Saturday, 18 July 2015
06 April 2020
کوچه سلامتی – آسم

«یک بیماری محدود‌کننده»

2011 August 05

 دکتر آویده مطمئن‌فر / رادیو کوچه

avideh@koochehmail.com

آسم یک بیماری رایج و پیچیده است که علایم آن از نظر فردی و وضعیتی به طور گسترده متفاوت است.  حدود ۳۰۰ میلیون نفر در سراسر جهان به آسم مبتلا هستند و حدود پنج هزار نفر، هر سال، جان خود را به آسم می‌بازند در حالی که بسیاری از این مرگ‌ها، می‌توانند با آموزش مناسب و مدیریت پیش گیری شوند. آسم یکی از بیماری‌های پیشرو مزمن دوران کودکی، از علل عمده از کار افتادگی در دوران کودکی، محدودیت توانایی کودک برای یادگیری، بازی و حتا خواب است. هدف من در این برنامه این است تا شما را با آخرین دانش در مورد این بیماری آشنا کنم زیرا هر چه شما بیش تر در مورد آسم بدانید، به تر می‌توانید آن را کنترل کنید.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

آسم یک بیماری ریوی مزمن است که مشخصه آن مشکلات تنفسی است. هنوز درمانی برای آسم وجود ندارد اما این بیماری را می‌توان کنترل کرد. یک کنترل مناسب می‌تواند به افراد مبتلا به آسم کمک کند تا به یک زندگی طبیعی و فعال ادامه دهند.

اگر شما از آسم رنج می‌برید، راه‌های هوایی تنفسی شما بسیار حساس هستند و با حضور عناصر خاص، راه‌های تنفسی شما حساسیت فوق‌العاده‌ای با نشانه‌هایی مانند التهاب، فیبریلاسیون و انقباض ناگهانی خواهند داشت.

التهاب باعث قرمز و متورم شدن دیواره داخلی راه‌های هوایی می‌شود که خود سبب پر شدن آن‌ها با خلط می‌شود. و  بدین ترتیب اتساع راه‌های هوایی و مخاط باعث باریک شدن راه‌های هوایی می‌شوند، چیزی که گردش هوا را مشکل‌تر‌ می‌سازد. از طرفی دیگر، عضلات اطراف راه‌های هوایی سفت و منقبض می‌شوند و با باریک‌تر کردن راه‌های هوایی فضای کمتری برای گردش هوا باقی می‌ماند.

عوامل متعددی می‌تواند باعث بروز علایم آسم شوند. هر فرد مبتلا به آسم مجموعه‌ای از عوامل فردی دارد که باعث القا و بروز آسم می‌شود.‌

به خاطر داشته باشید که آسم بیماری متغیری است. به عبارت دیگر، هر فرد مبتلا به آسم علایم و نشانه‌های متفاوتی دارد. علاوه بر این، علایم آسم می‌تواند روز به روز، نسبت به شرایط، تغییر یابد. افراد مبتلا به آسم معمولن یک یا چند و یا حتا همه علایمی مانند خس خس، احساس تنگی قفسه سینه، سرفه و تنگی نفس را داشته باشند

القا کننده آسم عواملی هستند که فرد به آن حساسیت دارد. به عنوان مثال، گرد و غبار یا گرده گیاهان، و عفونت ویروسی راه‌های هوایی، مانند سرماخوردگی یا آنفولانزا، راه‌های هوایی را ملتهب خواهند کرد. بروز دهنده علایم آسم عواملی هستند که باعث بروز نشانه‌های آسم می‌شوند مانند تنفس هوای سرد و یا دود، و ورزش یا احساسات شدید که می‌توانند باعث اسپاسم و انقباض عضلات اطراف راه‌های هوایی شده و فضای کم‌تری برای گردش هوا باقی بگذارند.‌

این مهم است که هر فرد مبتلا به آسم عوامل القا کننده و تحریک‌کننده آسم خود را بشناسد و از آن‌ها تا حد ممکن پرهیز و یا جلوگیری کند.‌

ما می‌دانیم که عوامل خاصی یک فرد را بیش تر در خطر ابتلا به آسم قرار می‌دهد. احتمالن مهم‌ترین عامل در توسعه آسم آتوپی است. آتوپی، استعداد به ارث بردن حساسیت است. اگر یکی از اعضای خانواده شما از یک بیماری آلرژیک مانند آسم، تب یونجه یا رینیت آلرژیک، یا اگزما رنج می‌برد، احتمال ابتلای شما به آسم نیز بیش تراست. آلودگی هوای محیط یک عامل دیگر است. نتایج برخی تحقیقات نشان می‌دهد که افرادی که در کنار جاده های اصلی و دیگر مکان های آلوده زندگی می‌کنند، احتمال بیش تر ابتلا به آسم را دارند. علاوه بر این، کودکانی که در خانه‌ای که گرد و غبار و رطوبت در آن قالب است زندگی می‌کنند خطر بیش تری برای ابتلا به آسم دارند. در محل کار نیز، افرادی که شغل خاصی دارند، به عنوان مثال کارکنان آزمایش‌گاه می‌توانند به علت حضور حیواناتی مانند موش، خوکچه هندی و غیره، به آسم مبتلا شوند، یا نقاشانی که با اسپری کار می‌کنند نیز احتمال ابتلا به آسم را به دلیل حضور ایزوسیانات موجود در اسپری رنگ، دارند‌.

به خاطر داشته باشید که آسم بیماری متغیری است. به عبارت دیگر، هر فرد مبتلا به آسم علایم و نشانه‌های متفاوتی دارد. علاوه بر این، علایم آسم می‌تواند روز به روز، نسبت به شرایط، تغییر یابد. افراد مبتلا به آسم معمولن یک یا چند و یا حتا همه علایمی مانند خس خس، احساس تنگی قفسه سینه، سرفه و تنگی نفس را داشته باشند.

 از علایم و نشانه‌های یک حمله آسم شدید بحرانی می‌توان، مشکلات تنفسی را نام برد که حتا با استنشاق داروی اسپریی که معمولن برای افرادی که از آسم رنج می‌برند تجویز می‌شود، تسکین نمی یابد. بیان نامفهوم و ناتوانایی اتمام یک جمله، حس مکیده شدن پوست بالای جناغ سینه و بین دنده‌ها، سوراخ‌های بینی گرد و باز، رنگ پریده، خاکستری رنگ، تعرق شدید، لب‌ها و بستر ناخن آبی رنگ، خستگی، بی‌حالی، و از دست دادن هوشیاری، از جمله نشانه‌های حمله آسم به شمار می‌روند. حمله آسم شدید یک مورد اورژانس پزشکی است و برای فرد مبتلا، به علت کمبود اکسیژن در بافت ها، خطر مرگ را هم‌راه دارد.‌

برای اکثر افراد مبتلا به آسم، کنترل این بیماری کاملن ممکن است. اگر شما علایم و نشانه‌های آسم را اغلب اوقات تجربه می‌کنید و یا حتا حمله آسم دارید، این احتمال وجود دارد که شما به سطح کنترل عملی نرسیده‌اید. نشانه‌های  یک کنترل خوب آسم این است که نشانه‌های آسم کم‌تراز چهار بار در هفته در طی روز خود را نشان دهد. زمانی آسم شما واقعن کنترل شده است که آسم فعالیت بدنی شما را محدود نکند و شما مجبور نباشید که از کار و یا مدرسه غفلت کنید و اینکه کم‌تر از یک بار در هفته نشانه‌های آسم در خواب شما تداخل کند و کم‌تر از سه بار در هفته از اسپری دارویی استنشاق کنید.‌

اکثر افراد مبتلا به آسم دو نوع دارو مصرف می‌کنند. زیرا هر یک از داروهای آسم برای یک جنبه از این وضعیت لازم است. داروهای کنترل کننده آسم، هم چنین موسوم به داروی ممانعت کننده که التهاب راه‌های هوایی را کاهش می‌دهند. این دارو باید هر روز استفاده شود و باعث می‌شود که در طول زمان، علایم کاهش یابند. ولی وقتی که آسم کاملا کنترل شده و بیمار هیچ نشانه‌ای ندارد، نباید که مصرف آن‌ها متوقف شود زیرا امکان بازگشت التهاب راه‌های هوایی وجود دارد. داروهای مسکن آسم در کاهش علایم به سرعت بسیار موثر هستند. داروهای مسکن تنها یک راه حل کوتاه مدت برای حل مشکلات تنفسی است و استفاده از آن‌ها حاکی از آن است که التهاب و نیاز به داروهای کنترل کننده وجود دارد. استفاده از داروهای مسکن باید مانیتور شود زیرا افزایش استفاده در طول زمان حاکی از بدتر شدن این وضعیت است.‌ ‌

بهترین راه برای کنترل این وضعیت این است که اطمینان حاصل کنید که از چیزهایی که باعث تشدید آسم می‌شود به دور بمانید. برای بسیاری از افراد مبتلا به آسم، ورزش یک محرک است مخصوصن اگر آسم کنترل نشده باشد. به آرامی مدت ورزش خود را گسترش دهید و اسپری داروی استنشاقی نجات را نزدیک خود نگاه دارید. پوشیدن یک شال گردن گرم و استفاده از آن به صورت یک ماسک محافظ هنگامی که هوا سرد است اجازه می‌دهد تا هوایی گرم و مرطوب را استنشاق کنید. اصولن سعی کنید از طریق بینی تنفس کنید زیرا گذر هوا از بینی نیز، هوا را گرم و مرطوب می‌سازد.

مواد شیمیایی خانگی، مانند محصولات تمیز کننده اجاق گاز که بوهای قوی تولید می‌کنند، می‌تواند نشانه‌های آسم را افزایش دهد. سعی کنید در صورت امکان از این مواد دوری کنید و یا هنگام استفاده از مواد شیمیایی از ماسک‌های  حفاظتی استفاده کنید.

 روزهای خیلی گرم و مرطوب و به ویژه مه‌آلود، سعی کنید از خانه خارج نشوید و در صورت امکان از هوای تهویه شده در خانه تنفس کنید.‌

از استفاده از عطراجتناب کنید و از هم کاران و افرادی که با شما زندگی می‌کنند درخواست کنید که آن‌ها نیز به شما کمک کنند. هم چنین از صابون، لوسیون، شامپو و یا مواد تمیز کننده معطر استفاده نکنید‌.‌

 استرس، خنده شدید، درد و حتا اضطراب حمله احتمالی آسم نیز می‌تواند علایم آسم را تشدید کند. اگر شما در شرایط استرس زا به سر می‌برید ممکن است که علایم آسم شما بدتر شود. با دکتر خود در مورد مدیریت استرس مشورت کنید. مشاورانی هستند که در یادگیری آرامش و کنترل استرس به شما کمک می‌کنند. اگر شما بدانید چطور‌ یک وضعیت مشکلات تنفسی را مدیریت کنید، شما می‌توانید بیش تر در کنترل باشید و کم‌تر احساس اضطراب کنید.

برخی از زنان متوجه بدتر شدن علایم آسم در دوران قاعدگی می‌شوند. بارداری نیز ممکن است علایم آسم را تشدید کند. اگر از این بیماری رنج می‌برید، در دوران بارداری باید توجه بیش‌تری به علایم آسم داشته باشید.

سیگار نکشید و از دود سیگار دیگران در خانه، اتومبیل، محل کار و دیگر مکان‌ها خودداری کنید. دود سیگار پس از خاموش شدن سیگار مدت طولانی به حالت تعلیق می‌ماند و می‌تواند علایم آسم را بدتر کند.

عوامل تشدید کننده آسم بر اکثر مردم از راه تنفس تاثیر می‌گذارد. با این حال، علایم آسم می‌تواند با آن‌چه که شما به عنوان غذا می‌خورید، می‌نوشید و یا به عنوان دارو مصرف می‌کنید تشدید یابد. به عنوان مثال، Sulphites  سولفیت‌ها که برای حفظ مواد غذایی استفاده می‌شوند و درمیوه‌های خشک و شراب قرمز نیز یافت می‌شود، مونو سدیم گلوتامات که برای تقویت عطر و طعم به غذاهای خاصی اضافه می‌شود و آسپرین ـ که هیچ‌وقت نباید برای یک کودک یا نوجوان تجویز شود ـ از جمله مواد تشدید کننده آسم به شمار می‌روند. برخی از افراد مبتلا به آسم، به بعضی از مواد غذایی نیز آلرژی دارند. افرادی که از آلرژی که باعث شوک آنافیلاکتیک می‌شوند رنج می‌برند باید همیشه کیت اپی نفرین خود را در اختیار داشته باشند.‌

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , ,