مصرانه از موادمخدر مقاومت کنند. این مانیتورینگ هم چنین باعث می‌شود که نشانه‌های اولیه از بازگشت به استفاده از موادمخدر دیده شود و نیاز تنظیم برنامه درمانی فرد بهتر برآورده شود.

برنامه‌های درمانی باید هم چنین بیماران را برای حضور اچ‌آی‌وی یا همان ایدز، هپاتیت B و C‌، سل و سایر بیماری‌های عفونی ارزیابی کند و هم‌چنین با مشاوره به بیماران برای تغییر رفتارهایی که آن‌ها را در معرض خطر ابتلا یا گسترش عفونی می‌گذارد کمک کند. علاوه بر این، درگیر‌شدن در درمان سومصرف مواد می‌تواند پای‌بندی به درمان‌های پزشکی دیگر را تسهیل کند.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , , , ,