Saturday, 18 July 2015
23 September 2020
به بهانه سال‌روز درگذشت استاد محمد حسین مشایخ فریدنی

«برگی از تاریخ»

2009 December 04

سروش / رادیو کوچه

souroosh@radiokoocheh.com

سیزدهم آذر مصادف با سال‌روز درگذشت محمد حسین مشایخ فریدنی دیپلمات، مترجم و پژوهش‌گر ایرانی در دوران پهلوی است.  دکتر مشایخ فریدنی  در سال 1369 در حالی‌که  یک هیئت علمی بین‏المللی را در یک کشتی مطالعاتی برای بررسی راه آبی جاده ابریشم در نزدیکی بندر بمبئی، همراهی می‏کرد بر اثر سکته قلبی درگذشت.

20091204-Mashaiexfaridani- koocheh

استاد «محمدحسین مشایخ فریدنی» در سال 1291 خورشیدی در تهران به دنیا آمد. وی در محضر پدر، مقدمات علوم دینی را فرا گرفت و در کنار آن به تحصیل علوم جدید نیز پرداخت. سپس وارد مدرسه دارالفنون گردید و نزد استادانی هم چون حبیب یغمایی، جلال‏الدین همایی، احمد بهمنیار کرمانی و علی ‏اکبر سیاسی شاگردی کرد.

وی در سال 1312 وارد دانشکده معقول و منقول شد و هم‌زمان با دروس دانشگاهی، رشته ادبیات را دنبال نمود. استادان وی در دوره دکترای ادبیات افرادی هم چون ملک‏الشعراء بهار، بدیع‏الزمان فروزانفر و فاضل تونی بودند.

در سال 1328 که علی ‏اصغر حکمت به وزارت امور خارجه منصوب شد، چند تن از فرهنگستان   را مامور خدمت در آن وزارت‌خانه نمود که دکتر مشایخ فریدنى نیز از جمله آن‌ها بود که پس از انتقال موقت به وزارت امور خارجه، رایزن فرهنگى ایران در پاکستان شد و سپس رایزنى فرهنگى ایران را در هندوستان برعهده گرفت.

در اواخر سال 1336 به وزارت فرهنگ بازگشت و مدیر کل دفتر آن وزارت‌خانه شد. در سال 1337، على‏اصغر حکمت براى بار دوم به وزارت امور خارجه منصوب شد و این بار دکتر محمد حسین مشایخ فریدنى را بطور قطعى به وزارت امور خارجه منتقل کرد و به وى مقام رایزنى و تصدى اداره روابط فرهنگى را سپرد.

پس از چندى سرپرست اداره اطلاعات و مطبوعات شد و بعد ریاست اداره پنجم سیاسى وزارت خارجه را عهده‏دار شد. مشایخ فریدنى در ماموریت‌هاى فرهنگى خود در وزارت امور خارجه، جلب رضایت زعماى آن وزارت‌خانه را نمود و مورد توجه قرار گرفت و لذا به کادر سیاسى انتقال یافت و به تدریج سفیر کبیر ایران در پاکستان، سفیر کبیر ایران در عربستان سعودى و سفیر کبیر ایران در عراق شد.

وى در این ماموریت‏ها چون فصیح و بلیغ سخن مى‏گفت و اشعار بسیارى در حافظه داشت و در هر زمینه‏ى تاریخى و ادبى مجلس آرایى مى‏کرد، در آن کشورها به خصوص در محافل فرهنگى و ادبى منزلتى پیدا کرد و مورد احترام قرار گرفت.

پس از پس از پایان ماموریت و بازنشستگى و بازگشت به ایران فریدنی دنباله کارهاى علمى و ادبى خود را گرفت از جمله به ترجمه‏ى کتاب اغانى پرداخت و دو جلد از آن در بنیاد فرهنگ ایران چاپ شد.

وی سپس  به تهران انتقال یافت و مشاور اداره اطلاعات و کتابخانه و مطبوعات و اداره فرهنگى و سرپرست امور نشریه‏ها در وزارت امور خارجه گردید.

دکتر فریدنی بعدها در پاکستان، کرسی زبان فارسی در دانشگاه کراچی را تاسیس کرد و در دانشگاه‏های پنجاب، پیشاور، حیدرآباد و… تدریس نمود.

وی هم‌چنین از دانشگاه لاهور، دکترای افتخاری و مقام استادی را در رشته حقوق اخذ کرد.

«نوای شاعر فردا»، «گزیده اغانی» و »رساله‏ای در شرح نظرات سیاسی امام علی» از جمله آثار اوست. وی هم‌چنین در سال‏های آخر عمر با دایره المعارف تشیع و دانش‌نامه جهان اسلام هم کاری داشت و عضو آکادمی عرب نیز بود.

دکترمحمد حسین مشایخ فریدنی در حالی در سال 1369 و در سن  78 سالگی بر اثر سکته قلبی درگذشت که یک هیئت علمی بین‏المللی را در یک کشتی مطالعاتی برای بررسی راه آبی جاده ابریشم در نزدیکی بندر بمبئی، همراهی می‏کرد.

منبع

  • گلزار مشاهیر

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , ,