شنبه, ۲۷ تیر ۱۳۹۴
23 September 2016
دایره‌ی شکسته

«رنج‌های خنده‌دار»

۱۳۹۰ مرداد ۰۹

مه‌شب ‌تاجیک/ رادیو کوچه

«مارک تواین» نویسنده، روزنامه‌نگار و فکاهى‌نویس مشهور آمریکایى است که با داستان‌هاى پرماجراى خود مانند «تام سایر» و «هاکلبرى فین» به نویسنده‌اى جهانى بدل شد و در سراسر جهان خوانندگان فراوانى یافت. او که به تلفظ و نحوه اداى کلمات و جملات بسیار دقیق و حساس بود موفق شد نوع جدیدى از گفتار محاوره‌اى را براى داستان‌نویسى آمریکا معرفى کند. «سامویل لنگهورن کلمنس» با نام مستعار «مارک تواین» بسان بسیاری دیگر از نویسندگان معروف زمانی پا به عرصه‌ی حیات نهاد و در فضایی پرورش یافت که نجیب‌زادگی روبه سقوط بود. او در ۳۰ نوامبر سال ۱۸۳۵ در فلوریدا به دنیا آمد. پدرش مردی بی‌ایمان و مادرش زنی مذهبی و متعصب بود. وی دوران کودکی را در قریه‌ی «هانیبال» در کرانه رود «می‌سی‌سی‌پی» گذراند. این منطقه آرام  بعدها زمینه خلق مهم‌ترین آثار او را فراهم آورد.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

در 12 سالگی پدرش را از دست داد و مجبور شد شاگرد یک نقاش بشود. سپس در روزنامه‌ای که برادرش «اوریون» منتشر می‌کرد ابتدا حروف‌چین و سپس چاپچی شد. مارک با امضاهای مستعار و کمی عجیب مطالبی را صفحه‌ی طنز روزنامه می‌نوشت، در 18 سالگی به «سنت لویس» بزرگ‌ترین شهر «میسوری» رفت و سپس از آن‌جا به «نیویورک» سفر کرد و طی دو سه سال به شهرهای مختلف سفر کرده و به کار حروف‌چینی مشغول شد. در سال 1861 به «ویرجینیا» نقل مکان کرده و به عنوان سردبیر نشریه‌ی «تریتوریال اینترپرایز» (Territorial Enterprise) مشغول به کار شد. پس از کسب موفقیت‌هایی با «التا کالیفرنیا» قراردادی به عنوان خبرنگار بدون محدودیت امضا کرد و سفرهای خود را آغاز کرد.

مارک تواین اولین داستان را در 1865 به نام «وزغ جهنده‌ی معروف ناحیه کالاوراس» در نیویورک منتشر نمود که شهرتی ناگهانی برای او به‌وجود آورد

مارک تواین اولین داستان را در 1865 به نام «وزغ جهنده‌ی معروف ناحیه کالاوراس» در نیویورک منتشر نمود که شهرتی ناگهانی برای او به‌وجود آورد و موجب شد که مارک تواین راه قطعی داستان‌نویسی را دنبال کند. این قصه، داستانی است قدیمی و معروف که مارک تواین آن را تازه گردانیده است و مسابقه‌ای را نشان می‌دهد میان معروف‌ترین و جهنده‌ترین وزغ منطقه متعلق به آسیابانی جوان و وزغ شخص دیگری به نام «دنیل وبستر». این داستان به ظاهر ساده، با قلم طنزآمیز و لحن مسخره‌ی مارک تواین، به صورت داستانی بسیار زیبا و دل‌پذیر درآمد و مارک تواین را نویسنده محبوب عامه‌ی مردم ساخت.

مارک تواین دو اثر معروف خود، «ماجراهای تام سایر» و «ماجراهای هکلبری فین» را به ترتیب در سال‏های 1876 و 1885 منتشر کرد. اغلب ماجراهای تام سایر به دوران کودکی مارک تواین ارتباط دارند و شخصیت‏های داستان، دوستان دوران تحصیل او هستند. «ماجراهای هکلبری فین» نیز یکی از شاه‌کارهای ادبی و از نظر شیوه‏ی نوین و بسیار برجسته‏ی روایت داستان، یک انقلاب محسوب می‏شود. هکلبری فین، نام پسری است که زیردست پدری نالایق و بی‏بند و بار بزرگ شده و بدون هیچ‏گونه تعلیم و تربیتی، به حال خود رها شده است.

«هاکلبری‌ فین» و «تام‌ سایر» تصاویر نمادین بچه‌های آمریکایی هستند که نویسنده در آن‌ها به هجو ناهنجاری‌های جامعه می‌پردازد. بعضی از منتقدین ماجراهای هکلبری فین را ادامه‌ی ماجراهای تام سایر می‌پندارند ولی در واقع این داستان از نظر ادبی و ظرافت‌های زبانی ویژگی‌های چشم‌گیری نسبت به تام سایر دارد. مارک تواین قهرمان‌های این دو کتاب را به گونه‌ای در داستان‌های دیگرش هم می‌‌آورد. داستان‌های مارک تواین پر از نکته‌های و طنزهای ظریف است که اکنون به عنوان ضرب‌المثل در میان عامه‌ی مردم استفاده می‌شود. مارک تواین یکی از باهوش‌ترین منتقدین عصر خود بود و در میان آثار او می‌توان از پیش پا افتاده‌ترین مسایل اجتماعی تا عمیق‌ترین‌شان را که به مردم صدمه می‌زد یا باعث آسیب‌های اجتماعی می‌شد، پیدا کرد. مارک تواین به‌طور ذاتی مردی خوش‌مشرب و خوش‌بین بود ولی اتفاقاتی که در زندگیش رخ داد او را به فردی سرخورده تبدیل کرد. او در سال ۱۹۰۴ همسرش را در طول اقامت‌شان در فلورانس از دست داد و دختر دومش نیز نابینا شد. از این زمان به بعد، اندوه تواین در آثارش مشاهده می‌شود.

اثر دیگر مارک تواین «شاه‌زاده و گدا» است که در سال 1881 نوشته شده است. این کتاب که در زمان پادشاهی تئودورها رخ می‌دهد یک رمان تاریخی است که نابرابری‌های طبقاتی و سیستم قضایی ناعادلانه را در رمان تئودروها نشان می‌دهد. منتقدان بسیاری معتقد بودند که کتاب شاه‌زاده و گدا کتابی احساساتی است، اما همین کتاب دست‌مایه‌ی کتاب بعدی او به عنوان «یانکی کانتی‌کات در دربار شاه آرتور شد». مارک تواین در آثارش بیش‌تر نقش‌ها را افرادی از طبقه‌ی پایین اجتماع ایفا می‌کنند. او از نخستین نویسندگانی آمریکایی است که توجه ویژه‌ای به زبان مردم عادی و طبقه‌ی پایین دارد. او که در واقع خود از همین طبقه برخاسته بود در به کارگیری زبان و گویش آن‌ها تبحری خاص داشت. مارک تواین با خواننده داستان هم‌دل و هم‌زبان می‌شد و با جذابیت‌های خاصی به توصیف چیزهایی می‌پرداخت که زبان او را فاخری دور می‌کرد و او را با خواننده صمیمی و یک‌رنگ.

مارک تواین در 12 آوریل سال 1910 چشم از جهان فروبست. در حالی‌که شهرتش روزافزون می‌شد و هنوز بعد از سال‌ها بنگاه‌های نشر کتاب، کتاب‌های او را چاپ می‌کنند و  کتاب‌ها مخاطبان خود را دارند.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , , , , , , ,