Saturday, 18 July 2015
25 October 2020
زخم

«زندان، کلونی شیوع ایدز»

2011 November 02

افشان برزگر/ رادیو کوچه

اولین بار 30 سال پیش و در آمریکا کشف شد. هر چند که زمان اندکی از تولدش می‌گذرد، اما تاکنون جان بیش از 30 میلیون نفر را گرفته و در حال حاضر نیز بیش از 36 میلیون نفر با آن می‌جنگند و بر اساس گزارش‌ها جمعیت هندوستان و آفریقای جنوبی بیش‌ترین حاملان این بیماری مرگ‌بار در دنیا محسوب می‌شوند.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

«ایدز»، بیماری است که در گذشته نه چندان دور در بسیاری از جوامع و فرهنگ‌ها تابو محسوب می‌شد و با کسانی که به این بیماری آلوده بودند، مانند جذامی‌ها رفتار می‌کردند و از خود می‌راندند. هرچند که این رفتار در بسیاری از جوامع به دلیل ارایه آموزش‌ تغییر کرده و با این بیماری هم‌چون بیماری‌های دیگر برخورد می‌کنند، اما در کشورهایی مانند ایران، هنوز ایدز جزو خط قرمزها باقی مانده و مبتلایان یا بیماری خود را به عنوان راز نگه می‌دارند و یا در صورت برملا شدن اسرارشان در اغلب مواقع از جامعه رانده می‌شوند.

اما ارایه آموزش‌های لازم و پیش‌رفت‌های پزشکی باعث شده که میزان مرگ و میر ناشی از ابتلا به ایدز، در 10 سال گذشته نزدیک به 25 درصد کاهش یابد، در ایران روند برعکس است و بر اساس آمارهای ارایه شده از سوی وزارت بهداشت کشور، آمار ابتلا به این بیماری در حال افزایش است، به طوری که روزانه 4.6 مورد جدید از ابتلا به ایدز در کشور ثبت می‌شود.

دفتر کنترل ایدز سازمان ملل متحد هم اعلام کرده که برای مهار و پیش‌گیری از مرگ و میر ناشی از این بیماری، تا پایان سال 2015 به بیش از 22 میلیارد دلار بودجه نیاز دارد که در صورت تامین این بودجه، می‌توان امیدوار بود که از ابتلای 12 میلیون مورد جدید و مرگ حدود هفت و نیم میلیون مبتلا به ایدز تا پایان سال 2020 پیش‌گیری کرد.

پژوهش‌گران هم می‌گویند با استفاده از آخرین یافته‌های علمی و دارویی می‌توان تا 96 درصد از انتقال ویروس عامل بیماری ایدز به دیگران جلوگیری کرد.

بر اساس آمارهای جهانی، حدود 80 درصد از عفونت‌های ویروس ایدز از راه تماس و رابطه جنسی، 12 درصد از طریق اعتیاد تزریقی و استفاده از سرنگ‌های آلوده و مشترک و چهار درصد از طریق انتقال فرآورده‌های خونی آلوده منتقل می‌شوند.

اما نسبت این آمارها در ایران بنابر اعلام نظر مسوولان متفاوت است، به طوری که عامل ابتلای 70 درصد بیماران، اعتیاد تزریقی، 18 درصد از طریق رابطه جنسی، 1.7 درصد انتقال از مادر به جنین و مابقی نیز انتقال از طریق فرآورده‌های خونی آلوده است. بر اساس این آمارها مشخص می‌شود که معتادان و به ویژه معتادان تزریقی بسیار بیش‌تر از افراد عادی جامعه در معرض خطر آلودگی به ویروس ایدز قرار دارند.

با توجه به آمارها و مستندات بین‌المللی، کارشناسان اعتقاد دارند که محیط زندان، مکانی بسیار مستعد برای انتقال ویروس ایدز محسوب می‌شود و آن را یکی از کلونی‌های گسترش ایدز در دنیا می‌دانند.

از آن‌جا که در چند سال گذشته ترکیب زندانیان در ایران نسبت به سایر زندان‌ها در سایر نقاط دنیا بسیار متفاوت شده است و لزومن افراد خلاف‌کار و جانی در پشت میله‌های زندان به سر نمی‌برند، آمارها و تحلیل‌هایی که در ادامه گزارش می‌آید، مربوط به وضعیت کلی زندان‌ها در کشور می‌شود و لزومن در برگیرنده زندانیان سیاسی و عقیدتی نیست.

بر اساس آمارهای ارایه شده، شیوع ایدز در زندان‌های جهان از 20 سال پیش آغاز شد و اولین نمونه مثبت آن در ایران در سال 1374 در زندان «آب حیات» کرمان دیده شد.

شیوع ایدز در میان زندانیان آمریکایی چهار تا شش برابر و در فرانسه 10 برابر جمعیت عادی جامعه است. هم‌چنین بخش قابل توجهی از 10 میلیون چینی مبتلا به ایدز از افرادی هستند که زمانی را در زندان‌های این کشور سپری کرده‌اند.

اما آمارهای ارایه شده از سوی مسوولان در ایران، کمی متفاوت است، به طوری که نماینده دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل متحد در تهران اعلام کرده که براساس اطلاعات سازمان زندان‌های ایران، میزان شیوع ایدز در زندان‌ها از 3.6 درصد در سال2004 به 1.4 درصد در سال 2010 کاهش یافته است، اما از طرف دیگر و از سوی برخی مقامات رسمی کشور اعلام شده که روند ابتلا به ایدز در زندان‌های ایران رو به رشد بوده و به 1.7 درصد رسیده است.

در ایران سالانه بیش از 600 هزار نفر وارد زندان‌ می‌شوند که به گفته مسوولان سازمان زندان‌ها، بین 50 تا 75 درصد آن‌ها پیش از ورود به زندان، معتاد هستند و در زندان از سرنگ‌های مشترک استفاده می‌کنند که همین مسئله عامل اصلی شیوع ایدز در زندان‌هاست.

از سوی دیگر، تنها از 20 درصد زندانی‌ها در بدو ورود به زندان، آن هم به عنوان نمونه، آزمایش اچ.آی.وی گرفته می‌شود و در صورت مثبت بودن آزمایش نیز این بیماران در کنار سایر زندانی‌ها و خارج از قرنطینه نگه‌داری می‌شوند، در حالی که مسوولان به خوبی می‌دانند که تزریق مواد مخدر با سرنگ مشترک، رابطه جنسی با هم‌جنس و خال‌کوبی به کرات در تمام زندان‌ها و نه تنها در ایران، اتفاق می‌افتد و قابل انکار هم نیست.

البته شیوع این بیماری در زندان‌های ایران بین زنان و مردان ایرانی تقریبن برابر است، به طوری که مدیرکل بهداشت و درمان سازمان‌ زندان‌ها عنوان کرده که از حدود 7500 زندانی زن در کشور، 1.2 درصد آن‌ها مبتلا به ایدز هستند.

نتایج یک مطالعه در زندان‌های ایران موضوع را بغرنج‌تر از آن‌چه مسوولان عنوان می‌کنند، نشان می‌دهد و آن این است که 74 درصد معتادان تزریقی زندانی در زندان نیز به تزریق خود ادامه می‌دهند و 19 درصد زندانیان نیز برای اولین بار تزریق را در زندان آغاز می‌کنند که با توجه به شیوع مصرف سرنگ مشترک، احتمال انتقال ایدز در میان زندانیان چندین برابر می‌شود.

این در حالی‌ست که به گفته مدیرکل بهداشت و درمان سازمان زندان‌ها، پزشکان به دلیل پایین بودن دست‌مزدها و شرایط نامناسب زندان‌ها، حاضر به هم‌کاری در زندان نیستند و به همین خاطر زندان‌ها با کمبود پزشک و نیروی ماهر مواجهه است.

در این شرایط مسوولان زندان‌های کشور، چاره راه را در کنترل اعتیاد در زندان‌ها دیده‌اند، به همین دلیل خدمات درمانی اعتیاد به‌ صورت سم‌زدایی، روان‌درمانی و درمان نگه‌دارنده با متادون در زندان‌های کشور ارایه می‌شود، به طوری که در حال حاضر حدود 38 هزار زندانی مرد و بیش از 700 زندانی زن تحت درمان با متادون قرار دارند.

هم‌چنین کلینیک‌های مثلثی با سه ضلع ایدز، اعتیاد و بیماری‌های مقاربتی به ‌منظور ارتقای آگاهی و تغییر نگرش زندانیان،‌ اجرای مداخلات کاهش آسیب و درمان عفونت‌های فرصت‌طلب و بیماری‌های مقاربتی، در زندان‌های کل کشور ایجاد شده که تاکنون آماری از عمل‌کرد این کلینیک‌ها ارایه نشده است.

بخش‌نامه توزیع سرنگ در زندان‌ها نیز در سال 84 به تمام زندان‌های کشور ابلاغ شد، اما این طرح که یکی از موثرترین شیوه‌های پیش‌گیری ایدز در زندان‌های ایران است، تنها در سه زندان انجام می‌شود.

اما کارشناسان بر این اعتقادند که هیچ گزینه‌ای هم‌چون آموزش نمی‌تواند بر کنترل شیوع ایدز در زندان‌ها تاثیرگذار باشد که در این زمینه نیازمند برنامه‌ریزی‌های جامع بر اساس آمارها و اطلاعات درست و واقعی هستیم.

هم‌چنین تا زمانی که برنامه‌ریزان از آگاهی و نگرش اجتماعی زندانیان معتاد نسبت به بیماری ایدز اطلاعات کافی نداشته باشند، بدون شک نمی‌توانند الگوی مناسب برای عرضه خدمات آموزشی ارایه دهند، بنابراین انجام پژوهش در این زمینه ضروری است، تا آموزش‌های کاربردی و عملی ارایه شود.

مسوولان کشور باید راه‌کارهای علمی و عملی برای کنترل شیوع ایدز را در زندان‌های کشور بسیار جدی‌تر از گذشته پی‌گیری کنند، چراکه تجربه جهانی نشان داده که نمی‌توان زندان‌ها را به عنوان یکی از مراکز اصلی گسترش ایدز در دنیا نادیده گرفت، زیرا بر اساس آمارهای بین‌المللی هر زندانی 12 ساعت پس از آزادی و یا مرخصی از زندان حداقل یک رابطه جنسی برقرار می‌کند که کشور ما نیز از این قاعده مستثنا نیست.

با توجه به در راه بودن موج سوم ایدز در کشور به‌تر است این هشدارها جدی گرفته شود.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , ,